سياست خياباني
محمدرضا تاجيك
کد خبر :
28735
1 - جايش همين جاست. منظورم خيابان است. خيابان دقيقا همان جايي است كه ميتوان در آن تخليه احساسات و هيجانات كرد. خيابان، همان جايي است كه ميتوان آن را به صحنه و عرصه بازنمايي و نمايش (خود) تبديل كرد. خيابان، همان جايي است كه در آن «رابطه»ي ميان آدميان، در متنوعترين، متكثرترين و دلبخواهيترين اشكال و حالتهايش، جاري و ساري است. خيابان، همان جايي است كه ميتوان در آن «خودتاكيدگري» و «خودبيانگري» داشت. خيابان، همان جايي است كه ميتوان در مسير آن با «اگر»هاي بسياري همگام و هممسير شد. خيابان، همان جايي است كه ميتوان در آن «اعتراض» خود را در اشكال گوناگون بروز و ظهور داد. خيابان، همان جايي است كه ميتوان در آن سطح و عمق فرهنگپذيري، قاعدهپذيري و اجتماعيشدن خود را به نمايش گذارد. خيابان، همان جايي است كه در آن ميتوان ميزان گرايش خود را به فرهنگ بيگانه، بهرخ كشيد. خيابان، همان جايي است كه در آن ميتوان خارج از حيطه چشمهاي نظارتي-كنترلي به خود واقعي مجال بازيگري داد. خيابان، جايي است كه در و ديوارش، دفتري گشوده براي نوشتن خاطرات و مخاطرات و نقش كردن ايدههاست. خيابان، جايي است كه در آن سبكها جامه هستي
برتن ميكنند و به رقص معنا (دلالت) ميپردازند. خيابان، جايي است كه در آن نظم و نظام مسلط به چالش كشيده ميشود و مشروعيت و مقبوليت آن مخدوش ميشود. خيابان، جايي است كه در آن چگونگي و ماهيت رابطه ميان دولت و مردم، خود را عيان و عريان ميسازد. خيابان، جايي است كه در آن رازها از پرده برون ميافتد و صندوقچههاي اسرار گشوده ميشوند. خيابان، جايي است كه ميتوان در آن «رفتن» (نه لزوما «رسيدن») را هدف قرار داد . خيابان، جايي است كه ميتوان در آن از فاصلهها (نژادي، فرهنگي، ديني، قومي، طبقاتي، تحصيلاتي، جنسي، سني و زباني و...) عبور كرد و با هم يكي شد. خيابان، جايي است كه ميتوان در آن چيزي براي نقد و نق يافت. خيابان، جايي است كه ميتوان در آن چيزي براي آغاز سخن گفتن، گفتوگو كردن، درددل كردن و بحثهاي روشنفكرانه يافت. خيابان، جايي است كه ميتوان در آن به توليد و بازتوليد خاطرهها و اسطورهها پرداخت. خيابان، جايي است كه در آن همواره عدهاي به انتظار عدهاي ديگر نشستهاند. خيابان، پارلمان مردم است. خيابان، رسانه مردم است. خيابان، منبع آگاهي مردم است. خيابان، محل تجلي، تبلور و تبادل ايدههاي مردم است. خيابان، زبان
مردم است. خيابان، نگارخانه مردم است. خيابان، امتداد نگاه و صداي مردم است. خيابان، امتداد هستي و وجود مردم است. خيابان، تاريخ مردم است. خيابان، سرگذشت و سرنوشت مردم است. خيابان، ميعادگاه رهايي مردم است. خيابان، محل آشنايي و وصل مردم است. خيابان، محل قرار و بيقراري مردم است. خيابان، تجليگاه عشق و تنفر مردم است. خيابان، همچنين يك بنبست است، يعني جايي براي رفتن به