آغاز جنگ پستهای ایران و آمریکا
کد خبر :
30559
پس از جنگ قيمتياي كه آمريكا در دو سه ماه اخير به راه انداخت براي نخستين بار پستهء آمريكايي در هامبورگ ارزانتر از پستهء ايراني عرضه شد. به نوشته روزنامه سرمایه، با توجه به اينكه يكي از مزيتهاي اصلي پستهء ايران قيمت اين محصول در بازارهاي جهاني محسوب ميشد، اين اتفاق ميتواند اثرات جبرانناپذيري بر صادرات اين محصول داشته باشد. هماكنون ايران به دلايل بهداشتي با كاهش 50 درصدي صادرات پسته به اروپا مواجه است ضمن اينكه بازار ژاپن را هم از دست داده است. محسن جلاليپور، رييس هيات مديرهء انجمن پسته و رييس اتاق بازرگاني كرمان، در گفتوگو با خبرنگار«سرمايه» با بيان اينكه «آمريكاييها پس از سالها غيبت به بازارهاي چين و روسيه بازگشتهاند»، گفت: «پستهء ايراني غالبا 400 دلار در هر تن ارزانتر از پستهء آمريكاييدر هامبورگ عرضه ميشد اما امروز پستهء آمريكايي با توجه به افزايش توليد كاليفرنيا، قيمت خود را به 250 دلار كمتر از پستهء ايران كاهش داده است.» هماكنون پستهء 30/28 ايراني در بازارهاي جهاني با قيمت پنج هزار و 400 دلار در هر تن و پستهء آمريكايي 25/21 با قيمت پنج هزار و 200 دلار در هر تن به فروش ميرسد. او با
اشاره به اين كه «پيشنهادهاي آمريكا براي تحويل محصول جديد در مهرماه بر پايهء قيمتهاي بسيار پاييني عرضه شده است پايين بودن قيمت پستهء توليدي ايران را از مهمترين ابزارهاي صادراتي دانست كه براي جلب مشتري در سطح بينالمللي ميتوانستيم روي آن تكيه كنيم.» جلاليپور يادآور شد: «تشديد روزافزون كنترل كيفيت توسط كشورهاي خريدار بالاخص مسالهء آفلاتوكسين از جمله مشكلات عمده بر سر راه صادرات پسته طي سالهاي اخير بوده است به طوري كه با مقررات جديد كيفي و بهداشتي واردات اتحاديهء اروپا با 15 كشور عضو از 99 هزار تن در سال 1996 به 40 هزار تن در سال گذشته باوجود 28 كشور عضو كاهش يافته است و اين در حالي است كه با افزايش قدرت خريد مردم و تعداد كشورهاي عضو اين اتحاديه امروز بايد بيش از 160 هزار تن پستهء ايران در اتحاديهء اروپا مصرف ميشد.» او همچنين به كاهش صادرات به ژاپن از هشت هزار تن به 250 تن اشاره و تاكيد كرد: «عملا ژاپن از فهرست خريداران پستهء ايران خارج شده است و شايد به زودي همين صادرات سمبليك 250 تني نيز قطع شود.» رييس اتاق بازرگاني كرمان دليل اين امر را افزايش مقررات بهداشتي براي كالاهاي وارداتي دانست و خاطرنشان
كرد: «با توجه به اين كه قوانين بينالمللي غذا توسط كدكس از سال آينده اجرا ميشود بيم آن ميرود كه اگر ايران فورا تمهيدات لازم براي تقويت كميتهء ملي كدكس را به كار نبندد; قوانين سختگيرانه اتحاديهء اروپا براي همهء كشورها لازمالاجرا ميشود.» جلاليپور به تلاشهاي ايران در راستاي چگونگي تدوين قوانين مزبور اشاره و بيان كرد: «بهرغم تلاشهاي ايران قوانين به طور سختگيرانهاي در حال تدوين و ابلاغ است و براي جلوگيري از فشار اتحاديهءاروپا بر كدكس، تنها راه اقدام فوري و جدي بر روي طرحهاي پژوهشي درخواستي كدكس در ايران است. امري كه متاسفانه در پيچ و خم بوروكراسي افتاده و با توجه به برگزاري اجلاسي در فروردين 78، دقت كافي براي تصويب بودجه و اجراي اين طرحهاي سنگين و وقتگير باقي نمانده است.» رييس هيات مديرهء انجمن پستهء ايران همچنين از ديگر مشكلات صنعت پستهء كشور را بحران آب عنوان كرد و توضيح داد: «در غالب مناطق پستهخيز كشور مشكل كمبود آب نمودار شده است به طوري كه در مناطق پستهكاري نه تنها سطح آب منابع زيرزميني در حال افت است بلكه منابع آب شيرين با هجوم آب شور مواجهند.» در ابتداي سال زراعي 85 يعني مهر ماه، پستهء
