چرا دولت در اجرای برنامه چهارم توسعه ناکام بود؟
رییس کمیسیون اصل چهل و چهار قانون اساسی مجلس با تاکید براینکه بسیاری از اهداف برنامه چهارم از سوی دولت محقق نشده است، خاطرنشان ساخت: از دلایل عدم تحقق رشد اقتصادی فارغ از مباحث مربوط به تحریم ها و بحران اقتصادی دنیا، این بوده است که دولت کمتر سراغ سرمایه گذاری های بزرگ و سنگین رفته است، در برخی موارد هم به دلیل توجه به بنگاه های کوچک از سرمایه گذاری های بزرگترغافل شده است در حالیکه باید در عین توجه به بنگاه های کوچک به پروژه های بزرگ هم توجه می کرد.
کد خبر :
178818
سرویس اقتصادی فردا: بر اساس گزارش هیات تحقیق و تفحص از عملکرد دولت در اجرای برنامه چهارم توسعه در 28 شاخص روز یک شنبه در صحن علنی مجلس قرائت شد که بر اساس آن اکثر اهداف برنامه چهارم از سوی دولت محقق نشده است.
براساس این گزارش متوسط نرخ رشد اقتصادی در چهار سال نخست این برنامه 7 /5 درصد بوده است که با هدف 8 درصدی برنامه فاصله دارد. همچنین متوسط نرخ رشد سرمایهگذاری در این مدت 9 /6 درصد بوده است که حدودا نیمی از هدف 2/ 12 درصدی برنامه را محقق کرده است. در این گزارش همچنین به برخی از علل ناکامی در تحقق رشد سرمایهگذاری مطلوب اشاره شده است که از مهترین آنها می توان به تورم فزاینده همراه با ثبات تقریبی نرخ ارز، کاهش رقابتپذیری محصولات داخلی، افزایش واردات، عدم بهبود نسبی شاخصهای فضای کسبوکار، عدم توفیق در تامین منابع مالی خارجی، اتکای بیش از حد به سرمایهگذاری
دولتی، ناکارآیی نظامهای تامینکننده اعتبار، بالا بودن ریسک سرمایهگذاری در کشور، کند بودن روند واگذاری شرکتهای دولتی و تاثیر متقابل اقتصاد و سیاست اشاره کرد. در این گزارش همچنین متوسط نرخ تورم در چهار سال نخست برنامه چهارم را 2/ 14 درصد اعلام کرده است که بیانگر عدم توفیق دولت در تک رقمی کردن نرخ تورم است.
تحقیق و تفحص از برنامه چهارم چگونه کلید خورد؟
تقاضای تحقیق و تفحص از عملکرد برنامه چهارم 26 آبان ماه سال 88 با حواشی زیاد تصویب شد. چرا که این پیشنهاد را علی اکبر اولیا عضو فراکسیون اقلیت مجلس ارائه داده بود و نمایندگان حامی دولت به شدت با آن مخالف بودند اما در نهایت این طرح با 117 رای موافق به تصویب رسید.
هدف از ارائه این طرح تحقیق و تفحص نیز بررسی میزان تحقق اهداف برنامه چهارم توسعه عنوان شد چرا که دولت تنها یک گزارش از نحوه اجرای آن به مجلس ارائه داده بود و نمایندگان نمیدانستند که اهداف کلان این برنامه از جمله کاهش نرخ بیکاری و افزابش تولید ناخالص ملی چقدر محقق شده است.
بههمین منظور هیات تحقیق و تفحص از عملکرد دولت در اجرای برنامه چهارم توسعه تشکیل و از سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات کشور، مرکز پژوهشهای مجلس، مجمع تشخیص مصلحت نظام، معاونت نظارت راهبردی ریاست جمهوری و مرکز مطالعات استراتژیک خواست تا گزارشات خود از انحراف دولت از برنامه چهارم را ارائه دهند. که در نهایت بعد از دوسال بررسی روز یکشنبه این گزارش در صحن علنی مجلس قرائت شد.
رییس کمیسیون اصل 44 قانون اساسی مجلس در ارزیابی گزارش تحقیق و تفحص قرائت شده با تاکید بر عملیاتی نشدن بسیاری از اهداف پیش بینی شده در برنامه چهارم توسعه ابراز امیدواری کرد با آسیب شناسی صورت گرفته و تاکیدات مقام معظم رهبری دولت اهتمام بیشتری در عملیاتی کردن برنامه پنجم توسعه داشته باشد.
