دوری از بیخردی و اشتباهکاری/ گفتاری از آیت الله مجتبی تهرانی/ گزیده ای از تفسیر جزء سوم قرآن کریم
خدا در ماه مبارك رمضان با تو صحبت كرده و كلامش را بر پيغمبر فرو فرستاده و پیغمبر هم قرآن را به شما تحويل داده و گفته است كه اينها حرفهايي است كه خدا با شما زده است. خدا در این خطابهایی که در قرآن هست، مثل «يا أَيُّهَا النَّاس» و «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا»، دارد حرف ميزند و به من و تو خطاب ميكند. قرآن را نگاه كن؛ از اول تا آخر او دارد با تو حرف ميزند. خوب، تو نميخواهي جوابش را بدهي؟ او در ماه مبارك رمضان با تو سخن گفته است، تو هم بايد در همين ماه با او سخن بگويي؛ هم قوس نزول است و هم قوس صعود.
کد خبر :
211138
سرویس فرهنگی «فردا» : ماه رمضان، تجلی رحمت الهی است تا جایی که نشان «شهر الله» بر آن جلوه میکند. این ماه زمانی است برای غوطهور شدن در دریای مغفرت پرورگار و زمانی است برای تحقق وعده دیدار خدا. باید بکوشیم تا در این ضیافت الهی، از کسب معرفت بازنمانیم و همت خویش را بر جاری ساختن توفیقات بیشتر سازیم. برای غنیمت شمردن لحظه لحظه چنین اوقات مبارکی و رقم زدن فردایی نیکوتر برای خود، هر روز در قالب چند بخش به استقبال این روزهای پرنشاط میرویم. همراهمان باشید. :: دعای روز اَللّهُمَّ ارْزُقْنى فيهِ الذِّهْنَ وَالتَّنْبيهَ وَباعِدْنى فيهِ مِنَ السَّفاهَةِ وَ
الْتَّمْويهِ وَاجْعَلْ لى نَصيباً مِنْ كُلِّ خَيْرٍ تُنْزِلُ فيهِ بِجُودِكَ يا اَجْوَدَ الاْجْوَدينَ. خدايا در اين روز تيزهوشى و بيدارى را روزیم کن و در آن از بيخردى و اشتباهكارى دورم گردان و برايم بهرهاى از هر خيرى كه در این روز نازل گردانى مقرر فرما؛ به جود و كرمت، اى بخشندهترین بخشندگان.
دعای روز سوم ماه مبارک رمضان
:: کلام روز آیت الله العظمی مجتبی تهرانی: ماه مبارك رمضان اينطور است كه هم ماه «نزول» است و هم ماه «صعود» است. اينکه ماه نزول است را شما خوب ميتوانيد بفهميد؛ چون در قرآن و در دعاهاي ماه مبارك رمضان مطرح است كه كلام الهي-قرآن كريم- در این ماه، از مصدر وحي بر نبي مكرم اسلام(صل الله علیه و اله و سلم) نازل ميشود كه خداوند به وسيلهي همان كلمات، انسانها را در جميع ابعاد پرورش ميدهد و ميسازد. در سوره دخان میفرماید: «إِنَّا أَنْزَلْناهُ في لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ»[3] و در سوره قدر میفرماید: «إِنَّا أَنْزَلْناهُ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ».[4] در سوره بقره هم
میفرماید: «شَهْرُ رَمَضانَ الَّذي أُنْزِلَ فيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ».[5] همین تعبیر در دعاي روزانه ماه رمضان هم هست. در اكثر دعاهاي ماه رمضان به اين «قوس نزولي» اشاره شده است كه ماه مبارك رمضان، ماه نزول كلام الهي است. به تعبير ديگر، ماه رمضان ماه سخن گفتن ربّ است با عبدش؛ یعنی ماهي است كه ربّ، براي ساختن عبدش و راهنمايي او به سوي قربِ خويش، با او سخن ميگويد و سخن گفته است. بنابر این قرآن در ماه مبارك رمضان نازل شد و به تعبير اهلش به صورت «جُملةً واحده» -به طور كلي و يكپارچه- در شب قدر، بر قلب پيغمبر اكرم(صل
