«فردا» از جامعه‌شناسی صندوق‌های رأی آمریکا گزارش می‌دهد؛ شکاف‌هایی که رأی شدند، ائتلاف‌هایی که ترک برداشتند
شورش میانه علیه راست؛ رأی‌دهندگانی که موج دموکرات‌ها را ساختند / بازگشت لاتین‌تبارها؛ گسست در ائتلاف اجتماعی ترامپ/ زنان دانشگاه‌رفته در برابر مردان بدون مدرک؛ تلاقی جنسیت، تحصیلات و رأی/ شهر آبی، روستا قرمز؛ حومه‌ها میدان تعیین‌کننده رقابت سیاسی
مصطفی صادقی: تصویر آماری انتخابات نه «چپ‌تر شدن ناگهانی کل آمریکا»، بلکه فروپاشی بخشی از ائتلاف ۲۰۲۴ جمهوری‌خواهان است.
مصطفی صادقی: انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ آمریکا فقط نقشه کنگره را تغییر نداد؛ داده‌هانشان می‌دهد ائتلاف اجتماعی دو حزب نیز نسبت به انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ به شکل محسوسی جابه‌جا شده است.
برآوردها از آرای مجلس نمایندگان نشان می‌دهد دموکرات‌ها در سطح ملی حدود ۵۶ درصد و جمهوری‌خواهان ۴۳ درصد رأی گرفته‌اند؛ یعنی حاشیه‌ای حدود ۱۳ واحد درصد به سود دموکرات‌ها. در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ همین مجموعه رأی‌دهندگان تقریباً یک واحد به سمت جمهوری‌خواهان متمایل بود. به بیان دیگر، ظرف دو سال، حاشیه ملی رأی حدود ۱۵ واحد به سمت دموکرات‌ها جابه‌جا شده است.
شکاف بزرگ اول؛ نسل‌ها
بزرگ‌ترین جابه‌جایی در میان جوانان دیده می‌شود. در گروه ۱۸ تا ۲۹ سال، دموکرات‌ها ۷۰ درصد و جمهوری‌خواهان فقط ۲۸ درصد رأی گرفته‌اند. حاشیه دموکرات‌ها در این گروه به ۴۱ واحد درصد رسیده؛ درحالی‌که در انتخابات ۲۰۲۴ این فاصله تنها ۹ واحد بود.
یعنی رأی جوانان در فاصله فقط دو سال ۳۲ واحد به سمت دموکرات‌ها حرکت کرده است. گروه ۳۰ تا ۴۴ سال نیز تغییر مشابهی داشته است: دموکرات‌ها ۶۲ درصد در برابر ۳۶ درصد جمهوری‌خواهان؛ حاشیه‌ای ۲۶واحدی که نسبت به ۲۰۲۴ حدود ۲۴ واحد به چپ جابه‌جا شده است.
اما میان رأی‌دهندگان ۶۵ سال به بالا تقریباً خبری از چنین زلزله‌ای نیست. دموکرات‌ها در این گروه ۵۲ درصد و جمهوری‌خواهان ۴۷ درصد گرفته‌اند و جابه‌جایی نسبت به ۲۰۲۴ فقط حدود ۶ واحد بوده است. انتخابات ۲۰۲۶، از این منظر، بیش از آنکه شورش سالمندان علیه ترامپ باشد، بازگشت شدید نسل‌های جوان‌تر به سمت دموکرات‌ها بوده است.
ان بی سی نیز الگوی مشابهی ثبت کرده: ۷۲ درصد رأی‌دهندگان ۱۸ تا ۲۹ سال در نظرسنجی خروج از صندوق این شبکه به دموکرات‌ها رأی داده‌اند، در برابر فقط ۲۵ درصد برای جمهوری‌خواهان. در مقابل، میان افراد بالای ۶۵ سال جمهوری‌خواهان ۵۱ به ۴۸ جلو بوده‌اند.
