اکونومیست: همه‌چیز برای بن سلمان در حال خراب شدن است/ سال فاجعه برای عربستان!
روزنامه انگلیسی با اشاره به تشدید بحران‌های امنیتی و اقتصادی عربستان نوشت که محمد بن سلمان در یکی از دشوارترین مقاطع دوران قدرت خود قرار گرفته و حملات انصارالله، تضعیف اقتصاد و بی‌اعتمادی به ترامپ، رؤیاهای ولیعهد سعودی را با چالش جدی مواجه کرده است.
یک روزنامه انگلیسی با اشاره به تشدید بحران‌های امنیتی و اقتصادی عربستان نوشت که محمد بن سلمان در یکی از دشوارترین مقاطع دوران قدرت خود قرار گرفته و حملات انصارالله، تضعیف اقتصاد و بی‌اعتمادی به ترامپ، رؤیاهای ولیعهد سعودی را با چالش جدی مواجه کرده است.
خبرگزاری فارس: روزنامه اکونومیست در گزارشی، سال جاری را «سال بدبیاری‌های ولیعهد سعودی» توصیف کرد و نوشت در هر سال دیگری، محمد بن سلمان خود را برای درخشش در کانون توجهات آماده می‌کرد. قرار بود نشست سالانه «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» (FII) از ۲۶ اکتبر در پایتخت عربستان آغاز شود؛ نشستی که گاهی از آن با عنوان «داووس در دل کویر» یاد می‌شود. ولیعهد عربستان سعودی معمولاً در طول این هفته با سران کشورها، غول‌های دنیای مالی و دیگر شخصیت‌های برجسته دیدار می‌کند؛ افرادی که همگی مشتاق‌اند با پادشاهی عربستان وارد معامله و همکاری اقتصادی شوند.
با این‌حال، طبق این گزارش امسال اوضاع متفاوت است. انصارالله یمن هفته‌هاست که ریاض را با موشک و پهپاد هدف قرار می‌دهد. فرودگاه این شهر پس از مجموعه‌ای از حملات مرگبار، عملاً همچنان تعطیل است. بسیاری از دولت‌های غربی به شهروندان خود هشدار داده‌اند که به عربستان سفر نکنند. مدیران شرکت‌ها نیز نگران بودند که هتل‌ها یا دیگر محل‌های برگزاری نشست به اهدافی برای حمله تبدیل شوند. سرانجام، برگزارکنندگان پس از چند روز بررسی و رایزنی، در ۱۹ اکتبر تصمیم گرفتند این رویداد را تا سال آینده به تعویق بیندازند.
اکونومیست با این مقدمه ادامه داد، محمد بن سلمان هنگام صعود به قدرت در یک دهه پیش، چند قمار بزرگ انجام داد. او روی این حساب باز کرده بود که می‌تواند انصارالله را شکست دهد، اقتصاد عربستان را از نو شکل دهد و دونالد ترامپ متحدی قابل اتکا از آب درخواهد آمد. اکنون هر سه محاسبه، همزمان، به بیراهه رفته‌اند.
امسال سال فاجعه برای عربستان است
طبق گزارش اکونومیست، تصمیم به لغو نشست ابتکار سرمایه‌گذاری آینده، نمادی از سال فاجعه‌بار محمد بن سلمان است. ولیعهد سعودی با مجموعه‌ای از بحران‌های درهم‌تنیده روبروست که هیچ‌یک راه‌حل آماده و آسانی ندارد.
این گزارش به ناتوانی ریاض در مقابل انصارالله یمن اشاره کرد و نوشت، عربستان نتوانست انصارالله را شکست دهد، اما امیدوار بود آتش‌بس توافق‌شده در سال ۲۰۲۲ بتواند این تهدید را مهار کند. با این حال، این آتش‌بس از تابستان امسال، در پی گسترش جنگ آمریکا علیه ایران، به‌تدریج رو به فروپاشی گذاشت. بخش‌های زیادی از یمن در حال حاضر در کنترل گروه مقاومت انصارالله یمن است و انصارالله توانسته ضربات سنگینی به عربستان وارد آورده است.
از نگاه افراد نزدیک به ولیعهد سعودی، عربستان اکنون فقط با گزینه‌های نامطلوب روبروست: این کشور می‌تواند نیروهای زمینی خود را وارد جنگی خونین کند؛ حملات هوایی را ادامه دهد اما این احتمال وجود دارد که این اقدامات به نتیجه نرسد و گزینه دیگری که با آن روبروست این است که مجبور می‌شود به توافقی تن دهد که حاکمیت انصارالله را تثبیت کند.
ادامه جنگ برنامه اقتصادی بن سلمان را از مسیر خارج می کند
طبق این گزارش، ادامه یک جنگ طولانی، برنامه اقتصادی محمد بن سلمان را از مسیر خارج خواهد کرد؛ برنامه‌ای که حتی پیش از سال ۲۰۲۶ نیز نشانه‌هایی از کند شدن در آن دیده می‌شد. پروژه‌های بزرگ به دلیل فشار بر منابع مالی دولت، یکی پس از دیگری کنار گذاشته می‌شدند. دستمزدها در عربستان، هم پای تورم افزایش نیافته‌اند. میزان سالانه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در عربستان تنها حدود یک‌سوم هدف ۱۰۰ میلیارد دلاری ولیعهد سعودی است.
صندوق بین‌المللی پول یک سال پیش انتظار داشت اقتصاد عربستان در سال ۲۰۲۶ حدود ۴ درصد رشد کند؛ اما اکنون پیش‌بینی می‌کند این اقتصاد با انقباض ۳.۳ درصدی روبرو شود.
