انگار عادت كردهايم كه پس از 90 دقيقه فوتبال نفسگير، منتظر گل طلايي باشيم تا شايد تيم ملي ما به سلامت از ملبورن به جام جهاني برود. انگار عادت كردهايم كه در دقيقه 90 تمام معادلات و محاسبات تحليلي و تحقيقيمان از يك انتخابات، دگرگون شود و پيشبينيهاي بهترين تحليلگران فضاي سياسي و اجتماعي هم به هيچ كاري نيايد. انگار عادت كردهايم كه در دقيقه 90، مهر تعطيلي بر روزهاي كاريمان بخورد و ناگزير تا پايان تعطيلات ناخواسته، مدام در رختخواب ناخواسته پهنشده خوردن و خوابيدن غلت بزنيم. انگار عادت كردهايم
كه تنها در آخرين ساعات باقيمانده از روز قادر به تحليل تصميم برقآساي دولت باشيم، آن هم يا در ساعات خواب يا در جايگاههاي شلوغ پمپبنزين. شايد ما مرد و زن تصميمهاي دقيقه 90 هستيم، تنها به اين دليل كه خود ما را برگزيدهايم. اما يعني تصميم از سر تهور و بيباكي و مگر ميشود كه نتيجه آن بد باشد؟و با اين استدلال، چقدر به خاتمي و دولتش اعتراض و انتقاد شد كه از فرصتهاي دقيقه 90 غافل است و حتي در آخر وقت دولت مستعجل خويش هم ميكند براي هر آنچه كه بايد بگويد و هر آنچه كه بايد انجام دهد. چقدر بر خودش خرده روا بود كه را فرياد زد اما در برابر ناهموار ساختن راه توسط و
ناهماهنگي در راه از جانب ، چنان با رودربايستي ظاهر ميشد كه در نهايت شايد بتوان يك واژه را بر ادبيات سياسي افزون كرد و آن به جاي است. يعني دولتي كه از يك سوي شرمنده مخالفان بود و ترجيح ميداد همه چيز را نگويد و در سوي ديگر شرمنده موافقان بود و ترجيح داد به گاه ناكارآمدي آنها، به ادامه همكاري با همراهان ناهماهنگ، نگويد و عاقبت هم اگر بستر تصميمي را مهيا نميديد، به اجرايش تن نميداد تا مبادا هم مخالفان و هم موافقان و هم مردم ناراضي را يكجا در برابر خود ببيند، با صورتي كه هميشه خجل مينمود.اما پس از پايان عصر حاكميت اين دولت، دولتي ديگر آمد كه مايه
شگفتي جهانيان شد؛ دولتي كه نه در مواجهه با مخالفان رودربايستي پيشه كرد و نه در برابر همراهان و همكاران ناهماهنگ حتي آنگاه كه ساز مخالفت با تصميمهاي يكتنه و گاه خلقالساعه خود را از اردوگاه موافق يا مخالف ميشنيد و بستر آن را هم در جامعه مهيا نميديد. گواه اين مدعا نيز عزلهاي عجيب و غريب مديران اجرايي يا ترميم سريع كابينه بود و الي آخر كه البته آخرينش نيز همين تصميم آخر وقت براي سازمان مديريت و برنامهريزي كشور است.به هر تقدير بساط دولت اصلاحات جمع شد ولي دولتي آمد كه رودربايستي را راهي به درون تصميمهاي و اين دولت نيست تا ، جايگزين شود.در اينجا
نيز به هيچوجه بحث بر سر هزار و يك تصميم آخر وقت دولت نيست و لزوما اجراي چنين تصميمهاي مهمي نميتواند مبداء مخالفتها و انتقادات همه صاحبان نظر باشد، اما نحوه و زمان اجراي اين سياست چه؟ از شاخصهاي مهم ارزيابي عملكرد دولت، يكي ميتواند ميزان رضايتمندي شهروندان از عملكرد مديران اجرايي باشد، لذا اگر شاخص رضايت و همراهي مردم با تصميمهاي دولت مهم مينمايد، ناگفته پيداست دولتي كه در آخر وقت مردم را دچار سردرگمي ميكند، خود را بينياز از هرگونه گفتوگو و مشاوره تخصصي ميداند. اينجاست كه ديگر گفتههاي آن مشاور هميشه در صحنه دولت - كلهر- هم
ترديدساز ميشود، آنگاه كه ميگويد رئيس اين دولت گاه در طول شبانهروز تنها چهار ساعت خواب را براي خودش و اعضاي كابينهاش مجاز ميداند. شايد خواب كم و كار زياد، معادله را به معادله تبديل كرده است و دولتي كه خود را وامدار هيچ گروهي نميداند بدون توجه به نظرات تخصصي يا تشكيلاتي، ابتدا تصميم ميگيرد، بعد اجرا ميكند و سپس در مورد آن فكر ميكند و در نهايت بعد از گذشت چندين ماه، اقتصاددانان معترض و منتقد را نيز آخر وقت به دفتر خود فراميخواند تا تازه ببيند آنها چه ميگويند، آن هم در ساعات پاياني يك روز آخر هفته و به دور از چشم رسانهها. اگر دولت نهم با
استفاده از در ماجراي بركناري يكشبه مديران شركت بيمه، اعلام سهميهبندي بنزين ، تصميم به تغييرات در سازمان مديريت، يا تصميم خلقالساعه براي كاهش نرخ سود بانكي و بركناري مديرانعامل بانكها عمل ميكند، آنگاه طبيعي است كه بر اساس همان اصول چندگانه برشمرده، از همه سو واكنشهايي را بهمثابه در برابر غافلگيريهاي ايجادشده دريافت ميدارد كه اين پاتكها الزاما خوشايندكننده و منطبق بر پيشبيني دولت نخواهد بود و چهبسا گاهي موجب ايجاد نوعي سرگيجه و سردرگمي در جامعه و بروز رفتارهاي نامتعارف در اصناف متعدد خواهد شد كه نمونه آن را در تصميم
يكشبه اين دولت براي افزايش حقوق كارگران شاهد بوديم كه اين تصميم آخر وقت نيز همانند تصميم آخر وقت ديگر به صبح نكشيده اعتراضات غيرقابل پيشبيني جامعه را در بر داشت و آسمان سياست ايران را ابري ساخت. بر اين اساس بايد كنكاش كرد چه رفتاري منجر به بازتوليد رفتارهايي از اين جنس در جامعه ميشود تا روشن شود در عصري كه رخت بربسته و همچنان رئيسش در حاشيه سياست، شرمنده همه است، دولت فعلي با اتخاذ تصميمهاي آخر شبي، شرمنده چه كساني خواهد شد؟