آیا خیزشهای منطقه، بیداری اسلامی است؟
سیدمرتضی فاطمی/در راه مطالعه تحولات منطقه و تطابق آن با انقلاب اسلامی به نقاط اشتراک فراوانی می رسیم.شعارهای اسلامی فریاد اصلی این جنبش هاست. مراکز اسلامی همچون نماز جمعه و مساجد میعادگاه انقلابیون است. طیف های مختلف مردم و عموما جوانان پا به میدان مبارزه با طاغوت و استبداد گذاشته اند. عطوفت مردم به خشم نظامیان چیره می شود و آنان را به همراهی با خود در می آورد.
اطلاق واژه انقلاب به جنبشهای اجتماعی منطقه سهل و ممتنع است. به این جهت که انقلاب دارای سه رکن اساسی رأس، بدنه و قوه محرکه است. از ایدئولوژی بهعنوان قوه محرکه انقلاب یاد میشود و توده جامعه را نیز بدنه انقلاب نام می نهند و رأس هر انقلاب نیز رهبری کاریزماتیک آن است. تحولات اجتماعی اخیر در جهان عرب پارامترهای ایدئولوژی و همراهی توده اجتماعی را دارا و از عنصر رهبری کاریزماتیک بیبهرهاست؛ این نوع انقلابها فصل نوینی را در برابر پژوهشگران حوزه امنیت و سیاست گشوده است. برچسب «انقلابهای بیسر» بر پیشانی اینگونه جنبشها خورده است. انقلاب(revolution) بهمعنای زیرورو شدن و از همپاشیدگی هر نظامی است، انقلاب در آغاز از اصطلاحات علم اخترشناسی بوده و در معنای چرخش دورانی افلاک و بازگشت ستارگان به جای اول به کار می رفت،به طور کلی هر گونه جنبش اجتماعی تودهای را که به فرآیندهای عمده اصلاح یا یا دگرگونی بیانجامد ، انقلاب می نامند. کشورهای منطقه مسیری پر از چالش را تا رسیدن به این هدف و رسیدن به دگرگونی های عمده در پیشرو دارند. به عبارتی تکبیرهالاحرام نماز را گفتهاند و تا سلام و تشهد کارهای فراوان باقی است. از این رو اتخاذ واژه بیداری_ اولین گام در راستای پا نهادن در راستای حیات معقول_ جهت خیزشهای جهان اسلام از محل اعراب بیشتری برخوردار است. اسلام و بیداری اسلامی از آغاز تحولات مردمی و خودسوزی «محمد بوعزیزی» جوان تونسی که این روزها کمتر از او یاد میشود دیدگاههای متعددی درباره ماهیت بیداریها مطرح شده است. گروهی بر این باورند که این بیداری صرفا بر محور دموکراسی و آزادیخواهی می چرخد. گروهی آن را مبتنی بر مشکلات معیشتی و اقتصادی میدانند و گروهی نیز این بیداری را ملهم از باورهای اسلامی و دینی مردم کشورهای جهان اسلام میدانند که در بطن خود استکبارستیز و ضدغرب است و قرار است ظلم را بر نتابند. بهزعم نگارنده ترکیبی از موارد فوق در شناسایی ماهیت بیداری منطقه دیده میشود.در چرایی و ماهیت تحولات،تمامی موارد فوق صحیح مینمایاند، اما بیشک اصالتبخش این برانگیختگی و آگاهی، روح اسلامی حاکم بر آن است، اسلام است که تضمین پیروزی خون بر شمشیر را داده و شما را با دستان خالی به میدان مبارزه با توپ و تانک میفرستد. لا شرقیه و لا غربیه ادبیات اسلامی دارد البته هستند کسانی که در کمین گرتهبرداری از گفتمان اصیل اسلام هستند که به حکم الهی محکوم به نابودی و الصاق به موزههای تاریخند. اما سوال و نگرانی جدی اینجاست. کدام اسلام و بیداری اسلامی ؟ اسلام طالبانی؟ اسلام متحجرین؟ اسلام آمریکایی؟ اسلام نوعثمانی ها؟ اسلام تفرقه و یا اسلام منادی وحدت؟ اسلام ناب اندیشمند پرور و یا اسلام جزمگرایان خشک مغز؟ جواب واضح و روشن است. جهان اسلام جهت تحقق بخشی به آرزوی دیرین خود که همان تمدن جدید اسلامی است، بایستی منادی حقیقت و باطن اسلام باشد و نه معرف و مبلغ الگوهای خود ساخته و تراوشات کجاندیشان دینی. افسوس که گروهی خود را به تغافل زدهاند و به اصرار چشمهایشان را بر روی واقعیت می بندند. در راه مطالعه تحولات منطقه و تطابق آن با انقلاب اسلامی به نقاط اشتراک فراوانی می رسیم. شعارهای اسلامی فریاد اصلی این جنبش هاست. مراکز اسلامی همچون نماز جمعه و مساجد میعادگاه انقلابیون است. طیف های مختلف مردم و عموما جوانان پا به میدان مبارزه با طاغوت و استبداد گذاشته اند. عطوفت مردم به خشم نظامیان چیره می شود و آنان را به همراهی با خود در می آورد.اوج این شباهت ها در اراده جوانان در تسخیر سفارتخانه های رژیم های مجعول است که هر ناظر منصفی را به تایید الهام پذیری از انقلاب اسلامی ایران وادار میکند. اما در این میان با تفاوت های انکار ناپذیری نیز مواجهیم که در راس آن خلاء رهبری واحد وکاریزما به چشم می آید. نکته دیگر و حائز اهمیت تجربه گذار از آزمون و خطاهای انقلاب اسلامی است،نعمتی که ایران 57 از آن بیبهره بود و کشورهای منطقه امروز میتوانند از آن بهرهمند شوند. امروز جمهوری اسلامی ایران با همه فراز و فرودها و کارشکنیهای عدیده درونی و بیرونی، نیمی از راه تمدن اسلامی جدید را پیموده و راغب است در ادامه راه را با برادرانش بپیماید و در این مسیر همایش بیداری اسلامی را با همت و هدایت رهبر معظم انقلاب برگزار نمود تا تجربیات و اندوختههایش را به نخبگان جهان اسلام عرضه کند، کاری که پیشتر و زودتر از اینهااز دستگاههای اجرایی مربوطه بهخصوص از وزارت امور خارجه انتظار میرفت. منبع: نشریه پنجره