گزارش سیانان؛
چرا نشست شنژن، «یالتای ۲.۰» نیست؟
برخلاف کنفرانس یالتا که نشستی میان متحدان دوران جنگ با دشمنی مشترک بود، مذاکرات در شهر شنژن سه کشوری را گرد هم میآورد که ظاهراً رقیب یکدیگرند، دیدگاههای متعارضی درباره نظم جهانی دارند و با دشمنی مشترک روبهرو نیستند.
گفتوگوهای بیسابقه روز پنجشنبه میان روسای جمهور آمریکا، چین و روسیه، دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین، یادآور کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ شده است؛ نشستی که در آن رهبران ایالات متحده، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی گرد هم آمدند تا درباره سرنوشت اروپای پس از جنگ جهانی دوم گفتوگو کنند.
به گزارش شفقنا، مذاکرات سهجانبه روز پنجشنبه ــ که نخستین دیدار رسمی میان رهبران آمریکا، روسیه و چین به شمار میرود ــ رویدادی تاریخی است. این نشست، مانند کنفرانس یالتا، دربرگیرنده مذاکرات سه قدرت بزرگ جهانی برای تعیین نظم بینالمللی است؛ آن هم در شرایطی که جهان با بیثباتی شدید و تهدیدهای جدی روبهروست.
با این حال، برخلاف کنفرانس یالتا که نشستی میان متحدان دوران جنگ با دشمنی مشترک بود، مذاکرات در شهر شنژن سه کشوری را گرد هم میآورد که ظاهراً رقیب یکدیگرند، دیدگاههای متعارضی درباره نظم جهانی دارند و با دشمنی مشترک روبهرو نیستند.
در یالتا، شهری تفریحی در ساحل جنوبی شبهجزیره کریمه، فرانکلین دی. روزولت، رئیسجمهور آمریکا، وینستون چرچیل، نخستوزیر بریتانیا، و ژوزف استالین، رهبر اتحاد جماهیر شوروی، درباره آخرین مراحل پیروزی متفقین در جبهه اقیانوس آرام برنامهریزی کردند و به بررسی آینده آلمان و اروپا پرداختند. این نشست زمینهساز شکلگیری سازمان ملل متحد و در نهایت آغاز جنگ سرد شد.
این کنفرانس تاریخی بهعنوان نشانهای از تداوم همکاری میان آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی پس از جنگ جهانی دوم تلقی شد؛ هرچند این برداشت چندان دوام نیاورد و خیلی زود از میان رفت.
زمانی که روزولت، چرچیل و استالین در یالتا دیدار کردند، شکست آلمان نازی تقریباً قطعی شده بود و فضای حاکم، فضای صلح و پایان جنگ بود.
اما دیدار ترامپ، پوتین و شی در شرایطی برگزار میشود که جنگ چهار ساله روسیه در اوکراین همچنان با شدت ادامه دارد و آمریکا نیز تقریباً هر روز در حال تبادل آتش با ایران است.
هر سه رهبر دلایل متفاوتی برای برگزاری این دیدار مطرح کردهاند؛ موضوعی که دستیابی به هرگونه توافق اساسی و معنادار را بسیار بعید میسازد.
به گفته دیوید شولمن، معاون مؤسسه سیاستگذاری انجمن آسیا، پکن در مذاکرات سهجانبه امروز تلاش خواهد کرد از ایجاد هرگونه شباهت میان این نشست و کنفرانس یالتا جلوگیری کند.
شولمن در گفتوگو با کریستی لو استوت، خبرنگار سیانان، گفت: از نگاه چین، این کشور اساساً نمیخواهد چنین برداشتی ایجاد شود یا چنین تصویری از نشست شکل بگیرد که گویی با نسخه ۲.۰ کنفرانس یالتا روبهرو هستیم.
«چین میخواهد خود را کشوری معرفی کند که علاقهای به تبدیل شدن به یک قدرت هژمونیک و سلطهگر ندارد. این کشور میخواهد خود را دوست و حامی کشورهای جنوب جهانی نشان دهد… بنابراین، اینکه چنین تصویری از چین شکل بگیرد که در حال تقسیم حوزههای نفوذ در جهان است، بههیچوجه برای این کشور وجهه خوبی نخواهد داشت.»