طاعت بندگان خاشع/ گفتاری از آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون صلح امام حسن (ع)/ گزیده‌ای از تفسیر جزء 15/ مدح امام مجتبی (ع) با نوای حاج محمود کریمی

صلح را تنها امام حسن نكرد؛ امام حسن و امام حسين اين كار را كردند؛ منتها امام حسن(ع) جلو بود و امام حسين(ع) پشت سر او بود. صلح، عوامل خودش را داشت و هيچ تخلف و گزيرى از آن نبود. آن روز، شهادت ممكن نبود. هر كشته شدنى كه شهادت نيست؛ كشته شدنِ با شرايطى، شهادت است. آن شرايط، در آن‌جا نبود و اگر امام حسن(عليه السّلام)، در آن روز كشته مى‌شدند، شهيد نشده بودند.

کد خبر : 213270
سرویس فرهنگی «فردا» : ماه رمضان، تجلی رحمت الهی است تا جایی که نشان «شهر الله» بر آن جلوه می‌کند. این ماه زمانی است برای غوطه‌ور شدن در دریای مغفرت پرورگار و زمانی است برای تحقق وعده دیدار خدا. باید بکوشیم تا در این ضیافت الهی، از کسب معرفت بازنمانیم و همت خویش را بر جاری ساختن توفیقات بیشتر سازیم. برای غنیمت شمردن لحظه لحظه چنین اوقات مبارکی و رقم زدن فردایی نیکوتر برای خود، هر روز در قالب چند بخش به استقبال این روزهای پرنشاط می‌رویم. همراهمان باشید. :: دعای روز اللهمّ ارْزُقْني فيهِ طاعَةَ الخاشِعين واشْرَحْ فيهِ صَدْري بإنابَةِ المُخْبتينَ بأمانِكَ يا أمانَ الخائِفين. خدايا در اين روز طاعت بندگان خاشع خود را نصيب من گردان و شرح صدر مردان فروتن و خداترس را به من عطا فرما، به حق امان بخشی خود ای ايمنی دل‌های ترسان. :: کلام روز آیت الله العظمی خامنه‌ای: در باب صلح امام حسن(عليه‌السّلام)، اين مسأله را بارها گفته‌ايم و در كتابها نوشته‌اند كه هر كس - حتّى خود اميرالمؤمنين(ع) - هم اگر به جاى امام حسن مجتبى‌(ع) بود و در آن شرايط قرار مى‌گرفت، ممكن نبود كارى بكند، غير از آن كارى كه امام حسن (ع) كرد. هيچ‌كس نمى‌تواند بگويد كه امام حسن، فلان گوشه‌ى كارش سؤال‌برانگيز است. نه، كار آن بزرگوار، صددرصد بر استدلال منطقىِ غير قابل تخلف منطبق بود. در بين آل رسول خدا(صلّى‌اللَّه‌عليه‌واله‌وسلّم)، پُرشورتر از همه كيست؟ شهادت‌آميزترين زندگى را چه كسى داشته است؟ غيرتمندترين آنها براى حفظ دين در مقابل دشمن، براى حفظ دين چه كسى بوده است؟ حسين‌بن على(عليه‌السّلام) بوده است. آن حضرت در اين صلح، با امام حسن(ع) شريك بودند. صلح را تنها امام حسن نكرد؛ امام حسن و امام حسين اين كار را كردند؛ منتها امام حسن(ع) جلو بود و امام حسين(ع) پشت سر او بود. امام حسين(عليه‌السّلام)، جزو مدافعان ايده‌ى صلح امام حسن(ع) بود. وقتى كه در يك مجلس خصوصى، يكى از ياران نزديك - از اين پُرشورها و پُرحماسه‌ها - به امام مجتبى‌(عليه‌الصّلاةوالسّلام) اعتراضى كرد، امام حسين با او برخورد كردند: «فغمز الحسين فى وجه حجر»(2). هيچ‌كس نمى‌تواند بگويد كه اگر امام حسين به جاى امام حسن بود، اين صلح انجام نمى‌گرفت. نخير، امام حسين با امام حسن بود و اين صلح انجام گرفت و اگر امام حسن(عليه‌السّلام) هم نبود و امام حسين(عليه‌السّلام) تنها بود، در آن شرايط، باز هم همين كار انجام مى‌گرفت و صلح مى‌شد. صلح، عوامل خودش را داشت و هيچ تخلف و گزيرى از آن نبود. آن روز، شهادت ممكن نبود. مرحوم «شيخ راضى آل ياسين»(رضوان‌اللَّه‌تعالى‌عليه)، در اين كتاب «صلح الحسن» - كه من بيست سال پيش، آن را ترجمه كردم و چاپ شده است - ثابت مى‌كند كه اصلاً جا براى شهادت نبود. هر كشته شدنى كه شهادت نيست؛ كشته شدنِ با شرايطى، شهادت است. آن شرايط، در آن‌جا نبود و اگر امام حسن(عليه السّلام)، در آن روز كشته مى‌شدند، شهيد نشده بودند. امكان نداشت كه آن روز كسى بتواند در آن شرايط، حركت