مأموریت ویژه سردار قاآنی در بغداد چیست؟
یک منبع در چارچوب هماهنگی شیعیان عراق در گفتوگو با الاخبار، اعلام کرد قاآنی به نمایندگی از آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی، با هدف حلوفصل بحران پیش از پایان مهلت دولت عراق به کتائب حزبالله برای تخلیه منطقه، وارد این کشور شده است.
همزمان با افزایش تنشها بر سر کنترل منطقه راهبردی جرفالصخر، فرمانده نیروی قدس سپاه در سفری به عراق، رایزنی با رهبران سیاسی و گروههای مقاومت را برای مهار بحران آغاز کرده است؛ بحرانی که اصرار نخستوزیر بر ورود نظامی و مخالفت کتائب حزبالله با تخلیه منطقه، خطر درگیری داخلی را افزایش داده است.
به گزارش ایلنا، روزنامه لبنانی «الاخبار» در تحلیلی نوشت: با تشدید اختلافات بر سر منطقه جرفالصخر در جنوب بغداد، اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، برای جلوگیری از تبدیل این بحران به رویارویی مسلحانه میان دولت عراق و گروههای مقاومت، رایزنیهای فشردهای را در این کشور آغاز کرده است.
یک منبع در چارچوب هماهنگی شیعیان عراق در گفتوگو با الاخبار، اعلام کرد قاآنی به نمایندگی از آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی، با هدف حلوفصل بحران پیش از پایان مهلت دولت عراق به کتائب حزبالله برای تخلیه منطقه، وارد این کشور شده است.
به گفته این منبع، فرمانده نیروی قدس ابتدا به نجف سفر کرد و سپس در بغداد با فرماندهان گروههای مقاومت و چهرههای سیاسی برجسته چارچوب هماهنگی دیدار کرد تا راهکارهای پایان دادن به بحران را بررسی کند.
این منبع افزود قاآنی در این دیدارها تأکید کرده است که با مأموریتی مشخص برای حل بحران به عراق آمده و نمیخواهد بدون دستیابی به نتیجه به تهران بازگردد. وی همچنین بر ضرورت کاهش تنشها و اعمال فشار سیاسی بر علی الزیدی، نخستوزیر عراق، برای منصرف کردن او از اقدام نظامی تأکید کرده است.
با این حال، رایزنیها تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده و الزیدی همچنان بر تصمیم خود برای ورود نیروهای دولتی به جرفالصخر پافشاری میکند و حاضر به تمدید مهلت تعیینشده نیست. در همین حال، تلاشها برای برگزاری نشستهای بیشتر میان طرفهای سیاسی و گروههای مقاومت ادامه دارد و هنوز درباره احتمال دیدار مستقیم قاآنی و نخستوزیر عراق تصمیمی گرفته نشده است.
یکی از پیشنهادهای مطرحشده برای حل بحران، جایگزینی نیروهای کتائب حزبالله در جرفالصخر با یگانهایی از الحشد الشعبی متشکل از گروههای مختلف، در کنار نیروهای پلیس فدرال و با پشتیبانی دستگاه مبارزه با تروریسم است. هدف از این پیشنهاد، بازآرایی مسئولیتهای امنیتی منطقه بدون کشاندن ارتش به رویارویی مستقیم با کتائب حزبالله است.
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که گزارشهایی از افزایش آمادگی نیروهای نظامی دولت و استقرار مجدد آنها در اطراف منطقه منتشر شده است. از سوی دیگر، نشست اضطراری چارچوب هماهنگی که دو شب پیش برگزار شد، با اختلافات جدی میان رهبران این ائتلاف و نخستوزیر عراق همراه بود. الزیدی در این نشست بار دیگر بر تصمیم خود برای اعمال کنترل کامل دولت بر جرفالصخر تأکید کرد.
در مقابل، هادی العامری، رئیس سازمان بدر، ابوعلاء الولائی، دبیرکل کتائب سیدالشهدا و همام حمودی، رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق، هشدار دادند که استفاده از زور میتواند به درگیری داخلی میان گروههای شیعه منجر شود و دامنه آن به شهرهای دیگر عراق نیز گسترش یابد.
