مصاف مديريت جهادی با تفكرسرمايهداری/ چرا ازمديريت جهادی دور شديم؟
در الگوی سرمايهداری مديريت، شاهد ذبح ارزشها و آرمانهاي انقلاب از سويي و قشرهاي مستضعف جامعه از سوي ديگر هستيم. در مديريت هيجانی، شاهد هزاران وعده عمل نشده، رفتارهاي بيبرنامه و درنهايت مديريتي سراسر احساسي هستيم. تاکيد بر عقلانيت مکتبی به معنای بهرهمندی از جديدترين و بهروزترين روشهای مديريت اما با جهتگيری ارزشي و انقلابي از ديگر مولفههاي الگوی مديريت جهادی است.
کد خبر :
262453
سرویس پیشرفت «فردا»: آنچه ايران را در هشت سال جنگ مقابل عراق (به نمايندگي از بلوك شرق و غرب) سربلند از ميدان بيرون آورد، گفتماني بود كه در ادبيات سياسي ايران «مديريت جهادي» نام گرفت. شاخصههاي مهم اين مديريت از نگاه بزرگان نظام عبارتند از كارآمدي، توان كار اجرايي در سطوح بالا و اثبات كارآمدي دين در اداره امور جامعه. جنگ كه پایان یافت، كشور در آستانه عصري قرار گرفت كه به «سازندگي» مشهور شد. آنچه از همان روزهاي اول در پيش پاي «توسعه» ايران ذبح شد، همه آن توان و نيرويي بود كه در هشت سال دفاعمقدس توانسته بود كشور را در مقابل ابرقدرتهاي شرق و غرب عالم نجات دهد.
اهميت اين ماجرا تا آنجاست كه بازخواني آنچه روزي به نام عدالت، روزي به نام توسعه و روزي به نام اصلاحطلبي بر سر ايران آمد، ميتواند فرآيندي را كه در 24 سال گذشته براساس آن «مديريت جهادي» ذبح شد، روشن سازد. همه اين افراط و تفريطها حاصل هيجان طلبي و تصميمات مقطعي و احساسي بود كه در مديريت اجرايي كشور شاهد آن بود. در الگوي سرمايه داري مديريت، شاهد ذبح ارزشها و آرمانهاي انقلاب از سويي و قشرهاي مستضعف جامعه از سوي ديگر هستيم. در مديريت هيجاني، شاهد هزاران وعده عمل نشده، رفتارهاي بيبرنامه و درنهايت مديريتي سراسر احساسي هستيم. تاکيد بر عقلانيت مکتبي به
معناي بهرهمندي از جديدترين و بهروزترين روشهاي مديريت اما با جهتگيري ارزشي و انقلابي از ديگر مولفههاي الگوي مديريت جهادي است. در الگوي «مديريت جهادي»، نهادستيزي و تجربه ستيزي به اسم انقلابيگري و آرمانگرايي و عدالتطلبي هيچ جايگاهي ندارد. اجتناب از سياستزدگي به معناي ارجحيت منافع و مصالح ملي بر منافع فردي و جناحي از ديگر شاخصههاي «مديريت جهادي» است. «مديريت جهادي» غايت خود را اثبات «كارآمدي دين در اداره جامعه» ميبيند و كارگزار اجرايي تحقق «الگوي ايراني ـ اسلامي پيشرفت» است. كارشناسان در گفتوگو با تهران امروز ضمن تاكيد بر اين موضوع عنوان
ميكنند كه كمرنگ شدن روحيه مقاومت و مديريت جهادي با شعار توسعه و پيشرفت سبب دوري از روحيه جهادي و كمرنگ شدن توسعه متوازن عدالت در جامعه شد. اين فرهنگ كشوري را كه قناعت پيشه و پايبند به اصول و ارزشهاي انقلاب بود و خود را مديون خون شهدا ميدانست به سمت مصرفگرايي، تهاجم فرهنگي و دوري از آرمانهاي انقلاب سوق داد. چرا از مديريت جهادي دور شديم؟
حميدرضا ترقي عضو حزب موتلفه در گفتوگو با تهران امروز بر اين موضوع تاكيد دارد كه «دوري از تفكر جهادي زماني در كشور رواج پيدا كرد كه جنگ به اتمام رسيد.
تفكري كه بعد از جنگ در كشور حاكم شد تفكري بود كه جايگزين فرهنگ جهادي در اداره كشور شد و تلاش كرد با كمرنگ كردن روحيه جهادي و انقلابي و به فراموشي سپردن اينها دوران جنگ و مسير انقلاب را به صورت تكنوكراتي به سمت سازندگي مبتني بر سياست غربي سوق بدهد و تفكر اقتصاد ليبرالي و مديريت تكنوكراتي را در كشور حاكم كند.از اينرو افزايش اين روحيه بعد از جنگ جايي براي فرهنگ جهادي باقي نگذاشت و ما در همان مقطع سالهاي 68 تا 74 شاهد تغيير نظام ارزشي در كشور بوديم كه حاكميت اين تفكر سبب شد از روحيه جهادي و مديريت جهادي كه لازمه اين روزهاي كشور است دور شويم.»