آمریکا پیرتر از جمعیتش رأی می‌دهد
اما یک نکته جامعه‌شناختی مهم در ترکیب مشارکت وجود دارد. افراد ۱۸ تا ۲۹ سال حدود ۲۰ درصد جمعیت واجد شرایط رأی دادن آمریکا را تشکیل می‌دهند، اما فقط ۱۲ درصد رأی‌دهندگان واقعی انتخابات ۲۰۲۶ بوده‌اند. برعکس، افراد ۶۵ سال و بالاتر تنها ۲۴ درصد جمعیت واجد شرایط را تشکیل می‌دهند، اما سهمشان از رأی‌دهندگان به ۳۴ درصد رسیده است. یعنی سالمندان حدود ۱۰ واحد بیشتر از وزن جمعیتی خود در صندوق رأی حضور داشته‌اند و جوان‌ها حدود ۸ واحد کمتر. این تفاوت توضیح می‌دهد چرا حتی یک برتری بسیار بزرگ دموکرات‌ها میان جوانان، لزوماً به همان نسبت در نتیجه نهایی منعکس نمی‌شود.
زنان یک کشور، مردان کشوری دیگر؟
در داده نیویورک‌تایمز، زنان ۶۱ به ۳۸ به دموکرات‌ها رأی داده‌اند؛ حاشیه‌ای ۲۳واحدی. در میان مردان، رقابت تقریباً متعادل‌تر بوده: ۵۱ درصد دموکرات، ۴۸ درصد جمهوری‌خواه. ان بی سی نیز شکاف جنسیتی بزرگی ثبت کرده است: زنان ۵۸ به ۴۰ دموکرات، درحالی‌که مردان دقیقاً ۴۹ به ۴۹ تقسیم شده‌اند. اما بخش جالب‌تر، ترکیب جنسیت و نژاد است. در نظرسنجی خروج از صندوق ان‌بی‌سی، ۶۴ درصد مردان سفیدپوست بدون مدرک دانشگاهی جمهوری‌خواه رأی داده‌اند، اما در میان زنان سفیدپوست دارای مدرک دانشگاهی، ۶۳ درصد رأی دموکرات بوده است. به این ترتیب، «زن یا مرد بودن» به‌تنهایی توضیح کافی نیست؛ تحصیلات، نژاد و جنسیت روی هم یک شکاف سیاسی چندلایه ساخته‌اند.
مدرک دانشگاهی هنوز یکی از مرزهای سیاسی آمریکاست
هرچه سطح تحصیلات بالاتر رفته، رأی دموکرات‌ها نیز افزایش یافته است. طبق NBC، دارندگان مدرک کارشناسی ۵۹ به ۳۹ و دارندگان تحصیلات تکمیلی ۶۶ به ۳۲ به دموکرات‌ها رأی داده‌اند. در مقابل، فارغ‌التحصیلان دبیرستان ۵۴ به ۴۳ جمهوری‌خواه بوده‌اند.
در میان سفیدپوستان این شکاف حتی شدیدتر است: سفیدپوستان دانشگاه‌رفته: ۵۹ درصد دموکرات، ۴۰ درصد جمهوری‌خواه. سفیدپوستان بدون مدرک دانشگاهی: ۳۷ درصد دموکرات، ۶۱ درصد جمهوری‌خواه. اما همین گروه دوم یک نکته مهم دارد. طبق برآورد نیویورک‌تایمز، سفیدپوستان بدون مدرک دانشگاهی در سال ۲۰۲۴ با فاصله ۳۳ واحد جمهوری‌خواه بودند؛ در ۲۰۲۶ این فاصله به ۱۹ واحد کاهش یافته است. جمهوری‌خواهان هنوز این گروه را برده‌اند، اما مزیتشان ظرف دو سال ۱۴ واحد کوچک‌تر شده است.
بازگشت بزرگ لاتین‌تبارها
شاید یکی از مهم‌ترین اعداد کل انتخابات مربوط به رأی لاتین‌تبارها باشد. در سال ۲۰۲۴، دموکرات‌ها در میان این گروه تنها ۱۱ واحد جلو بودند. در ۲۰۲۶ فاصله به ۳۹ واحد رسیده است. یعنی یک چرخش ۲۸واحدی به سمت دموکرات‌ها. در میان لاتین‌تبارهای بدون مدرک دانشگاهی، تغییر حتی بزرگ‌تر است: از برتری ۷واحدی دموکرات‌ها در ۲۰۲۴ به برتری ۴۰واحدی در ۲۰۲۶؛ جابه‌جایی‌ای حدود ۳۳ واحد درصد.
