در دیدار ۳ساعته رضایی و پوتین چه گذشت؟

روزنامه خراسان:   دبیر شورای عالی امنیت ملی که حامل پیام رهبری بود، در کاخ کرملین دیداری با رئیس جمهور روسیه و جمعی از مقامات دو کشور داشت. از این دیدار خبری از علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی منتشر شد: «در این پیام، هم مولفه‌های مدنظر جمهوری اسلامی ایران برای همکاری‌های دوجانبه مطرح شد و هم چشم‌انداز این همکاری‌ها و تعاملات ترسیم شده بود تا برای روس‌ها، موضوع همکاری با جمهوری اسلامی ایران در دوره رهبری حضرت آیت‌ا... سیدمجتبی خامنه‌ای روشن‌تر شود.» سرلشکر رضایی نیز گفت: در دیدار با رئیس‌جمهور روسیه درباره مسائل مهم منطقه و همچنین درباره بحث‌های مهمی درباره پساجنگ به خصوص در بحث ترتیبات امنیتی منطقه با ایشان مشورت کردیم. وی با اشاره به نشست چهارجانبه جمهوری اسلامی ایران، پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در تهران افزود: گزارشی از این جلسه ارائه کردم و آقای پوتین ضمن استقبال از برگزاری این نشست، اعلام کرد که ما هم مانند دوستان چینی معتقد هستیم که باید ترتیبات منطقه‌ای وجود داشته باشد و کشورهای خارجی در امنیت منطقه دخالت نکنند.

دبیر شورای عالی امنیت ملی در ادامه با اشاره به پیگیری طرح‌های مهم دوجانبه در این دیدار اظهار کرد: شورای عالی امنیت ملی، قرارداد اجرایی ساخت خط ریلی رشت - آستارا را با مشارکت طرف روسی تصویب کرد و قرار است که وزیر راه و شهرسازی این قرارداد را به زودی به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران امضا کند. علاوه بر ساخت این خط ریلی، درباره احداث خط لوله انتقال گاز روسیه به ایران نیز گفت‌وگو شد، طرحی که هم به تأمین و برطرف‌کردن کمبودهای گاز کشور منجر خواهد شد و هم ایران خواهد توانست که گاز روسیه را به کشورهای همسایه به فروش برساند.

اما این دیدار رسمی که زیرسایه تهدیدات شدید آمریکا علیه ایران انجام شد، یک دیدار معمولی ۳ساعته به نظر نمی رسد. پیش‌ از این نیز سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ۱۱ آبان ۱۴۰۵ در تماس تلفنی با رئیس‌جمهور روسیه، از مواضع صریح پوتین و سایر مقامات و مسئولان این کشور در تمجید از نقش رهبر شهید انقلاب و سایر قهرمانان بزرگ ملی و حمایت از استقامت و پایداری مردم ایران تشکر و قدردانی و بر اهمیت تداوم همکاری‌های راهبردی ایران و روسیه تأکید کرده بود.

تعدد دیدارهای رسمی و تماس‌های تلفنی میان مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین، از جمله دیدارهای انجام‌شده در مسکو، عشق‌آباد و بیشکک، در کنار تأکید مکرر مقامات دو کشور بر ضرورت حمایت متقابل و گسترش همکاری‌ها، نشان‌دهنده اهمیت مناسبات تهران و مسکو در شرایط جدید است.

تعمیق روابط ایران و روسیه از مسیر همکاری‌های انرژی، به‌ویژه انتقال گاز روسیه به ایران و فراهم‌شدن امکان صادرات مجدد آن به کشورهای همسایه و سایر بازارهای منطقه‌ای، می‌تواند ظرفیت تازه‌ای در اقتصاد انرژی کشور ایجاد کند. تحقق این طرح در صورت فراهم‌شدن زیرساخت‌های فنی، سرمایه‌گذاری لازم و توافق‌های اجرایی، این فرصت را در اختیار ایران قرار می‌دهد تا به یکی از کانون‌های مهم مبادلات و ترانزیت گاز در منطقه تبدیل شود. چنین ظرفیتی علاوه بر تقویت جایگاه ایران در بازار انرژی منطقه، می‌تواند به تنوع‌بخشی مسیرهای تجاری، کاهش اثرگذاری محدودیت‌های تحریمی و افزایش وابستگی متقابل اقتصادی میان تهران و مسکو کمک کند.

در مجموع، تداوم ارتباطات سیاسی و دیپلماتیک ایران و روسیه نشان می‌دهد که دو کشور در شرایط جدید به دنبال ارتقای سطح همکاری‌های خود در حوزه‌های مختلف هستند. از همکاری‌های اقتصادی و انرژی گرفته تا هماهنگی‌های امنیتی و منطقه‌ای، مجموعه این تعاملات می‌تواند چارچوب تازه‌ای از مناسبات راهبردی میان دو کشور را شکل دهد. از این منظر، سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسکو را نمی‌توان صرفاً یک دیدار دیپلماتیک معمولی ارزیابی کرد؛ بلکه این سفر حامل پیامی روشن درباره اراده تهران برای تداوم و تعمیق همکاری با مسکو در دوره جدید است. به نظر می‌رسد در شرایطی که فشارها و تهدیدات آمریکا علیه ایران ادامه دارد، گسترش این همکاری‌ها می‌تواند به یکی از مؤلفه‌های مهم تقویت قدرت مانور سیاسی، اقتصادی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در معادلات پیش‌رو تبدیل شود.