ميرقسمت موسوي عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نيز بر اين موضوع تاكيد دارد كه «در مديريت جهادي افراد تلاش ميكنند تا توان خود را در طبق اخلاص بگذارند و با پشتكار و صادقانه خدمت كنند.اين روحيهاي بود كه در اوايل انقلاب شاهد آن بوديم اما بعد از گذشت سالها موانعي به وجود آمد.وضعيت زندگيها تغيير كرد و حل مسائل به زر و زور كشيده شد. بايد توجه كرد قوانين خارجي و فرهنگ آنها نيز در بروز تغيير ذائقه مردم بيتاثير نبود.دنياگرايي و فرد محوري وارد خصلتهاي انساني ملت ما شد. اين از يكسو متوجه مردم بود و از سوي ديگر
متوجه مديراني بود كه خسته از انجام وظايف،به مديريتهاي ليبرالي سوق داده ميشدند.اينكه به وظايف به چشم تكليف نگريسته شود مسئله مهمي بود كه حتي حضور در جنگ با تمام خشونتش را جزئي از تكليف خود احساس ميكردند.انسانها در ذات خود منفعتطلب هستند.در مكتب اسلام هم به اين خصلت انساني توجه شده است و توصيه ميشود با نگاه به آخرت و رعايت برخي مسائل ممكن است توسعهاي در كار خود را شاهد باشند.بعد از دفاعمقدس كمرنگ شدن ارزشها در بدنه مديريتي كشور رخنه كرد و نگاه سرمايهداري در بدنه دولت شكل گرفت.» لزوم تقويت مديريت جهادي فرهنگ مديريت جهادي با مصرفگرايي،
اشرافيگري و شيوههاي تكنوكراتي كه مولود فرهنگ سرمايهداري است مغايرت دارد.اين نكتهاي است كه ترقي به آن اشاره دارد.او ادامه ميدهد كه «فرهنگ سرمايهداري سبب شد جامعهاي كه قناعت، ارزشهاي انقلاب و توجه به شهادت در آن زنده بود به سمت مصرفگرايي و تهاجم فرهنگي غرب سوق داده و ذائقه مردم در اثر اين فرهنگ و تبليغ كالاي غربي و وارداتي تغيير كند. تفكر سرمايهداري به سمت تامين نيازهايي رفت كه جامعه را به سمت مصرفگرايي و انحراف از مسير آرمانهاي انقلاب و عدالت سوق داد.اين نكتهاي بود كه اصولگرايان واقعي از آن دوري ميكردند و در تمام اين مدت تلاش كردند
تا جامعه را به سمت مديريت جهادي و تفكر جهادي سوق بدهند.رهبر انقلاب نيز در سخنان خود در سالهاي اخير به شعارهايي از قبيل جهاد اقتصادي، اقتصاد مقاومتي و توجه به توليد ملي توجه ويژه داشتند كه اين مسئله نيازمند روحيه جهادي براي احياي آن است در غير اين صورت به برنامه چشمانداز 20ساله نميرسيم.از اين رو بازگشت به روحيه تكنوكراتي و سرمايهداري نقطه مقابل خواسته رهبري و آرمانهاي انقلاب است.»
حسن تامينيليچاني عضو كميسيون بهداشت و درمان با تاكيد بر اينكه مديران كشور بعد از جنگ شرايط را بهگونهاي
مديريت كردند كه براي خود ارزش و پوئني متفاوت از مردم قائل شدند و اين تصور باعث شد زندگي در كنار مردم و در حد مردم را به فراموشي بسپارند به تهران امروز ميگويد: «اين فاصله كمكم اختلاف طبقاتي را كه تلاش شد بعد از انقلاب و عبور از نظام شاهنشاهي از بين برود دوباره زنده كرد واينگونه در ذهن مردم عامي جا افتاد آنكه از وضعيت اقتصادي بهتري برخوردار است داراي جايگاه اجتماعي مطلوبتري نيز هست.اين وضعيت مردم را به سوي فرهنگ مصرفي سوق داد تاآنجا كه ديگر از خصلتهاي متعالي انساني خبري نبود؛ چراكه همه در تلاش بودند تا پايگاه اقتصادي بهتري را براي خود پيدا كنند و از اين رو
رانتهايي در كشور ايجاد شد و هر فردي تلاش كرد خود را به مراكز قدرت و ثروت متصل كند.اين در حالي است كه كشور نيازمند روحيه جهادي است تا عدالت در كشور رعايت شود.با اين وجود در زمان حكومت سرمايهداري بر كشورشعار توسعه سبب شد تا عدالت و ترويج آنكه از آرمانهاي انقلاب بود كمرنگ شود. تاميني درباره ضرر ادامه تفكر سرمايهداري بركشور ميگويد: «در اين روزها شاهد هستيم كه بسياري ا زافراد شعار خدمت سر ميدهند و خود را خدمتگزار ميدانند اما حقيقت اين است كه قبول اين مسئله سخت است.چراكه اگر اينگونه بود و ما اينهمه خدمتگزار داشتيم چگونه ملتي كه هميشه در خط امام و
