مشرف و افراط گرایی مذهبی

مهدی عطائی

کد خبر : 29869
درگیری های اخیر بین نیروهای امنیتی پاکستان و طلاب مسلح افراط گرا در مسجد الاحمر(لعل) نشانه ای از گسترش افراط گرایی طالبانی به مناطقی از پاکستان است که دور از پایگاه های سنتی قدرت طالبان در مناطق مرزی با افغانستان قرار دارند. بحران اخیر پاکستان از چند ماه قبل زمانی آغاز شد که طلاب مسلح مسجد الاحمر که حامی طالبان هستند، در صدد برآمدند قرائت افراط گرایانه خود را از شریعت اسلام در کشور اجرا کنند و تهدید کردند در صورتی که دولت مانع آنها شود، مقابله خواهند کرد.تقابل نیروهای امنیتی پاکستان با طلاب زمانی شکل جدی به خود گرفت که این طلاب سه پلیس پاکستانی را گروگان گرفته و به داخل مسجد منتقل کردند؛ علاوه بر آن، این طلاب در ماه مارس ( فروردین ماه ) نیز سه زن پاکستانی را ربودند و در حدود 10 روز قبل نیز 6 زن چینی را ربودند که البته پس از رایزنی های انجام شده، این شش زن آزاد شدند. بسیاری از طلاب مدرسه از اهالی مناطق قبیله نشین پاکستان هستند که گفته می شود محل حضور افراطیون اسلامگرای طالبان و القاعده است و رهبری آنان را مولانا عبدالعزیز، امام مسجد، برعهده داشته است. از اوایل سال جاری، این افراد با اعزام گروه های امر به معروف و نهی از منکر به داخل شهر اسلام آباد، ساکنان شهر را به جرم تخطی از دستورات دینی مورد آزار قرار می دادند و در مواردی، آنان را برای محاکمه توسط محکمه شرعی که در داخل مسجد ایجاد کرده بودند، با خود می بردند. نیروهای امنیتی پاکستان از روز سه شنبه گذشته اقدام به محاصره مسجد کردند و درگیری های آنها و تبادل آتش سنگین بین دو طرف حداقل 16 کشته و حدود 400 مجروح برجا گذاشت. روز گذشته نیروهای دولتی به طلابی که داخل مسجد پناه گرفته بودند، مهلت دادند تا خود را تسلیم کنند که بیش از یک هزار نفر از آنان خود را تسلیم کردند. ما "مولانا عبدالرشید" معاون مسجد خبر داد که هنوز حدود دو هزار نفر که اکثرشان طلاب زن هستند، در داخل مسجد حضور دارند. علاوه بر این نیروهای امنیتی با پشتیبانی خودروهای زرهی و بالگرد به مسجد هجوم بردند و با انفجار مین، در مسجد را تخریب کردند، اما وارد مسجد نشدند. از سوی دیگر، مردم در شهرهای مختلف پاکستان در اعتراض به حمله ارتش به مسجد الاحمر دست به تظاهرات زدند. تظاهرکنندگان خشمگین درمحلات اطراف مسجد در اسلام آباد، اقدام به بستن بزرگراه ها و خیابان ها، حمله به بانک ها و تخریب خودروها کردند. آنها با آتش زدن لاستیک، صاحبان فروشگاه ها را مجبور به بستن مغازه هایشان کردند.در حال حاضر نیروهای امنیتی در سراسر کشور به حال آماده باش هستند. بحران اخیر و چالش های پیش روی مشرف نفوذ افراط گرایان مذهبی از جمله مسئولان و نیروهای مسجد الاحمر در پاکستان از زمان سقوط رژیم طالبان در افغانستان در سال 2001 توسط آمریکا، رشد کرده است، چرا که بسیاری از نیروهای طالبان به پاکستان رفته و پناه گرفتند. آنها بیشتر در مناطق شمالی کشور هم مرز با پاکستان نفوذ دارند و مدارس و پناهگاه های زیادی را اداره می کنند. بحران اخیر باعث شده است که مشرف در دو صحنه داخلی و بین المللی با مشکلاتی رو برو گردد. در صحنه بین المللی مداراگری دولت در برابر اقدامات روحانیون و طلاب تندرو به تدریج باعث نگرانی دولت های غربی در مورد قدرت گیری تندروهای اسلامگرا در پاکستان شده است.پس از 11 سپتامبر ایالات متحده به دلیل رابطه نزدیک میان طالبان و دولت پاکستان ،بشدت دولت مشرف را تحت فشار قرار داد تا با اسلامگرایان تندرو داخلی که از نظر بوش منشاء گروه های تروریستی هستند ، مقابله کند. نرمش در برابر بحران اخیر در واقع تخطی مشرف از همراهی با سیاست های بوش است. دیگر کشورهای غربی همچون بریتانیا نیز خواهان مقابله شدید دولت مشرف با وقایع اخیر هستند. به گزارش خبرگزاری فرانسه نخست وزیر جدید انگلیس ، "گوردون براون" در تماسی تلفنی با "پرویز مشرف" بر ادامه حمایت های انگلیس از تلاش های ضد تروریستی پاکستان تاکید کرده است. فشارهای غربی بر دولت مشرف در حالیست که ماموران امنیتی مایل نبوده اند به زور وارد این محل شوند، زیرا دولت زیر فشار افکار عمومی قرار داشته تا نظم را در پایتخت برقرار کند.