فردا؛ سالمرگ «هربرت ماركوزه»
کد خبر :
30962
فردا، 29 ژوئيه، بيست و هشتمين سالروز درگذشت «هربرت ماركوزه» فيلسوف و جامعهشناس آلماني-آمريكايي است. وي يكي از بنيانگذاران مكتب فرانكفورت به شمار ميآيد. به گزارش فارس، هربرت ماركوزه در 19 ژوئيه 1898 در برلين به دنيا آمد. پژوهشگران، آغاز زندگي سياسي ماركوزه را در سال 1918، همزمان با ناكامي انقلاب آلمان عنوان كردهاند. وي عضو شوراي سربازان انقلابي برلين بود؛ شورايي كه در همبستگي سربازان انقلابي با جنبش كارگري و دهقاني و سامانبخشي مبارزه موثر مسلحانه با نظام سرمايهداري آلمان نقش پررنگي ايفا كرد. انقلاب آلمان با سركوبي خونين، شكستي زودهنگام را در كارنامه
جنبشهاي مترقي جهان معاصر ثبت كرد و متعاقب اين همه بود كه پيش زمينههاي ظهور فاشيسم هيتلري در اروپا فراهم آمد. ماركوزه پيرامون اين شكست گفته است كه هم به انقلاب خيانت شد و هم آن را سركوب كردند. همه اين ناكاميها بود كه ماركوزه را به ريشهيابي تحليلي گستردهاي نسبت به مفاهم و مقولات فلسفي و بازشناسي عميق ساز و كارهاي حاكم بر نظام سرمايهداري وا ميدارد. ماركوزه بلافاصله پس از شكست انقلاب آلمان از برلين راهي فرايبورگ ميشود و مدتي شاگرد هوسرل، بنيانگذار پديدارشناسي و مارتين هايدگر از متفكران اگزيستانسياليزم شده است. وي در 1922 موفق به اخذ درجه دكتراي
خود شده و در 1928 مدتي دستيار هايدگر در دانشگاه بود. ماركوزه در 1933 به ژنو عزيمت كرد و يك سال پس از آن براي ادامه زنگي و تحقيق راهي ايالات متحده امريكا شد. در اوج دوران سركوب چپگرايان توسط امپرياليسم امريكاست كه ماركوزه در كنار ديگر چهرههاي مترقي امريكايي به تلاشي مجدانه با موج فاشيستي كه از سوي مقامات سيا و كاخ سفيد هدايت ميشد، بر ميخيزد. او در كنار ماكس هوركهمير، فردريك پولاك، هنريك گراسمن، آركاديچ گارلند و والتر بنيامين، يكي از بنيانگذاران انجمن تحقيقات اجتماعي فرانكفورت بود. ارتباط فعال ماركوزه با مكتب فرانكفورت و نيز واكاويهاي عميق او در حوزه
فلسفه و روانشناسي جمعي ساختارهاي نوين سرمايهداري پيشرفته از او چهرهاي بيبديل در محافل دانشجويي و آكادميك جهان معاصر را نمودار ميكند. خط كشي روشن او با ساز و كارهاي حاكم بر نظام سرمايه نقش و تاثيرگذاري او را نسبت به ديگر مرتبطين مكتب فرانكفورت متمايز كرده است. ماركوزه تا واپسين دم بر موضع شديدا انتقادي خود نسبت به ساز و كارهاي حاكم بر نظام سرمايه پاي فشرد. اين فيلسوف، در 29 ژوئيه 1979 در پي عارضه قلبي، در بيمارستان استارنبرگ ايالت باوارياي آلمان درگذشت. پيكر ماركوزه در قبرستان شهر برلين در كنار «هگل» به خاك سپرده شد.