هنگامي كه شما از سن يا پول كافي براي رفتن به جايي ديگر برخوردار نيستيد. بنابراين، خيابان تماشاخانه و تفرجگاه كساني است كه چيزي «كم» دارند. به بيان ديگر، خيابان عين اوقاتفراغت و عين مصرف كالاهاي فرهنگي اين آدميان است. خيابان، سينما و تئاتر و بوتيك اين دسته از آدميان است. خيابان، براي اين نوع انسانها، تجليگاه فاصلههاست: فاصله ميان آنكه راه ميرود تا بهدست آورد غذا و آنكه راه ميرود تا غذا را هضم كند؛ فاصله ميان آنكه ميخورد و آنكه تماشا ميكند؛ فاصله ميان آنكه ميخرد و آنكه حسرت ميخورد؛ فاصله ميان آنكه در كاخ است و آنكه در كوخ است؛ فاصله ميان آنكه سواره ميرود و آنكه پياده ميرود؛ فاصله ميان آنكه شاد است و آنكه غمگين است؛ فاصله ميان آنكه به
كار ميرود و آنكه بيكار ميرود؛ فاصله ميان آنكه به اختيار ميرود و آنكه به اجبار ميرود؛ فاصله ميان آنكه «بيخود» ميرود و آنكه «باخود» ميرود؛ فاصله ميان آنكه خرامانخرامان ميرود و آنكه دواندوان ميرود؛ فاصله ميان آنكه به خيابان بهمثابه مسيري به سوي ناكجاآباد مينگرد و آنكه بدان به عنوان مسيري به سوي كجاآباد مينگرد؛ و بالاخره، فاصله ميان آنكه به خيابان به عنوان آخرين چاره و آخرين مكان حضور مينگرد و آنكه اساسا دغدغه هيچگونه «چاره» و «حضور» ندارد. 2 - اگر به سبك برخي از پسامدرنيستهاي عصر خود، امر سياسي را به سطح فرد و شخصيترين پندارها و رفتارهاي او و نيز، به عرصههاي مختلف زندگي اجتماعي مانند جنسيت، نژاد، طبقه و كليه روابط اجتماعي تقليل دهيم، آنگاه بايد بگوييم كه خيابان تجليگاه ميكروفيزيك قدرت و ميكروپولتيك است. از اين نگاه، خيابان يك مبناي استعارهاي است براي هرآنچه كه واقعي و سياسي فرض ميشود. خيابان، يك متن سياسي است كه واژهها و گزارههاي آن به صورت علائم و نشانههاي نمادشناختي، سبكشناختي، روانشناختي، رفتارشناختي، زيباشناختي و... بروز و ظهور ميكند. خيابان، آرشيو لحظههاي شادكامي و
ناكامي، هنر بودن در زمان و مكان مناسب، پرسهزدن، سبكهاي هنجارشكن و كنش و واكنشهاي درحال ثبت شدن در تاريخ است. خيابان، اين همه هست، اما مهمتر از همه، محل تجلي و تبلور سياست اربابان قدرت و سياست نيز هست. خيابان،با ملموسترين، محسوسترين و صريحترين بيان به ما ميگويد كه اين صاحبان تصميم و تدبير كجا يك طرفه ميروند؛ كجا گام در مسيري بنبست گذاردهاند؛ كجا در تقاطع و سر چهارراه ايستادهاند؛ كجا زيادي دور ايستادهاند؛ كجا زيادي نزديك ايستادهاند؛ كجا ورود ممنوع ميروند؛ كجا اصلا نميروند؛ كجا كژراهه ميروند؛ كجا بيراهه ميروند؛ كجا با پاي خود ميروند؛ كجا با پاي ديگران ميروند؛ كجا با ديگران ميروند؛ كجا بيديگران ميروند؛ كجا آگاهانه ميروند؛ كجا ناآگاهانه ميروند؛ كجا با هدف و تدبير ميروند؛ كجا بيهدف و تدبير ميروند؛... با اين اوصاف، واقعا «جايش همين جاست». منظورم خيابان است. منبع : هم میهن