همچنین، دولت بیم آن داشته است که حمله مسلحانه به این محل باعث اقدامات تلافی جویانه اسلامگرایان تندرو از جمله عملیات انتحاری شود. این وضعیت دولت پرویز مشرف، رییس جمهوری پاکستان را در وضعیتی دشوار قرار داده بود زیرا دولت از یکسو مایل نبود برای متفرق کردن طلاب، به داخل مسجد و مدرسه دینی مامور مسلح اعزام کند و از سوی دیگر، تحت فشار قرار داشت تا نظم و امنیت را در پایتخت برقرار کند. مخالفان داخلی "پرویز مشرف"، رئیس جمهور پاکستان اعتقاد دارند دولت نظامی وی با تضعیف احزاب سیاسی سکولار، سبب تقویت افراط گرایی در کشور شده است. بی نظیر بوتو درمصاحبه ای که هفته گذشته و قبل از درگیری های اخیر انجام داد، اظهار داشت : به نیروهای میانه رو اجازه داده نمی شود نقش صحیح خود را ایفا کنند، نظام سیاسی که مشرف به اجرا گذاشته ، در سرکوب افراط گرایی مذهبی کاملاً شکست خورده است. به گفته وی مناطق قبیله نشین شمال کشور تسلیم طالبان شده اند و هم اکنون حتی در اسلام آباد نیز آنها نفوذ کرده اند. طلاب مسجد الاحمر علناً از طالبان افغانستان که با نیروهای آمریکایی و ناتو می جنگند، حمایت می کنند. لیاقت بلوچ" نماینده مجلس پاکستان نیز در گفتگو با العالم عملیات نظامی علیه تحصن کنندگان مسجد الاحمر را مردود دانست و گفت: حل بحران از طریق گفتگو امکان پذیر است، لذا هیچ توجیهی برای عملیات نظامی وجود ندارد. بلوچ "پرویز مشرف" را مسوول این تنش دانست و کناره گیری وی از سمت ریاست جمهوری پاکستان را خواستار شد. اما مقامات دولتی پاکستان مدعی اند که با توجه به حمله مسلحانه طلاب و قتل یکی از ماموران دولتی، ظاهرا دولت برای خاتمه دادن به اقدامات خودسرانه این افراد چاره ای جز توسل به قوه قهریه نداشته است.وزیر اطلاع رسانی پاکستان گفته است که مردم این کشور نمی توانند "وجود دولتی در درون دولت" را تحمل کنند و افزود که فرار عبدالعزیز در زمان خطر نشان داد این فرد از طلاب برای پیشبرد مقاصد شخصی خود سوء استفاده می کرده است. به نظر می رسد که با توجه به اینکه روحانیون و طلاب مستقر در مسجد سرخ حاکمیت دولت را آشکارا به چالش خوانده اند، ژنرال مشرف پی آمدهای احتمالی سرکوب آنان، از جمله واکنش خشونت آمیز اسلامگرایان تندرو را قابل قبول تشخیص داده است. ظاهرا اقدام خشونت آمیز طلاب بهانه لازم را برای بروز واکنشی قاطعانه تر در برابر این گروه تندرو به رییس جمهوری داده است و وزیر اطلاع رسانی پاکستان اعلام داشت که نمی توان وجود "دولتی در داخل دولت" را تحمل کرد. از سوی دیگر انتخابات عمومی پاکستان در اواخر سال جاری برگزار می شود و احتمالا پرویز مشرف، که مایل است همچنان مقام ریاست جمهوری را همراه با سمت ریاست ستاد ارتش برای خود حفظ کند، خواهد کوشید از موفقیت در خاتمه دادن به خودسری طلاب مسجد سرخ برای بهبود وجهه سیاسی خود استفاده کند. اگر مشرف بتواند بحران اخیر را به صورتی آبرو مندانه حل و فصل نماید ، به یک پیروزی سیاسی مهم در آستانه انتخابات ریاست جمهوری دست خواهد یافت که تا حدود زیادی باعث خواهد شد تا مشرف چهره سیاسی خود را که طی سال های اخیر بخصوص بعد از بر کناری رئیس دیوان عالی پاکستان خدشه دار شده بود را ترمیم نماید . به گفته ناظران در صورت شکست مشرف در مدیریت این بحران ، ادامه این وضعیت، همراه با این اتهام که شورشیان وابسته به طالبان و القاعده از خاک پاکستان برای عملیات خود در افغانستان استفاده می کنند، ژنرال مشرف را در موقعیتی دشوار قرارخواهد داد و انتقادات داخلی و بین المللی از وی بشدت افزایش یافته و امکان موفقیت وی در اتخابات آتی بیش از پیش رنگ خواهد باخت.
لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: