ست اسپری پی تی چیست و تست ترک جوش با آن چطور انجام میشود؟
ست اسپری پی تی سه قوطی کلینر، پنترانت و دولوپر است که ترکهای باز به سطح جوش را نشان میدهد. این گزارش مراحل تست با این ست را طبق ASME V و نکتههای خرید آن را مرور میکند.
ست اسپری پی تی سه قوطی ۴۰۰ میلیلیتری است: کلینر، پنترانت قرمز و دولوپر سفید. با همین سه قوطی، ترکهای باز به سطح جوش و قطعه بدون بریدن و آسیب زدن به آن دیده میشوند؛ برای همین در بازار به آن اسپری ترک یاب هم میگویند. ست این گزارش را کیمیا کربن اسپادانا (KimiaNDT) در اصفهان تولید میکند.
سه پرسش در ادامه جواب داده میشود: در ست چه هست، تست با آن طبق ASME BPVC Section V چه مراحلی دارد، و هنگام خرید چه چیزهایی را باید سنجید.
ست اسپری پی تی چه چیزهایی دارد؟
|
ترتیب |
قوطی |
شماره قطعه |
نقش در تست |
|
۱ |
کلینر SKC-S |
0218010 |
تمیزکاری سطح پیش از تست و برداشتن پنترانت اضافی |
|
۲ |
پنترانت قرمز SKL-SP2 |
0218020 |
نفوذ به ترکهای باز به سطح |
|
۳ |
دولوپر سفید SKD-S2 |
0218030 |
بیرون کشیدن پنترانت از ترک و ساختن زمینهی سفید |
کلینر در هر تست دو بار به کار میرود: یک بار پیش از پنترانت و یک بار برای برداشتن پنترانت اضافی. برای همین معمولاً زودتر از دو قوطی دیگر تمام میشود. به برآورد تولیدکننده، هر قوطی برای حدود ۱۵ متر جوش کافی است؛ مصرف واقعی به شکل قطعه و وضعیت سطح بستگی دارد.
روی برچسب هر سه قوطی، استانداردهای AMS 2644، ASTM E1417/E1417M و EN ISO 3452-2 درج شده است. ست پی تی روی فلزهای غیرمغناطیس مثل فولاد زنگنزن آستنیتی، آلومینیوم و تیتانیوم هم کار میکند، جایی که تست MT جواب نمیدهد. در عوض فقط ترکهایی را نشان میدهد که به سطح راه دارند.
مشخصات کامل، قیمت و ویدیوی ترتیب مصرف در صفحهی ست اسپری پی تی آمده است.
تست ترک جوش با ست پی تی؛ قدمبهقدم طبق ASME V
مراحل زیر از Article 6 کد ASME BPVC Section V است، مرجع رایج بازرسی جوش مخزن و لوله. عدد دقیق هر مرحله را دستورالعمل کتبی پروژه تعیین میکند و عددهای زیر از خود کد است. نسخهی کاملتر این مراحل، با جدول زمانها، در راهنمای تست پی تی جوش آمده است.
۱. تمیزکاری با کلینر
سطح جوش و دستکم ۲۵ میلیمتر از اطرافش باید خشک و بدون چربی، پوسته، فلاکس، پاشش جوش و رنگ باشد (T-642(b)). کلینر را روی ناحیه بپاشید، با پارچهی تمیز پاک کنید و بگذارید سطح کاملاً خشک شود؛ حداقل زمان خشک شدن را دستورالعمل تعیین میکند (T-643). در این مرحله پاشیدن کلینر روی قطعه اشکالی ندارد؛ ممنوعیتش برای مرحلهی ۴ است.
۲. دمای سطح را بسنجید
دمای سطح قطعه و پنترانت در تمام مدت تست باید بین ۵ تا ۵۲ درجهی سانتیگراد باشد (T-652). جوشی که تازه زده شده و هنوز داغ است، اول باید به این بازه خنک شود. بیرون از این بازه، روش تست باید جداگانه صلاحیتسنجی شود.
۳. پنترانت و زمان نفوذ
پنترانت را طوری بپاشید که کل ناحیهی تست را بپوشاند. حداقل زمان نفوذ برای جوش در جدول T-672، ۵ دقیقه در دمای ۱۰ تا ۵۲ درجه است و در ۵ تا ۱۰ درجه دو برابر میشود. سقف زمان نفوذ ۲ ساعت است و پنترانت نباید روی سطح خشک شود؛ اگر خشک شد، تست از تمیزکاری دوباره شروع میشود.
