حادثه اسلو، عملیات تروریستی یا نماد اسلام گریزی
دکتر احسان نراقی جامعه شناس، در گفتگو با دیپلماسی ایرانی اعتقاد دارد که نباید حادثه ای تروریستی در نروژ را به کل قاره سبز تعمیم داد و بر موج اسلام گریزی افزود.
دیپلماسی ایرانی: یک هفته از روزی میگذرد که جوان 32 ساله نروژی اسلحه به دست بیش از 72 نفر ازهموطنان خود را در عملیاتی تروریستی به کشتن داد. اندیشههای اسلام ستیزی این جوان و تعلقش به حزب راستگرای افراطی موجی از تعبیرها و تفسیرها در خصوص جایگاه اسلام در جامعه اروپایی را به راه انداخته است. اگر تا دیروز این مسلمانان افراطی بودند که غرب را تهدید کرده و در راس هرم عملیاتهای تروریستی قرار داشتند اکنون عملیات تروریستی این جوان نروژی در حقیقت تیر به خودی در قاره سبز بود. برخی وی را روان پریشی میدانند که چندان از صحت عقلی برخوردار نبوده است و عده ای او را اسلام گریزی که با این حرکت برای دولتمردانی که با قوانین مهاجرت به اروپا موافقت کرده اند، خط و نشان کشیده است. با این همه دکتر احسان نراقی جامعه شناس، در گفتگو با دیپلماسی ایرانی اعتقاد دارد که نباید حادثه ای تروریستی در نروژ را به کل قاره سبز تعمیم داد و بر موج اسلام گریزی افزود. متن این گفتگو را در زیر میخوانید: پس از کشتار بنیادگرای مسیحی به نام بریوک که عضو شبکهای وسیعتر در اروپای غربی بوده و سلولهای این شبکه تمایل دارند دولتهایی را که در برابر اسلام رویکرد تساهل را انتخاب کردهاند، سرنگون کنند. سوالی که مطرح میشود این است که آیا این رخداد نشان میدهد که زمینه نوعی اسلام هراسی دراروپا و غرب به وجود آمده است؟ اگر از این نوع بمبگذاریها در تمامی کشورهای اروپایی و یا امریکا اتفاق میافتاد، شاید در آن زمان میشد این فرضیه را اعلام کرد که در این کشورها اکثر مردم از اسلام ترس دارند و به نوعی به دنبال کمرنگ کردن گسترش اسلام هستند. اما حال که یک فرد یا اعضای یک گروه خاص افراطگرای مسیحی اقدام به چنین کشتاری کرده است، به هیچوجه نباید با ارائه چنین نظریههایی به تئوری اسلامهراسی دامن زد. با این توصیف اگر اسلامهراسی را به این واقعه نسبت ندهیم، میتوان گفت در گذشته چنین تفکری بوجود آمده و امروز تا حدی نمود بیشتری پیدا کرده است؟ ما شاهد بودیم که در اشغال اروپا و حمله به اروپاییها خود مسیحیان بیشتر به اروپاییها صدمه زدند تا مسلمانان. اگر شما به تاریخ نگاه کنید کاملا برعکس آن چیزی است که شما فکر میکنید. مسلمانان بسیار مطیع و سربراه و سازشکار بودند. خاطره بد و عجیبی نیز وجود ندارد که مسلمانان، مسیحیان را آزار دادند. بنابراین چرا مسالهای که وجود ندارد را بزرگ کنیم. به باور من باید صبر کرد که اگر حوادث اینچنینی بازهم اتفاق بیفتد، در این صورت میتوان از اسلامهراسی صحبت کرد. در غیراینصورت ما موضوع کوچکی در یک کشور را تبدیل به مساله جهانی خواهیم کرد که کاملا اشتباه است. اگر فرضیه اسلامهراسی را رد کنیم،آیا می توان گفت فرهنگ غربی پذیرای فرهنگ اسلامی است و از تعامل با مسلمانان استقبال میکند؟ اگر شما در امریکا و اروپا نگاه کنید، اسلام منشا اختلاط اقوام و نژادها بوده است. بله بسیار به خوبی این دو فرهنگ با هم سازگاری دارند. با توجه به اینکه من در یک کشور اروپایی زندگی میکنم از نزدیک شاهد روابط خوب دو دین هستم. امروز موجی از سیاهان افریقا به اروپا هجوم آوردند، که سیاهپوستها در نهایت دوستی با سفیدپوستها و باهم در تعامل هستند. بنابراین دوران تبعیض نژادی و یا مذهبی و قومی به پایان رسیده است. بنابراین اگر ما موضوعی را به صورت مصنوعی گسترش دهیم، خطاست و باعث بوجود آمدن جنگ نژادی خواهد شد. بنابراین چگونه باید با چنین رخدادی که منشا تضاد دینی دارد برخورد کنیم؟ باید تنها آن را تفسیر کرد و عوامل تاثیرگذار بر آن و در نهایت منشا آن را جستجو کرده، بدون آنکه به اسلام توجه بیش از اندازه کنیم. باید مردمشناسان و انسانشناسان چنین مواردی را بررسی کنند تا بتوان از آن به نتیجه معقولی رسیده و آن را عرضه کرد. یقینا هراس اسلامی نمیتواند انگیزه اصلی چنین کشتاری باشد. به باور شما چنین اتفاقهایی نمیتواند بر روابط مسیحیان و مسلمانان در غرب تاثیرگذار باشد؟ بله، اشتباه مطلق است که با این دید به چنین اتفاقی نگاه کنیم. اگر ما به تعداد زیاد در نقاط مختلف اروپا شاهد کشتار با انگیزه ضد اسلامی بودیم و یا در تظاهرات مختلفی نمایان شده بود، در چنین شرایطی شاید این تئوری جواب میداد. در پایان باید اضافه کنم دامن زدن به این مسایل جز صدمه زدن به صلح جهانی میان نژادها و مذاهب نتیجه دیگری نخواهد داشت. من که در کشور فرانسه بودم، هیچ آثاری از تضاد دینی و نژادی میان مردم ندیدم و کاملا برعکس بسیار با صمیمیت و محبت در کنار یکدیگر زندگی میکنند. بنابراین به خودم حق نمی دهم که به یک حادثه فردی جنبه عمومی دهم.