از سوی دیگر، کتائب حزبالله نیز حاضر به عقبنشینی در برابر ضربالاجل دولت نیست. یکی از فرماندهان گروههای مقاومت در گفتوگو با الاخبار، تهدیدهای الزیدی و تعیین مهلت برای تخلیه منطقه را فضاسازی رسانهای و فاقد تدبیر و مسئولیتپذیری دانست و گفت این اقدامات در راستای فشارهای منطقهای و بینالمللی برای محدود کردن نفوذ مقاومت صورت میگیرد.
وی با اشاره به اهمیت جرفالصخر در حافظه مقاومت عراق، این منطقه را یادآور نبردها و فداکاریهای گروههای مقاومت در جنگ با داعش دانست و هشدار داد تحمیل شرایط جدید با توسل به زور میتواند عراق را با بحرانهای خطرناکی روبهرو کند. این فرمانده همچنین ادعای دولت درباره وجود پالایشگاهها و تأسیسات قاچاق نفت در منطقه را رد کرد و آن را تلاشی برای توجیه برخورد سیاسی با گروههای مقاومت تحت عنوان مبارزه با قاچاق دانست.
ابوطالب السعیدی، از فرماندهان کتائب حزبالله نیز اعلام کرد این گروه قصد درگیری با نیروهای امنیتی را ندارد، اما از جرفالصخر عقبنشینی نخواهد کرد.
در همین حال، علی الحمدانی، فرمانده عملیات فرات میانی در الحشد الشعبی، احتمال رویارویی را بعید دانست و تأکید کرد نیروهای الحشد و دستگاههای امنیتی عراق در کنار یکدیگر با تروریسم جنگیدهاند و روابط برادرانهای دارند. وی از آمادگی الحشد برای همکاری با پلیس انرژی و همراهی این نیروها در مسیر خطوط انتقال نفت خبر داد و حتی پیشنهاد کرد مناطق اطراف این خطوط برای اطمینان از سلامت آنها حفاری و بررسی شود. با این حال، الحمدانی بر اهمیت راهبردی جرفالصخر تأکید کرد و گفت بیش از ۲۰۰ نفر از نیروهای الحشد در جریان دفاع از این منطقه به شهادت رسیدهاند.
در مقابل، دولت عراق اعلام کرده است که تصمیم برای ورود به جرفالصخر بر اساس تحقیقات رسمی درباره دستکاری خطوط انتقال نفت و وجود پالایشگاهها، مخازن و تانکرهای سوخت در این منطقه اتخاذ شده است. حیدر العبودی، سخنگوی دولت، گفت الزیدی به نیروهای مسلح دستور ورود به منطقه را داده و تصاویر دوربینهای وزارت کشور نیز اطلاعات مربوط به قاچاق نفت را تأیید کرده است. به گفته وی، در همین چارچوب ۹ مسئول امنیتی و اداری برکنار و افراد متخلف به دستگاه قضایی معرفی شدهاند.
با این حال، تبدیل پرونده قاچاق نفت به رویارویی مستقیم با گروههای مقاومت، پرسشهایی درباره محاسبات دولت و توانایی آن برای مدیریت پیامدهای این تصمیم ایجاد کرده است.
علی الشمری، کارشناس مسائل راهبردی، در گفتوگو با الاخبار هشدار داد الزیدی بدون در نظر گرفتن موازنههای امنیتی و ساختار سیاسی عراق، به سمت رویارویی پیچیدهای برای شکستن اراده سیاسی و نظامی گروههای مقاومت حرکت میکند.
وی تأکید کرد پروندهای که نزدیک به یک دهه مسکوت مانده است، با رویکرد نظامی و تعیین ضربالاجل حل نخواهد شد و به توافق سیاسی و گفتوگو در چارچوب هماهنگی نیاز دارد. این کارشناس هشدار داد هرگونه درگیری میان ارتش و گروههای مقاومت میتواند زمینهساز شکلگیری کانونهای جدید بیثباتی در عراق شود.