ان بی سی نیز دموکرات‌ها را میان لاتین‌تبارها ۶۲ به ۳۵ جلو ثبت کرده است؛ در میان زنان لاتین‌تبار فاصله حتی بیشتر و ۶۶ به ۳۱ بوده است. اگر یکی از داستان‌های ۲۰۲۴ نزدیک شدن بخشی از رأی لاتین‌ها به جمهوری‌خواهان بود، یکی از داستان‌های ۲۰۲۶ بازگشت بخش بزرگی از همان رأی است.
سیاه‌پوستان؛ بازگشت به الگوی سنتی
در برآورد نیویورک‌تایمز، ۹۱ درصد رأی‌دهندگان سیاه‌پوست به دموکرات‌ها و فقط ۸ درصد به جمهوری‌خواهان رأی داده‌اند. حاشیه دموکرات‌ها در این گروه به ۸۳ واحد رسیده؛ ۹ واحد بیشتر از ۲۰۲۴. ان بی سی نیز عدد مشابهی دارد: ۸۹ درصد دموکرات و ۹ درصد جمهوری‌خواه؛ در میان زنان سیاه‌پوست رأی دموکرات‌ها حتی به ۹۲ درصد رسیده است.
مستقل‌ها؛ شاید مهم‌ترین ۳۳ درصد آمریکا
در نظرسنجی خروج از صندوق ان‌بی‌سی، دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان تقریباً سهم یکسانی از رأی‌دهندگان حزبی داشته‌اند: ۳۴ درصد خود را دموکرات و ۳۳ درصد جمهوری‌خواه معرفی کرده‌اند. اما یک‌سوم دیگر رأی‌دهندگان خود را مستقل دانسته‌اند. نتیجه در این گروه تعیین‌کننده بوده: مستقل‌ها ۵۶ به ۳۹ به دموکرات‌ها رأی داده‌اند. این شاید یکی از بهترین توضیحات برای بزرگی موج ۲۰۲۶ باشد: دموکرات‌ها فقط پایگاه خود را بسیج نکردند؛ رأی‌دهنده‌ای را بردند که خودش را دموکرات نمی‌داند.
میانه سیاسی علیه جمهوری‌خواهان
۴۱ درصد رأی‌دهندگان خود را «میانه‌رو» معرفی کرده‌اند؛ بزرگ‌تر از سهم لیبرال‌ها با ۲۵ درصد و محافظه‌کاران با ۳۴ درصد. در این گروه، دموکرات‌ها ۶۴ درصد و جمهوری‌خواهان فقط ۳۳ درصد گرفته‌اند. این عدد مهم است، چون نشان می‌دهد نتیجه ۲۰۲۶ صرفاً محصول افزایش مشارکت چپ‌های ایدئولوژیک نبوده است. بخش بزرگی از فاصله را رأی‌دهندگانی ساخته‌اند که خود را میانه‌رو تعریف می‌کنند.
ماگا فقط یک‌چهارم رأی‌دهندگان بود
در نظرسنجی خروج از صندوق ان‌بی‌سی، فقط ۲۵ درصد رأی‌دهندگان گفته‌اند خود را MAGA می‌دانند. در میان همین گروه، ۹۶ درصد جمهوری‌خواه رأی داده‌اند. اما ۷۵ درصدی که خود را MAGA نمی‌دانند، ۷۱ به ۲۷ به دموکرات‌ها رأی داده‌اند. این شاید یکی از گویاترین اعداد انتخابات باشد: پایگاه MAGA همچنان بسیار منسجم است، اما انسجام یک اقلیت، بدون توان جذب بیرون از آن، برای ساختن اکثریت کافی نیست.
شهر، حومه، روستا؛ سه آمریکای سیاسی
جغرافیای محل سکونت نیز شکاف تقریباً کلاسیکی ساخته است. در شهرهای بزرگ، دموکرات‌ها ۷۱ به ۲۷ پیروز شده‌اند. در حومه‌ها نیز دموکرات‌ها ۵۸ به ۴۰ جلو بوده‌اند. اما در شهرهای کوچک و مناطق روستایی، معادله کاملاً برعکس است: جمهوری‌خواهان ۵۸ به ۴۰ پیروز شده‌اند.