الله علیه و اله و سلم) فرود آمد. این همان قوس نزولی این ماه است. تا اينجای مطلب شبههاي نيست؛ اين آيات قرآن است و اين هم دعاهايي كه شما در ماه رمضان ميبينيد و این مطلب در همه آنها هست. اما ماه مبارك رمضان همچنين ماه صعود است؛ يعني چه؟ درست برعكس آن «قوس نزولي» که گفتيم، اينجا «قوس صعودي» مطرح است. یعنی این ماه، ماه كلام عبد با ربّ است. بله، در همه اوقات عبد ميتواند با ربّ خودش سخن بگويد، ولي يك موقعيت خاصي هست كه اين سخن گفتن، از نظر سازندگي، بُرد بيشتري پیدا میکند. در اينجا يك بحث مطرح ميشود و آن بحث اين است كه عبد در چه قالبي میتواند با ربّ خود سخن
بگوید. اين را بدانيد که اين هم در ارتباط با ربّ است. یعنی خودِ ربّ به اولياء خود الهام ميكند و اولیاء الهی آن الهامات را در قالب خاصي ميريزند و نحوه سخن گفتن با ربّ را به عبد ميآموزند كه «چگونه با ربّ خودت حرف بزن!» همانطور که او با تو حرف زده است، تو هم با او حرف بزن؛ اما اينگونه که به تو میآموزیم با او حرف بزن. خدا در ماه مبارك رمضان با تو صحبت كرده و كلامش را بر پيغمبر فرو فرستاده و پیغمبر هم قرآن را به شما تحويل داده و گفته است كه اينها حرفهايي است كه خدا با شما زده است. خدا در این خطابهایی که در قرآن هست، مثل «يا أَيُّهَا النَّاس» و «يا أَيُّهَا
الَّذينَ آمَنُوا»، دارد حرف ميزند و به من و تو خطاب ميكند. قرآن را نگاه كن؛ از اول تا آخر او دارد با تو حرف ميزند. خوب، تو نميخواهي جوابش را بدهي؟ او در ماه مبارك رمضان با تو سخن گفته است، تو هم بايد در همين ماه با او سخن بگويي؛ هم قوس نزول است و هم قوس صعود. ماه رمضان ماه كلام ربّ و عبد است. لذا شما اگر به رواياتی كه در باب ماه مبارك رمضان وارد شده است، مراجعه كنيد، همين مطلب را ميبينيد. :: تفسیر روز بخشی از آیه 256 از سوره مبارکه بقره: لَا إِکْرَاهَ فیِ الدِّینِ قَد تَّبَینََ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیّ. در دین، هیچ اجباری نیست. همانا راه هدایت از گمراهی،
کاملاً مشخص و آشکار شده است. بسیاری با استناد به همین آیه، خود را مجاز به پذیرش و یا عدم پذیرش اصل دین و فروعات آن میدانند به این معنا که گمان میکنند اجازه دارند اصل دین را بپذیرند یا نپذیرند و یا هر کدام از فروعات دین که مایل به انجامش نبودند را به راحتی کنار گذاشته و از آن بگذرند و جالبتر اینکه خیال میکنند دیگران هم حق اعتراض به آنها را ندارند؛ نه حق دارند آنها را امر کنند و نه مجازند ایشان را نهی کنند. به راستی اگر چنین تفسیر و برداشتی از آیه صحیح بود دیگر چه دلیلی داشت خداوند کسانی که دین را نپذیرفتند و یا به آن عمل نکردند را با آیات عذاب، تهدید کند؟
نکتهای که این عده از آن غفلت کردهاند این است که پیام آیه نفی جبر و اشاره به اصل اراده در خلقت انسان است. خداوند متعال انسانها را به گونهای خلق کرده است که در مقام عمل، توان انتخاب گزینههای مختلف و گاه مخالف را داراست. او هم میتواند عدالت بورزد و هم ظلم کند؛ هم عبادت کند و هم عصیان نماید؛ اما اینکه کدام گزینه برای او مجاز است و کدام برای او ممنوع، بحث دیگری است. یقیناً انسان اجازه ندارد گزینهای را برگزیند که به ضرر دنیا و آخرت اوست. اگر انسان مختار آفریده شده؛ نه برای آن است که هر کاری که دلش خواست بکند؛ بلکه او آزاد آفریده شد تا آزادانه بین درست و
نادرست یکی را انتخاب کند؛ درست و نادرستی را که خدا از طریق دین (عقل سالم و نقل معتبر) بیان کرده است. اگر درست را انتخاب کرد کمال است و بهشت و اگر نادرست را برگزید سقوط است و عذاب.