انقلاب صادقانه ايستادهاند در مضيقه ومشكلات به سر ميبرند؟ آيا تمام اين آقايان كه از سياستهاي ليبرالي خود در حوزه اقتصاد سخن ميگويند حاضر هستند بيپرده و شفاف مسائل مالي خود را بيان كنند.تمام اينها باعث ميشود سلب اعتماد از مسئولين اتفاق بيفتد و اين ما را به ورطه بدي خواهد كشاند.» نكته قابل توجه اين است كه فرهنگ جهادي آداب، كردار و روشهايي در طرز فعاليت، شيوه معاشرت، نوع مديريت و روش تفكر و انديشه خود را دارد و براي اجراي درست آن نيازمند فردي است كه روحيه جهادگونه خود را به اثبات رسانده باشد و بداند كه در تحقق اهداف، نيازمند تشريك مساعي هستيم. از سوي
ديگر مديريت سرمايه بر كشور و تقويت روحيه سرمايهداري سبب ميشود كه نه تنها از آرمانهاي انقلاب دور شويم بلكه برنامههايي را كه در مسير پيشرفت كشور مورد توجه قرار گرفته است تحتتاثير قرار ميدهد چرا كه پيشرفت كشور منهاي عدالتي كه تنها در فرهنگ و مديريت جهادي ميتوان به آن دست يافت، كشور را به سمت بيعدالتي سوق ميدهد.
ميرقسمت موسوي عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نيز بر اين موضوع تاكيد دارد كه «در مديريت جهادي افراد تلاش ميكنند تا توان خود را در طبق اخلاص بگذارند و با پشتكار و صادقانه خدمت كنند.اين روحيهاي بود كه در اوايل انقلاب شاهد آن بوديم اما بعد از گذشت سالها موانعي به وجود آمد.وضعيت زندگيها تغيير كرد و حل مسائل به زر و زور كشيده شد. بايد توجه كرد قوانين خارجي و فرهنگ آنها نيز در بروز تغيير ذائقه مردم بيتاثير نبود.دنياگرايي و فرد محوري وارد خصلتهاي انساني ملت ما شد. اين از يكسو متوجه مردم بود و از سوي ديگر
متوجه مديراني بود كه خسته از انجام وظايف،به مديريتهاي ليبرالي سوق داده ميشدند.اينكه به وظايف به چشم تكليف نگريسته شود مسئله مهمي بود كه حتي حضور در جنگ با تمام خشونتش را جزئي از تكليف خود احساس ميكردند.انسانها در ذات خود منفعتطلب هستند.در مكتب اسلام هم به اين خصلت انساني توجه شده است و توصيه ميشود با نگاه به آخرت و رعايت برخي مسائل ممكن است توسعهاي در كار خود را شاهد باشند.بعد از دفاعمقدس كمرنگ شدن ارزشها در بدنه مديريتي كشور رخنه كرد و نگاه سرمايهداري در بدنه دولت شكل گرفت.» لزوم تقويت مديريت جهادي فرهنگ مديريت جهادي با مصرفگرايي،
اشرافيگري و شيوههاي تكنوكراتي كه مولود فرهنگ سرمايهداري است مغايرت دارد.اين نكتهاي است كه ترقي به آن اشاره دارد.او ادامه ميدهد كه «فرهنگ سرمايهداري سبب شد جامعهاي كه قناعت، ارزشهاي انقلاب و توجه به شهادت در آن زنده بود به سمت مصرفگرايي و تهاجم فرهنگي غرب سوق داده و ذائقه مردم در اثر اين فرهنگ و تبليغ كالاي غربي و وارداتي تغيير كند. تفكر سرمايهداري به سمت تامين نيازهايي رفت كه جامعه را به سمت مصرفگرايي و انحراف از مسير آرمانهاي انقلاب و عدالت سوق داد.اين نكتهاي بود كه اصولگرايان واقعي از آن دوري ميكردند و در تمام اين مدت تلاش كردند
تا جامعه را به سمت مديريت جهادي و تفكر جهادي سوق بدهند.رهبر انقلاب نيز در سخنان خود در سالهاي اخير به شعارهايي از قبيل جهاد اقتصادي، اقتصاد مقاومتي و توجه به توليد ملي توجه ويژه داشتند كه اين مسئله نيازمند روحيه جهادي براي احياي آن است در غير اين صورت به برنامه چشمانداز 20ساله نميرسيم.از اين رو بازگشت به روحيه تكنوكراتي و سرمايهداري نقطه مقابل خواسته رهبري و آرمانهاي انقلاب است.»