۴. برداشتن پنترانت اضافی، دوباره با کلینر
اول با پارچه یا دستمال خشک و بدون پرز پاک کنید تا بیشتر پنترانت برداشته شود. بعد کلینر را روی پارچه بپاشید، نه روی قطعه، و باقیمانده را با همان پارچهی کمی نمدار بگیرید. بند T-673.3 شستن سطح با حلال را بعد از پنترانت و پیش از دولوپر ممنوع میداند، چون پنترانتِ داخل ترک را هم بیرون میآورد.
پنترانت اضافی با پارچه برداشته میشود؛ کلینر روی پارچه پاشیده میشود، نه مستقیم روی قطعه
پنترانت SKL-SP2 با آب هم شسته میشود. اگر دستورالعمل کارگاه شستوشو با آب را نوشته باشد، بند T-673.1 فشار آب را حداکثر ۳۵۰ کیلوپاسکال (۵۰ psi) و دمای آن را حداکثر ۴۳ درجه میخواهد.
۵. خشک شدن سطح
در روش حلالی، سطح با تبخیر عادی، پارچهی خشک یا هوای دمیده خشک میشود (T-674).
۶. دولوپر
قوطی دولوپر را پیش از پاشش خوب تکان دهید تا ذرات معلق یکنواخت شوند (T-675.2). هرچه زودتر پس از برداشتن پنترانت اضافی، یک لایهی نازک و یکنواخت بپاشید. لایهی کم پنترانت را از ترک بیرون نمیکشد و لایهی ضخیم نشانه را میپوشاند (T-675).
۷. تفسیر نشانهها
زمان ظهور از وقتی شروع میشود که دولوپر خشک شد و تفسیر نهایی ۱۰ تا ۶۰ دقیقه بعد از آن انجام میشود (T-676.1). نور سفید روی سطح باید دستکم ۱۰۷۶ لوکس (۱۰۰ فوتکندل) باشد (T-676.3).
نشانهی ترک معمولاً قرمز تیره است. نشانهی صورتی کمرنگ ممکن است یعنی پنترانت بیش از حد پاک شده است. زمینهی قرمز زیاد روی سطح هم ممکن است از تمیزکاری ناکافی باشد و تفسیر را سخت میکند (T-676.3).
نتیجهی تست با ست پی تی: پنترانت قرمز از شیارهای تیغه روی دولوپر سفید بیرون زده است
۸. ثبت در سابقهی تست
بند T-692 میخواهد نام تولیدکننده، نام محصول و شمارهی بچ پنترانت، کلینر و دولوپر در سابقهی هر تست ثبت شود. شمارهی بچ و تاریخ تولید و انقضا روی کف هر قوطی چاپ شده است و عمر مفید اسپریها ۲۴ ماه از تاریخ تولید است.
چرا سه قوطی را از سه جا نخریم؟
بند T-654 ترکیب مواد نافذ از خانوادهها یا تولیدکنندگان مختلف را مجاز نمیداند. یعنی پنترانت یک برند با دولوپر برند دیگر، طبق این کد قابل قبول نیست. ست سهقوطی این مشکل را از اول حل میکند.
اگر کلینر زودتر تمام شد، کلینر تکی را از همان تولیدکننده بگیرید؛ هر سه قوطی جداگانه هم فروخته میشوند.
برای فولاد زنگنزن و آلیاژ نیکل چه مدرکی لازم است؟
برای تست PT روی فولاد زنگنزن آستنیتی یا دوپلکس، آلیاژ نیکل و تیتانیوم، بند T-641 گواهی میزان آلایندهی مواد نافذ را با شمارهی بچ تولیدکننده الزامی میداند. بند T-642(d) همین را برای حلال تمیزکاری هم میخواهد.
برای هر سه قوطی این ست، یعنی کلینر، پنترانت و دولوپر، گواهی آلاینده با شمارهی بچ صادر و با درخواست ارسال میشود. MSDS و COA هر سه محصول هم برای هر بچ صادر و به درخواست ارسال میشود.
خرید ست اسپری پی تی
ست بهصورت تکی و در کارتن ۱۰ ستی فروخته میشود. از ۵ کارتن به بالا در کل سفارش، قیمت عمده اعمال میشود. فروش با فاکتور رسمی است، سفارش به سراسر کشور ارسال میشود و خرید آنلاین امکان پرداخت ۴ قسطه دارد.
کیمیا کربن اسپادانا تولیدکنندهی مواد مصرفی تست غیرمخرب در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان است و ست پی تی را تولید داخل، تحت لیسانس برند کانادایی Bezini میسازد. سبد شرکت جز این ست، پنترانت فلورسنت ZL-60C و مواد تست MT را هم دارد.