انتظارما ازتلویزیون دینی
علی درستکار/برنامه سحر طوری نباشد که چشم بیننده از قبله برگردد و جسمش از سجاده جدا شود و رو به تلویزیون باشد
علی درستکار/یکی از برنامههایی که چندسالی است به عنوان جزئی از سفره ماه مبارک رمضان پخش میشود، فرمایشات مراجع عظام و حضور ایشان در هر خانه است. اما با یک نگاه منتقدانه این آسیب مبرهن است که زمان پخش فرمایشات این شخصیتهای محترم چنان است که حداقل محصول مثبت را دارد. به این معنا که پخش سخنان مراجع عظام پیش از شروع مجموعههایی تلویزیونی باب شده در سالهای اخیر، به بخشی از انتظار برای خانوادههای که مشتاقانه نگران تعقیب داستانهای پیوسته این سریالها هستند، تبدیل شده است. در ساعاتی که سخنان مراجع عظام پخش میشود خانوادهها دلبند ادامه داستانهای پیوسته تلویزیونی هستند. کمتر دیده میشود که خانوادهها به محتوای سخنان ایشان توجه کافی داشته باشند حتی کسانی هم که گوش میدهند زمانی، برای ذخیره سخنان در حافظه خود ندارند؛ چرا که بلافاصله پس از آن بمباران آگهیهای تبلیغاتی با آن هیجان و اختلاف سطح صدای جنجال برانگیز در خانهها و بعد از آن سریالهایی که تمام حواس اعضای خانوادهها را مجذوب خود میکند. این نمونهای از اشکالها در برنامهریزی پخش تلویزیونی است. البته در کنار اینها تلویزیون دهها برنامه فرحبخش روحانی را برنامهریزی، طراحی و پخش میکند. اما نمیتوان فراموش کرد که قرار گرفتن برنامه طبقهای خاص از جامعه اسلامی و ایرانی در پربینندهترین زمان روی آنتن، آسیب مختصر آن را هم به همان میزان بزرگ جلوه میکند. در گوشهای دیگر نوع و تیپ برنامههای افطاری هر شبکهای مختلف است که از چند سال پیش رایج شد. کسی نمیداند از کجا فرمان تخصصی و کارشناسی رسیده است که لزوما باید ساعت منتهی به افطار که عملا زمان اوج معنویب و روحانیت روزهدار و فرد حاضر بر سفره افطار است، به گفتوگوها باشد؛ گفتوگوهایی که هر سال بیشتر از قبل به سمت رقت و کمباری پیش میرود. درست است که نمیتوان فضای آن زمان را چنین سنگین کرد که بیننده کمرمق نتواند تحمل کند اما نمیتوان چنان فضا را رقیق کرد که او را از فضای محاط از روحانیت و معنویت غافل کنیم. از سوی دیگر بیننده آماده افطار چندان تمرکز عمیقی برای استفاده از گفتوگوی جدی و عمیق ندارد. بنابراین تنها همان غالب سنتی و قدیمی چند دهه پیش درست به نظر میرسد که همان پراکندن نواهای مانوس با زمان افطار در خانههایی است که کدبانوی آن مشغول چیدن سفره افطار است و همه آماده انجام فریضه مغرب و عشا هستند. این نقد بر برنامه سحر تلویزیون هم صدق میکند؛ به این معنا که برنامه سحر نه با انتقاد از شخص مجری و افراد تهیه کننده (که همگی همکاران محترم و زحمتکش من هستند) بلکه به خود رسانه است. ممکن است رسانه بتواند به لطافت و نازکی ساعات سحر کمک کند اما نباید به حالتی باشد که چشم بیننده از قبله برگردد و جسمش از سجاده جدا شود و رو به تلویزیون بنشیند تمام اشکال اینجاست. شاید باز هم موقع سحر پراکندن نواهایی که زمینه ساز روحانیت سحرخیزان و التفات ایشان به آسمان وآسمانیان و قبله باشد، درستتر است.