طبق این گزارش، اینکه اقتصاد عربستان در سال ۲۰۲۷ دوباره به مسیر رشد بازمی‌گردد یا نه، به برقراری صلح در غرب آسیا بستگی دارد؛ موضوعی که خود تا حد زیادی به دونالد ترامپ وابسته است.
پول پاشی ریاض برای ترامپ نتیجه نداد
اکونومیست در ادامه به کاهش اعتماد ریاض به دولت ترامپ اشاره کرد و نوشت، عربستان تصور می‌کرد بر ترامپ نفوذ دارد. مقام‌های سعودی با وعده سرمایه‌گذاری مبالغی غیرواقع‌بینانه در آمریکا، تلاش کردند دل او را به دست آورند. آن‌ها همچنین توافق‌هایی بحث‌برانگیز با اعضای خانواده ترامپ انجام دادند؛ از جمله اینکه برای میزبانی مسابقات تأمین‌شده از سوی عربستان، به زمین‌های گلف متعلق به ترامپ پول پرداخت کردند و ۲ میلیارد دلار نیز در شرکت متعلق به جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور آمریکا، سرمایه‌گذاری کردند.
با وجود همه این اقدامات، هیچ‌یک مانع از آن نشد که ترامپ وارد جنگی فاجعه‌بار شود.
یکی از سعودی‌های بانفوذ به اکونومیست گفت «او (ترامپ) برای مدت طولانی به هیچ‌کس وفادار نمی‌ماند.»
این رسانه انگلیسی ادامه داد، اگرچه نظرسنجی‌های عمومی قابل اتکایی درباره افکار عمومی در عربستان وجود ندارد، اما با این‌حال، می‌توان گفت که بیشتر سعودی‌ها به دولت خود اعتماد دارند. با این حال، تحولات چند هفته گذشته برای برخی از آن‌ها نگران‌کننده بوده است؛ چراکه جنگ یمن اختلالات و مشکلات واقعی به وجود آورده است.
با این همه، از ۱۰ اکتبر، زمانی که یک موشک انصارالله در فرودگاه ریاض به کشته شدن ۱۳ نفر منجر شد، محمد بن سلمان تا حد زیادی از انظار عمومی دور مانده است. این وزرای سعودی بودند که برای دیدار با آسیب‌دیدگان و ارائه پیام‌های اطمینان‌بخش به مردم پیش‌قدم شدند.
برخی مفسران غربی به‌تازگی این پرسش را مطرح کرده‌اند که آیا سال آکنده از بحران می‌تواند تهدیدی موجودیتی برای حکومت ولیعهد باشد و حتی بقای قدرت او را به خطر بیندازد؟ اما دیپلمات‌ها در ریاض معتقدند چنین ارزیابی‌هایی اغراق‌آمیز است.
چرا بحران کنونی برای محمد بن سلمان متفاوت است؟
طبق این گزارش، شرایط کنونی برای ولیعهد عربستان دشوارتر از گذشته است.
به نوشته این رسانه، دلیل این مسئله آن است که مشکلات سال‌های نخست قدرت‌گیری محمد بن سلمان عمدتاً نتیجه تصمیم‌ها و اقدامات خود او بود و به همین دلیل، اصلاح آن‌ها آسان‌تر به نظر می‌رسید. تا سال ۲۰۲۱، او سیاست خارجی عربستان را به سمت رویکردی عمل‌گرایانه‌تر هدایت می‌کرد. محاصره قطر را پایان داد و برای دستیابی به توافق با انصارالله تلاش کرد.
با این‌حال، طبق این گزارش، شرایط امسال دشوارتر است؛ زیرا مهم‌ترین تصمیم پیش روی محمد بن سلمان، دیگر در اختیار خودش نیست.
او از ترامپ خواسته است جنگ با ایران را تشدید نکند. مقام‌های سعودی نگران هستند که اگر رئیس‌جمهور آمریکا به این درخواست بی‌اعتنایی کند و پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر، بمباران‌ها را از سر بگیرد، عربستان از همه طرف هدف حمله قرار گیرد: انصارالله از جنوب، گروه‌های مسلح عراقی از شمال و خود ایران از شرق.
این گزارش سپس با این توضیحات ادامه داد، عربستان کشوری پهناور دارد که باید از آن دفاع کند؛ مساحت این کشور چهار برابر فرانسه است، اما ذخایر موشک‌های رهگیر پدافند هوایی آن نیز چندان زیاد نیست.
اکونومیست با اشاره به اقداماتی که بن سلمان پس از روی کار آمدن برای ایجاد تغییراتی در جامعه سعودی در پیش گرفت به امید آنکه بتواند جذب محبوبیت کند، نوشت، علی‌رغم این اقد امات، هسته اصلی ساختار دولت عربستان تغییر چندانی نکرده است. اقتصاد این کشور همچنان به درآمدهای نفتی وابسته است، ارتش آن همچنان بیش از آنکه برای جنگیدن در میدان نبرد طراحی شده باشد، برای حفاظت از حکومت سازمان‌دهی شده و سیاست خارجی عربستان نیز همچنان بر آمریکا به‌عنوان حامی ضروری تکیه دارد.
عربستان دیگر نمی تواند به آمریکا تکیه کند
این گزارش سپس در پایان به «پیمان مکه» اشاره کرد و نوشت، توافق مکه، یعنی پیمان دفاع متقابل عربستان با پاکستان و ترکیه، تلاشی برای یافتن متحدان جدیدی است که بتوانند جای آمریکا را بگیرند؛ کشوری که دیگر نمی‌توان با اطمینان روی آن حساب کرد اما ایجاد چنین تغییراتی زمان‌بر خواهد بود.