مصلحت‌آميزى انجام بدهد كه كشته بشود و اسمش شهادت باشد و انتحار نكرده باشد. راجع به صلح، از ابعاد مختلف صحبت كرده‌ايم؛ اما حالا مسأله اين است كه بعد از صلح امام حسن مجتبى‌(عليه‌الصّلاةوالسّلام)، كار به شكلى هوشمندانه و زيركانه تنظيم شد كه اسلام و جريان اسلامى، وارد كانال آلوده‌يى كه به نام خلافت - و در معنا سلطنت - به وجود آمده بود، نشود. اين، هنر امام حسن مجتبى‌(عليه‌السّلام) بود. امام حسن مجتبى‌ كارى كرد كه جريان اصيل اسلام - كه از مكه شروع شده بود و به حكومت اسلامى و به زمان اميرالمؤمنين و زمان خود او رسيده بود - در مجراى ديگرى، جريان پيدا بكند؛ منتها اگر نه به شكل حكومت - زيرا ممكن نبود - لااقل دوباره به شكل نهضت جريان پيدا كند. اين، دوره‌ى سوم اسلام است. اسلام، دوباره نهضت شد. اسلام ناب، اسلام اصيل، اسلام ظلم‌ستيز، اسلام سازش‌ناپذير، اسلام دور از تحريف و مبرّا از اين‌كه بازيچه‌ى دست هواها و هوسها بشود، باقى ماند؛ اما در شكل نهضت باقى ماند. يعنى در زمان امام حسن(عليه الصّلاةوالسّلام)، تفكر انقلابىِ اسلامى - كه دوره‌يى را طى كرده بود و به قدرت و حكومت رسيده بود - دوباره برگشت و يك نهضت شد. البته در اين دوره، كار اين نهضت، به مراتب مشكلتر از دوره‌ى خود پيامبر بود؛ زيرا شعارها در دست كسانى بود كه لباس مذهب را بر تن كرده بودند؛ درحالى‌كه از مذهب نبودند. مشكلىِ كار ائمه‌ى هدى‌(عليهم‌السّلام)، اين‌جا بود. البته من از مجموعه‌ى روايات و زندگى ائمه(عليهم‌السّلام) اين‌طور استنباط كرده‌ام كه اين بزرگواران، از روز صلح امام مجتبى‌(عليه‌الصّلاةوالسّلام) تا اواخر، دايماً درصدد بوده‌اند كه اين نهضت را مجدداً به شكل حكومت علوى و اسلامى در بياورند و سر پا كنند. در اين زمينه، رواياتى هم داريم. البته ممكن است بعضى ديگر، اين نكته را اين‌طور نبينند و طور ديگرى ملاحظه بكنند؛ اما تشخيص من اين است. ائمه مى‌خواستند كه نهضت، مجدداً به حكومت و جريان اصيل اسلامى تبديل بشود و آن جريان اسلامى كه از آغشته شدن و آميخته شدن و آلوده شدن به آلودگيهاى هواهاى نفسانى دور است، روى كار بيايد؛ ولى اين كار، كار مشكلى است. :: تفسیر روز آیه 62 از سوره مبارکه اسراء: قَالَ أَ رَءَیْتَكَ هَاذَا الَّذِى كَرَّمْتَ عَلىَ‏َّ لَئنِ‏ْ أَخَّرْتَنِ إِلىَ‏ یَوْمِ الْقِیَامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّیَّتَهُ إِلَّا قَلِیلًا. شیطان گفت: اگر تا روز قیامت به من مهلت دهی تمام فرزندان این کسی که بر من مقدم داشتی را افسار می زنم؛ مگر عده کمی. اصل كلمه «احتناک» از «حنك» است. وقتى گفته مى‏شود:«حنك الدابة بحبلها» معنایش این است كه ریسمانى به گردن حیوان بست و او را كشید. خود «احتناك» هم به معناى افسار كردن است. شیطان ابتدا وسوسه کرده و به گناه دعوت می کند. پس از آنکه فرد اولین قدم را برداشت و خود را به آن آلود، وسوسه های بعدی سریعتر و راحتتر در او اثر می کند. هر چه انجام گناه ساده تر و سریعتر شود نشان از آن دارد که شیطان بهتر و بیشتر بر او تسلط یافته و به تعبیری بهتر سوار شده و افسار نفس را به دست گرفته است. از این به بعد او می برد هر جا که خاطرخواه اوست و این افسار به دهان یا گردن هم می رود هر جا که او می کشد. چنین کسی به عیان مشاهده می کند که تلاشهای سطحی او برای ترک گناه سودی ندارد و با کوچکترین حرکتی که شیطان به افسار می دهد او با سرعت به سمت گناه رفته و آن را مرتکب می شود. چاره رهایی از این اسارت، توبه ای حقیقی و تلاش جدی در سایه توکل به خدا و توسل به اولیای اوست. :: مدح امام مجتبی (ع)
حاج محمود کریمی
لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: