آنونسی از فردای باخت ترامپ
هفت جمهوریخواهی که علیه ترامپ رأی دادند، ناگهان یاد مخالفت با جنگ و وظایف قانونی خود نیفتادهاند؛ آنها هزینه سیاسی حمایت از جنگ در حوزه انتخابیه خود را دقیق محاسبه کردهاند. این هفت رأی در واقع یک اعلام موضع علنی است: «من با جنگ ترامپ فاصله دارم.»
فرهیختگان: مجلس نمایندگان آمریکا برای سومین بار به طرحی رأی داد که به جنگ با ایران پایان میدهد و اختیارات جنگی دونالد ترامپ را بدون مجوز کنگره محدود میکند. نتیجه رأیگیری ۲۲۰ موافق در برابر ۲۰۴ مخالف بود؛ مشابه تلاشهای خرداد و تیر امسال، با این تفاوت مهم که این بار هفت جمهوریخواه نیز به صف مخالفان ترامپ پیوستهاند و میتوان ادعا کرد جنگ ایران بخشی از مرز دوقطبی سیاسی جمهوریخواه-دموکرات را در آمریکا کمرنگ یا حتی حذف کرده است. در رأیگیری قبلی، این عدد 4 جمهوریخواه بود. این مصوبات البته به کاخ سفید نمیرسد؛ چون ترامپ در برابر رأی نمایندگان مردم حق وتو دارد؛ لذا اهمیت این رأیگیری در نتیجه عددی آن نیست، چون حداقل تاکنون نتوانسته تأثیری در میدان عملیاتی بگذارد، گرچه بدون هیچ فشاری بر ترامپ هم نیست. اما اهمیت اصلی در ساختار رأیگیری و پیامهایی است که از آن بیرون میآید.
پیام اول: مرزبندی با جنگ در آستانه انتخابات
فاصله تا انتخابات میاندورهای مجلس آمریکا کمتر از پنجاه روز است. شمار قابلتوجهی از جمهوریخواهان مجلس نمایندگان در حوزههای رقابتی با مبارزات دشوار انتخاباتی روبهرو هستند. جنگ با ایران در افکار عمومی آمریکا محبوب نیست و رأیدهندگان میانهرو نسبت به ادامهیافتن یک درگیری بیپایان با ایران اشتیاقی ندارند. هفت جمهوریخواهی که علیه ترامپ رأی دادند، ناگهان یاد مخالفت با جنگ و وظایف قانونی خود نیفتادهاند؛ آنها هزینه سیاسی حمایت از جنگ در حوزه انتخابیه خود را دقیق محاسبه کردهاند. این هفت رأی در واقع یک اعلام موضع علنی است: «من با جنگ ترامپ فاصله دارم.»
نکته قابلتأمل آن است که از گزارش سیانان در مورد این موضوع برمیآید که رهبری جمهوریخواهان در مجلس بهطور رسمی اعضای حزب را ملزم به رأی خاصی در مورد این طرح نکرد، اگرچه ترامپ پیشازاین، جمهوریخواهان منتقد جنگ با ایران را علناً مورد انتقاد قرار داده بود. این یعنی که حزب اجازه داده تا اعضایش در موضوعی کلیدی از رئیسجمهور همحزبی فاصله بگیرند و این موضوع از حوزه تعهدات حزبی خارج شده است. باتوجهبه اهمیت موضوع (جنگ با ایران) نمیتوان گفت حزب نسبت به آن بیاعتناست، نکته این است که وزن دلایل مخالفت با جنگ آنقدر بالا بوده که بر تعهد حزبی غلبه کرده است. آنها نمیخواهند بهخاطر رؤیاهای ترامپ کرسی نمایندگی مجلس را از دست بدهند.