خشك موجود در كشور 195 تا 210 هزار تن تخمين زده شده است. در صورتي كه مصرف داخلي، خروج مسافري و وزن پوست حاصل از توليد مغز پسته را در مجموع 30 هزار تن در سال فرض كنيم موجودي قابل صدور اين محصول 49 الي 64 هزار تن و معدل آن 56 هزار تن خواهد بود. اما عرضهء موجودي عظيم پستهء آمريكا به قيمت نازل كه براي اولين بار قيمت پستهء كاليفرنيا را در بازار اروپا به سطح قيمت پستهء فندقي ايران تنزل داده سبب كاهش معنيدار تقاضا در اروپا و برخي بازارهاي ديگر شده است. قوانين اروپا بيش از حد سختگيرانه است مهدي احساني، عضو هيات علمي دانشگاه تهران، نيز در گفتوگو با «سرمايه» با بيان اينكه «ميزان سم آفلاتوكسين در پستهء ايران به دو تا 15 واحد كاهش يافته است» اذعان كرد: «اتحاديهء اروپا سختگيرانهترين قوانين آفلاتوكسين را در مورد پستهء صادراتي ايران اعمال ميكند.» او چين، روسيه و اتحاديهء اروپا را به ترتيب سه مقصد مهم صادراتي براي پستهء ايران عنوان كرد و افزود: «در ميان اين كشورها اتحاديهء اروپا سختگيرانهترين قوانين و مقررات مربوط به مادهء آفلاتوكسين را اعمال ميكند.» آفلاتوكسين كه به صورت نوعي قارچ در محصولات ايجاد ميشود
ميتواند باعث بروز بيماريهاي مهلكي از جمله سرطان كبد و كليه شود. اين سم در مقاديري اندك در پسته و ساير محصولات خشكبار ديده ميشود اما وقتي حجم آن بالا باشد براي بدن زيانآور است. سال 1997 برخي از محمولههاي صادراتي ايران به اتحاديهء اروپا بيش از 100 واحد آفلاتوكسين را در خود داشتند كه در نتيجه اين اتحاديه هرگونه واردات پسته از ايران را ممنوع كرد. به اعتقاد احساني، در حال حاضر ميزان اين سم در پستهء ايران به دو تا 15 واحد كاهش يافته است. در عين حال هنوز نيز بخشي از محمولههاي صادراتي ايران به اتحاديهء اروپا بازگردانده ميشود. همچنين اسدالله عسگر اولادي، عضو هيات امناي انجمن پستهء ايران، گفت: «سال گذشته 16 درصد از محمولههاي پستهء صادراتي ايران به اتحاديهء اروپا عودت داده شد.» او ضمن ناعادلانه خواندن چنين اقداماتي اظهار كرد: «ايالات متحدهء آمريكا كه در زمينهء رعايت اصول بهداشتي رتبهء اول را در دنيا داراست محمولههايي را كه حاوي كمتر از 20 واحد آفلاتوكسين باشند ميپذيرد اما اتحاديهء اروپا سقفي كمتر از اين رقم را تعيين كرده است.» او اضافه كرد: «عودت دادن محمولههاي پستهء ايران هزينههاي زيادي را بر
صادركنندگان ايراني تحميل ميكند به طوري كه عودت هر 25 تن پسته 10هزار يورو براي ما هزينه دارد.» عسگر اولادي توضيح داد: «چين با واردات 40 هزار تن بزرگترين واردكنندهء پسته از ايران بوده، روسيه و اتحاديهء اروپا هر يك با 30 هزار تن به ترتيب در مراتب بعدي قرار دارند.» پسته مهمترين محصول كشاورزي صادراتي و سومين كالاي غيرنفتي صادراتي در ايران است. در ميان اين كالاها، پسته پس از محصولات پتروشيمي، آهن و فولاد قرار دارد.