مسئله مهم حومه‌هاست. با توجه به اینکه حدود ۴۵ درصد رأی‌دهندگان در مناطق حومه‌ای زندگی می‌کنند، برتری ۱۸واحدی دموکرات‌ها در این بخش وزن بسیار بیشتری از پیروزی بزرگ آن‌ها در مراکز شهری دارد.
پردرآمدترین‌ها هم بیشتر دموکرات شدند
یکی از کلیشه‌های قدیمی سیاست آمریکا این است که درآمد بالاتر مساوی رأی بیشتر جمهوری‌خواه است. داده ۲۰۲۶ این رابطه را بسیار ضعیف نشان می‌دهد.
▪️ افراد با درآمد خانوادگی کمتر از ۳۰ هزار دلار: ۵۸ درصد دموکرات.
▪️ درآمد ۵۰ تا ۹۹ هزار دلار: ۵۳ درصد دموکرات.
▪️ درآمد ۱۰۰ تا ۱۹۹ هزار دلار: باز هم ۵۳ درصد.
▪️ در میان خانوارهای با درآمد بیش از ۳۰۰ هزار دلار، سهم دموکرات‌ها به ۶۰ درصد رسیده است.
بنابراین خط اصلی شکاف سیاسی ۲۰۲۶ ظاهراً دیگر فقط «فقیر در برابر ثروتمند» نیست. تحصیلات، محل سکونت، نسل و هویت فرهنگی احتمالاً توضیح‌دهنده‌های قوی‌تری شده‌اند.
مذهبی‌ها و بی‌دین‌ها؛ فاصله ۳۹واحدی
در میان پروتستان‌ها و سایر مسیحیان، جمهوری‌خواهان ۶۰ به ۳۸ جلو بوده‌اند. در میان سفیدپوستان اوانجلیکال، فاصله حتی شدیدتر بوده: ۸۲ درصد جمهوری‌خواه در برابر ۱۶ درصد دموکرات. اما میان افرادی که گفته‌اند وابستگی مذهبی ندارند، دموکرات‌ها ۷۷ به ۲۱ پیروز شده‌اند. این یعنی فاصله میان دو گروه اخیر تقریباً به اندازه تفاوت میان دو کشور سیاسی متفاوت است.
نظامیان؛ یکی از معدود گروه‌های مقاوم در برابر موج
کهنه‌سربازان یکی از گروه‌هایی بودند که جمهوری‌خواهان همچنان در آن‌ها دست بالا را حفظ کردند: ۵۷ درصد جمهوری‌خواه در برابر ۴۰ درصد دموکرات. در میان غیرنظامیان، نتیجه تقریباً برعکس بود: ۵۶ درصد دموکرات، ۴۲ درصد جمهوری‌خواه. پس حتی در یک انتخابات بسیار نامساعد برای جمهوری‌خواهان، بعضی ستون‌های سنتی ائتلاف آن‌ها همچنان پابرجا مانده است.
رأی‌دهنده جدید هم بیشتر دموکرات بود
۹ درصد شرکت‌کنندگان گفته‌اند این نخستین انتخابات میان‌دوره‌ای آن‌ها بوده است. از همین گروه، ۶۴ درصد دموکرات و ۳۴ درصد جمهوری‌خواه رأی داده‌اند.این داده همراه با برتری بزرگ دموکرات‌ها میان زیر ۳۰ساله‌ها نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از مزیت ۲۰۲۶ از رأی‌دهندگان کم‌سابقه‌تر آمده است.
اما رأی‌دهندگان جوان همچنان کمتر از وزن واقعی‌شان رأی می‌دهند
اینجا یک تناقض جالب شکل می‌گیرد. جوانان قاطعانه دموکرات بوده‌اند، اما کم‌رأی داده‌اند. سالمندان تقریباً دوپاره بوده‌اند، اما بسیار بیشتر از وزن جمعیتی‌شان در انتخابات شرکت کرده‌اند. در نتیجه، قدرت سیاسی یک گروه فقط از «ترجیح حزبی» نمی‌آید؛ از مشارکت هم می‌آید. اگر ۱۸ تا ۲۹ساله‌ها به اندازه سهمشان از جمعیت واجد شرایط رأی می‌دادند، وزن سیاسی آن‌ها تقریباً دو سوم بیشتر از چیزی بود که در صندوق ۲۰۲۶ دیده شد.
۱۲۱ میلیون رأی؛ اما نه نماینده کامل جامعه آمریکا
نیویورک‌تایمز کل رأی‌دهندگان انتخابات مجلس را حدود ۱۲۱ میلیون نفر برآورد کرده است. ترکیب این ۱۲۱ میلیون نفر نسبت به کل جمعیت واجد شرایط تفاوت‌های واضحی دارد: سفیدپوستان ۷۰ درصد رأی‌دهندگان بوده‌اند، درحالی‌که ۶۳ درصد جمعیت واجد شرایط هستند. لاتین‌تبارها ۱۰ درصد رأی‌دهندگان، اما ۱۴ درصد جمعیت واجد شرایط هستند. ۱۸ تا ۲۹ساله‌ها ۱۲ درصد رأی‌دهندگان، اما ۲۰ درصد واجدان شرایط هستند. افراد دارای تحصیلات تکمیلی ۱۷ درصد رأی‌دهندگان هستند، درحالی‌که فقط ۱۳ درصد جمعیت واجد شرایط را تشکیل می‌دهند. افراد با تحصیلات دبیرستانی ۲۸ درصد رأی‌دهندگان بوده‌اند، درحالی‌که سهمشان از جمعیت واجد شرایط ۳۶ درصد است. یعنی «آمریکایی که رأی می‌دهد» از نظر سنی، نژادی و تحصیلی دقیقاً همان «آمریکایی که حق رأی دارد» نیست.
چند رکورد تاریخی در یک شب
در کنار اعداد، انتخابات ۲۰۲۶ چند خط تاریخی نیز جابه‌جا کرد. کانزاس نخستین سناتور دموکرات خود را از ۱۹۳۲ انتخاب کرد؛ یعنی از زمان فرانکلین روزولت و رکود بزرگ. تگزاس بعد از بیش از سه دهه یک سناتور دموکرات انتخاب کرد. عبدال السید در میشیگان نخستین سناتور مسلمان آمریکا شد. پگی فلنگن نخستین زن بومی آمریکایی راه‌یافته به سنا شد. کیشا لنس باتمز در جورجیا نخستین زن سیاه‌پوستی شد که به فرمانداری یک ایالت انتخاب می‌شود و کریس پاپاس نیز نخستین مرد آشکارا همجنس‌گرا در سنا خواهد بود. این «اولین‌ها» الزاماً علت موج دموکرات‌ها نیستند، اما نشان می‌دهند ترکیب نمایندگی سیاسی آمریکا نیز هم‌زمان با رفتار رأی‌دهندگان در حال تغییر است.
جمع‌بندی؛ موج آبی دقیقاً از کجا آمد؟
اگر انتخابات ۲۰۲۶ را فقط با یک عدد توضیح دهیم، شاید آن عدد ۱۵ باشد: حدود ۱۵ واحد جابه‌جایی ملی به سمت دموکرات‌ها نسبت به ۲۰۲۴. اما زیر این عدد، چند حرکت بسیار متفاوت پنهان است:
۳۲ واحد چرخش در میان ۱۸ تا ۲۹ساله‌ها؛
۲۸ واحد در میان لاتین‌تبارها؛
۲۴ واحد در میان ۳۰ تا ۴۴ساله‌ها؛
۱۷ واحد در میان مردان؛
و کاهش قابل‌توجه مزیت جمهوری‌خواهان حتی میان سفیدپوستان بدون مدرک دانشگاهی.
هم‌زمان، مستقل‌ها ۵۶ به ۳۹ و میانه‌روها ۶۴ به ۳۳ به دموکرات‌ها رأی داده‌اند.
بنابراین تصویر آماری انتخابات نه «چپ‌تر شدن ناگهانی کل آمریکا»، بلکه فروپاشی بخشی از ائتلاف ۲۰۲۴ جمهوری‌خواهان و بازگشت گروه‌هایی است که دو سال قبل به ترامپ نزدیک شده بودند.
این تفاوت مهم است. موج‌های انتخاباتی ممکن است موقت باشند؛ اما اگر تغییر رأی جوانان، لاتین‌تبارها، مستقل‌ها و حومه‌نشینان در انتخابات‌های بعدی نیز تکرار شود، آن وقت دیگر با یک «موج» روبه‌رو نیستیم؛ با بازآرایی ائتلاف‌های سیاسی آمریکا طرفیم.