پیام دوم: ترامپ در داخل آمریکا بازنده دیده میشود
فاصلهگیری جمهوریخواهان تنها واکنشی به نظرسنجیهای انتخاباتی نیست؛ نشانهای از یک محاسبه بزرگتر است؛ بخشی از حزب جمهوریخواه ترامپ را در آستانه شکست میبیند و میخواهد از او فاصله بگیرد. برخلاف رویه همیشگی ترامپ که منتقدان درونحزبی را در شبکههای اجتماعی بهشدت تحقیر میکند، کاخ سفید این بار واکنش تندی به جمهوریخواهان شورشی نشان نداد. این سکوت نسبی - در مقایسه با تندیهای قبلی ترامپ در موضوع مشابه - خود نشانهای است از اینکه کاخ سفید میداند فشار بر این نمایندگان در آستانه انتخابات نهفقط بیفایده، بلکه مخرب است و با آشکار و عمیقتر کردن اختلافات درونحزبی، میتواند بهعنوان عاملی منفی در انتخابات عمل کند.
پیام سوم: پیشنمایشی از روز پس از شکست ترامپ
مهمترین نکته این رأیگیری، نقش «آگهی» آن است؛ پیشنمایشی از رفتار همحزبیهای ترامپ در روزی که او انتخابات را میبازد. این رأیگیری یک الگوی آماده میسازد؛ الگویی که منطقش این است؛ اگر ترامپ شکست بخورد یا نفوذش فروکش کند، حزب جمهوریخواه لازم نیست مسئولیت جمعی تصمیمهای جنگ او را بپذیرد. هفت رأی مخالف در سوابق رأیگیری ثبت شده و به یک سند آماده تبدیل میشود: «همه ما حامی آن جنگ نبودیم؛ ما تلاش کردیم جلوی آن را بگیریم؛ مسئولیتش بر عهده خود رئیسجمهور و حلقه نزدیک اوست.» ترامپ کمکم تبدیل به رئیسجمهوری میشود که او را نمیخواهند و اگر انتخابات مجلس آینده را ببازد، این نخواستنها توسعه خواهد یافت.
بندی در رزومه سیاسی
از منظر کارکرد عملی مصوبه، این رأیگیری هیچچیز عملی را تغییر نمیدهد. سنا پیشتر طرح مشابهی را رد کرده بود، حتی اگر هر دو مجلس تصویب میکردند، وتوی ترامپ تقریباً قطعی بود و آرا به دوسوم برای رد وتو هرگز نزدیک هم نشده است. اما تحلیل عملیاتی، اثر بلندمدت رأیگیریهای نمادین را دستکم میگیرد.
کارکرد واقعی قطعنامههای اختیارات جنگی هرگز پایان فوری جنگ نبوده؛ بلکه کارکرد آنها ساختن یک نقطه روشن مسئولیتپذیری در سوابق سیاسی و رزومه نمایندگی است: چه کسی، چه زمانی، از چه چیزی حمایت کرد. رأیدهندگان آمریکایی با افزایش قیمتها، بهویژه بنزین، روبهرو هستند و کمیته بودجه کنگره روز سهشنبه اعلام کرد که جنگ ایران تا اول آگوست (۱۰ مرداد) بیش از ۳۸ هزار میلیارد دلار هزینه داشته است و پیشبینی میشود باتوجهبه شدت جنگ، ماهانه بین ۲ تا ۳ میلیارد دلار هزینه داشته باشد.
روزی که آمریکا از این جنگ عقبنشینی کند که تاکنون هم این عقبنشینی رخ داده (متجاوز از تجاوز عقب کشیده است)، یا جنگ به شکلی نامطلوب برای آمریکا پایان یابد، سوابق کنگره نشان خواهد داد که در سپتامبر ۲۰۲۶، هفت جمهوریخواه انتخاب کردند در سمت دیگر بایستند و 204 نماینده دیگر، مسئولیت کامل میراث سیاسی آن جنگ را با رئیسجمهور شریک خواهند شد. تسلی خاطر آنها برای الان، وتوی ترامپ است که این انتخاب دشوار را موقتاً از سر راهشان برداشته است، اما هم ساعت به سمت انتخابات در حرکت است و هم از قضاوت تاریخ در مورد عملکرد سیاستمداران گریزی نیست.