برنامه پنجم اجرایی تر از برنامه چهارم است
"حمیدرضا فولادگر" رییس کمیسیون اصل 44 قانون اساسی مجلس از جمله اهرم های نظارتی مجلس را تحقیق و تفحص دانست و به فردا گفت: شاید برخی از احکام برنامه چهارم به نحوی تکلیفی فراتر از توان دولت بود اما این موضوع نمی تواند دلیل و بهانه ضعف اجرایی این برنامه باشد.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از اهداف برنامه چهارم محقق نشده است، تصریح کرد: در تحقیق و تفحص صورت گرفته هم مشخصا این موضوع به خوبی بیان شده و موارد عدم تحقق نیز ذکر شده است. اما آنچه مهم است این است که دلایل عدم اجرایی شدن این اهداف را بررسی کرده و مشخص شود کدامیک ناشی از بی توجهی قانونگذار و کدامیک ناشی از بی توجهی اجراکننده بوده است. و سپس هر دو دستگاه در جهت رفع نواقص و مشکلات خود حرکت کنند.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با بیان اینکه باید فارغ از مسائل سیاسی و با نگاهی منصفانه بحث را مورد بررسی قرار داد و از تجربیات در برنامه پنجم بهره گرفت، خاطرنشان ساخت: در برنامه پنجم تلاش شد تا حدی اجرایی تر به موضوعات نگاه شود. بخصوص بعد از آن مسائلی که بین مجلس و دولت پیش آمد و رهبری معظم به هر دو قوه تذکر دادند؛ یعنی از سویی دولت را توصیه به اجرای قانون کردند و از سوی دیگر به مجلس توصیه کردند که قوانینی را تصویب کند که تکالیف دشوار و غیرقابل اجرا را به دولت تحمیل نکند.از این رو در برنامه پنجم سعی شد تکالیف اجرایی تر باشد و ما امیدواریم که آن بخش از این
برنامه که به عمر این دولت می رسد و همچنین دولت های آینده در اجرا بهتر عمل کنند.
برنامه های اقتصادی دولت در جهت رشد اقتصادی 8 درصدی نبود
وی در خصوص عدم تحقق رشد اقتصادی 8 درصد در پایان برنامه چهارم، گفت: البته دولت برنامه هایی برای ایجاد اشتغال در بخش های مربوط به سرمایه گذاری و راه اندازی بنگاه های کوچک داشته است. اما این برنامه نتوانسته رشد اقتصادی مورد نظر را فراهم کند.
فولادگر ادامه داد: از دلایل عدم تحقق رشد اقتصادی فارغ از مباحث مربوط به تحریم ها و بحران اقتصادی دنیا، این بوده است که دولت کمتر سراغ سرمایه گذاری های بزرگ و سنگین رفته است، در برخی موارد هم به دلیل توجه به بنگاه های کوچک از سرمایه گذاری های بزرگترغافل شده است در حالیکه باید در عین توجه به بنگاه های کوچک به پروژه های بزرگ هم توجه می کرد.
این نماینده اصولگرای مجلس با اشاره به نامگذاری سال جاری به عنوان سال جهاد اقتصادی از سوی مقام معظم رهبری، اظهار داشت: مقام معظم رهبری سال جاری را سال جهاد اقتصادی نامگذاری کرده اند و حتی در صحبت هایشان یکی از مصداق های بارز جهاد اقتصادی را تحقق رشد اقتصادی 8 درصد عنوان کردند که اگر محقق شود می توانیم به نقش اول قتصادی منطقه در افق 1404 دست یابیم.
بیش از 50 درصد اهداف برنامه چهارم محقق نشده است
"مهرداد بائوج لاهوتی" نیز در گفت و گو با فردا با بیان اینکه بیش از 50 درصد اهداف برنامه چهارم محقق نشده است، گفت: در بخش عمرانی، قرار بود 50 درصد آزاد راه های متصل به استان ها به اتمام برسد اما تنها 5/7 درصد تحقق یافته است، 40 درصد فاضلاب شهری باید انجام می شد اما بسیار کمتر از میزان پیش بینی شده است یا 8 درصد فاضلاب مربوط به روستاها اصلا محقق نشده است.
وی تصریح کرد: برنامه چهارم نسبت به برنامه پنجم، برنامه جامع تری بود و اهداف کمی در آن مشخص شده بود. اما برنامه پنجم به دلیل چالش ها و مسائلی که پیش آمد به خوبی اهداف کمی در آن دیده نشده است. اما امیدواریم دولت در اجرای این برنامه مانند برنامه چهارم کوتاهی و قصور نداشته باشد.