دانشگاه تحت فشار است
گفتگو با محمود سریع القلم
کد خبر :
28414
آقاي دکتر به عنوان اولين سوال بفرماييد ريشه اخباري که اخيراً درباره شما و ساير اساتيد دانشگاهي منتشر مي شود، کجا است؟ درباره خودم مي توانم بگويم که من هيچ کجا نرفتم و اخباري که درباره حضور بنده در همايش بيلدربرگ منتشر شده است، صحيح نيست. بنده مي توانم بگويم براي دانشجويانم کلاس هاي فوق العاده تشکيل مي دهم، اما ظاهراً يک جرياني است که دروغ پردازي و گمانه زني مي کند و از اين بابت بسيار متاسفم. پس چرا چنين جرياني ايجاد شده است؟ فکر مي کنم کلاً ما تفاوت هاي فکري را در جامعه نمي پذيريم. فکر مي کنيم فقط بايد يک تفکر وجود داشته باشد و هر کسي با آن تفکر فاصله دارد يا نادان يا فاسد يا وابسته است. ظاهراً بخشي از جامعه ما تفاوت هاي فکري و انديشه را به عنوان انحراف مي بيند و بعضي روزنامه ها هم مي گويند ديدگاهي داريم که همه بايد خود را با آن فکر خاص منطبق کنند من ريشه اين جريان را فکري مي بينم.ديگر اينکه به هرحال در کشور ما تعامل با جهان مقبول نيست. کلاً فضاي سياسي ما ضد خارجي است و به نظرم چون ضعيف هستيم نگران تعامل با جهانيم در حالي که کشورهاي توانمند با جهان تعامل مي کنند و در عين حال خود را نيز حفظ مي کنند. مثلاً
کشورهايي چون هند، برزيل، کره جنوبي، ترکيه و... با دنيا تعامل دارند و البته هويت خود را هم حفظ مي کنند. پس اين مشکلاتي که اخيراً ايجاد شده است ريشه فکري دارد. بايد بگوييم ما تفاوت ها را نمي پذيريم و چون نظرات برخي دانشگاهيان متفاوت است پس صحيح نيست که آنان را در معرض اتهام و شايعه قرار دهيم. جرياني که مي گوييد اخيراً به وجود آمده است، به لحاظ عملي چه نتايجي بر جامعه دانشگاهي دارد؟ در واقع در جامعه ما جرياني به دنبال يکسان سازي تفکر است که اين يک جريان سياسي است. هرچند ما ايرانيان از بنيانگذاران تفکر در جهانيم ولي الان فشاري براي يکسان سازي تفکر به وجود آمده است و درصدد است نوعي از فرهنگ را حاکم کند که همه يک گونه بينديشند. در همه کشورها، در دستگاه دولتي معمولاً يک نوع تفکر وجود دارد ولي ضمنا ًبه جوامع اجازه داده مي شود که نسبت به موضوعات مختلف ديدگاه هاي متفاوتي داشته باشند و اين باعث مي شود که يک کشور خود را اصلاح و رشد کند. مساله بعدي اينکه کلاً ما در مقوله فرهنگ مناظره و نقد خيلي ضعيف هستيم. يعني اينکه اگر نظر شما با من متفاوت باشد بايد به شما حمله کنم و القاب خاصي به شما بدهم. يعني اينکه من بلد نيستم
اول ديدگاه شما را بفهمم و نظرات شما را بشنوم و بعد نظر بدهم همين که تفاوت مي بينيم به دنبال توطئه مي گرديم و اين مشکل ايجاد مي کند. در حالي که دانشگاه جاي طرح انديشه هاي مختلف است چرا که کارکرد دانشگاه با ساير حوزه ها متفاوت هست. من قبول دارم دولت بايد دنبال استراتژي هاي خاص خود باشد اما اينکه به دانشگاه بگويند مثل ما فکر کنيد و متفاوت فکر نکنيد اين با روح دانشگاه سازگار نيست. آقاي دکتر شما يکي از نظريه پردازان موثر توسعه ايراني طي شانزده سال رياست جمهوري آقايان هاشمي و خاتمي به شمار مي رويد آيا فکر مي کنيد انتقادات عليه شما به اين خاطر است؟ مبناي حرف من اين بوده که به اندازه کافي اعتماد به نفس داشته باشيم و با جهان خارج ارتباط داشته باشيم ضمن اينکه به صورت معقول و در چارچوب منافع کشور هم اثرگذاري جهاني داشته باشيم. رابطه نبايد يک طرفه باشد. من گفته ام در داخل کشور مجلس قوي، دولت قوي و نهادهاي قوي داشته باشيم و از جهان بياموزيم و تاثيرگذار هم باشيم. بدون تعامل با جهان که نمي توان به رشد و توسعه دست پيدا کرد. پس يعني فشارها به شما به خاطر ديدگاه هاي متفاوت شما است؟ فکر مي کنم چون متفاوت هستيم فشار بر ما
زياد است. ضمن اينکه به شدت به کشور و جامعه اعتقاد داريم اما در عين حال افکارمان متفاوت است. فشار هايي هست که مي خواهد ما را به سمت يکسان سازي ببرد. در حالي که ملت ايران برخلاف ساير کشورهاي در حال توسعه جامعه يي به شدت فکري است و جامعه ايران را نمي توان يکسان سازي کرد. حتي راننده تاکسي هم فکر و انديشه متفاوت دارد تا چه رسد به جامعه دانشگاهي و اساتيد و پژوهشگران و دانشجويان. اما اين فشارها به صورت غيرمنطقي مساله انديشه و تفکر در ايران را سياسي مي کند. آقاي دکتر شما روي متفاوت بودن افکار و انديشه ها در دانشگاه تاکيد مي کنيد و مي گوييد چون متفاوت هستيم پس فشار بر ما زياد است، به عنوان يک استاد ايراني چه توصيه يي براي رفع اين مشکل داريد؟ معتقدم که تفاوت هاي فکري را نبايد سياسي کنيم يعني فرض کنيد اگر نسبت به اتحاديه اروپا، رابطه ايران و روسيه و برنامه چهارم توسعه و... نظرات متفاوت وجود دارد نبايد بگوييم چون ديدگاه شما متفاوت است پس شما وابسته هستيد، اين برازنده يک جامعه فکري و اسلامي نيست. سمبل اين تفکر اتحاديه جماهير شوروي سابق بود که هر کس متفاوت فکر مي کرد به سيبري تبعيد مي شد چون سيستم ظرفيت انتقاد و تعامل
با جامعه فکري و علمي را نداشت.توصيه من اين است که منزلت دانشگاه را حفظ کنيم. دانشگاه جاي فکر کردن و پارادايم هاي مختلف است. دانشگاهيان ادعايي ندارند. اينها نه تصميم گيرنده اند و نه داخل در قدرت. چرا بيهوده دانشگاهيان را وارد مسائل سياسي و قدرت مي کنيم. ديگر اينکه رقابت را با يکسري اصول و ادب و نزاکت ايراني و سعه صدر پيش ببريم. ما بايد آداب رقابت کردن را بياموزيم. روي همديگر القاب منفي نگذاريم. ما بايد ياد بگيريم اگر چند نفر متفاوت با ما فکر کردند عليه آنها جوسازي نکنيم.توصيه من به سياستمداران و طرفداران آنها در رسانه ها اين است که به روش ها و انديشه ها و سياست هاي خود با رهيافتي درازمدت برخورد کرده و توجه خود را صرف حل و فصل مسائل کشور کنند تا آنکه در جامعه نسبت به افراد و جريانات متفاوت و منتقد انرژي منفي توليد کنند و اين نکته را در نظر داشته باشند که سياست فراز و نشيب دارد و هميشه سياستمداران بر مسند قدرت نمي مانند و تاريخ ايران نشان داده است که مردم ايران از همه سياستمداران به خوشنامي ياد نمي کنند. منبع: اعتماد