لیبرال دموکرات مذهبی نیستم

گفتگو با محمد هاشمی

کد خبر : 33787
آقاي مرعشي در سخناني گفته‌اند كه اسلام نظام سياسي- اقتصادي و اجتماعي ندارد. نظر شما در اين باره چيست؟ از سوي ديگر در برخي سايت‌ها اعلام شده كه نام آقاي مرعشي به علت اين سخنان از ليست كارگزاران حذف شده است. اين مورد را تاييد مي‌كنيد؟ رسانه‌ها اين صحبت آقاي مرعشي را بد منعكس كرده‌اند. آقاي مرعشي گفته بود كه اسلام يكسري ارزش‌ها و نظامات ارزشي در تمام زمينه‌ها دارد اما ساختار دولت و حكومت قراردادي است مثلا در نظام جمهوري اسلامي محتوا و ارزش‌‌ها، اسلامي است اما ساختار حكومت قراردادي است و در اسلام نيست. از اين‌رو نظام جمهوري اسلامي در ابتدا براساس قانون اساسي و به صورت ولي فقيه، رئيس‌جمهور و نخست‌وزير اداره مي‌شد اما در 10 سال دوم براساس متمم قانون اساسي و به صورت ولي فقيه، رئيس‌جمهور اداره مي‌شود چون شرايط سياسي ايجاب كرده كه نخست‌وزيري حذف شود و اصلي از اسلام هم خدشه‌دار نشده است. سخن آقاي مرعشي اين بود كه ساختار حكومت اسلامي قراردادي است و وحي نيست اما محتوا و ارزش‌ها مبتني بر وحي و قرآن و سنت و منابع اسلامي است. اما اينكه مطلب بد منعكس شده يا كسي از آن سوءاستفاده كرده، بحث ديگري است. در مورد خبر حذف نام آقاي مرعشي از ليست كارگزاران چطور؟ اصلا چنين صحبتي مطرح نشده است. آقاي رامين - دبیر سیاسی ستاد رایحه - در سخناني پس از انتخابات شوراها حزب كارگزاران را متهم كرده‌اند كه موجب دودستگي ميان اصولگرايان شده است. پاسخ شما به اين اتهام چيست؟ بهتر است از خود ايشان بپرسيد ما كه بنا نداريم به هر سخني پاسخ دهيم. به نظر شما چرا از دولت آقاي هاشمي، دولت خاتمي شكل گرفت و از دولت اصلاح‌طلب خاتمي دولت اصولگراي آقاي احمدي‌نژاد به وجود آمد؟ اين بحث نيازمند تحليل مفصل است. دولت آقاي هاشمي پس از جنگ تشكيل شد. در 8 سال سازندگي شرايط نسبت به دوران انقلاب و جنگ تغيير كرد. در زمان جنگ، اصل جنگ بود اما دولت آقاي هاشمي بنا را بر بازسازي خرابي‌هاي جنگ و سازندگي گذاشت و به تبع اين كار رونق اقتصادي بالايي در كشور ايجاد شد. به تدريج كه صنايع و امور زيربنايي به نتيجه رسيد فراواني در كشور به وجود آمد، مثلا در زمان جنگ يا حتي پيش از آن، مردم تا روزي 10 ساعت قطعي برق داشتند و بسياري از شهرها و روستاها فاقد آب آشاميدني سالم، خطوط ارتباطي و ساير امكانات رفاهي بودند. در دولت سازندگي تحول عظيمي به لحاظ توسعه زيرساخت‌ها و فعاليت‌هاي اقتصادي به وجود آمد و كيفيت زندگي مردم از لحاظ رفاه بالاتر رفت. وقتي ابتداي دوره 8 ساله سازندگي را با انتهاي آن مقايسه مي‌كنيم يا حتي اين دوره 8 ساله را با 8 ساله‌هاي قبلي آن مقايسه مي‌كنيم، مي‌بينيم كه اين مقطع از لحاظ جهش اقتصادي و بهبود زندگي مردم دوره خاصي است. اميد به زندگي مردم در اين دوره بالا رفت و به دولت سازندگي اعتماد پيدا كردند.
شعار انتخاباتي آقاي خاتمي هم تداوم سازندگي بود اما رقيب آقاي خاتمي به صراحت گفت كه اگر پل ساختن ارزش است مالزي بيش از ما پل ساخته است. يعني نوعي واكنش منفي به سازندگي ابراز كرد. اما چون مردم طعم شيرين دوران سازندگي را چشيده بودند خواهان تداوم سازندگي بودند و به دولتي راي دادند كه اين ايده را داشت. پس چرا آقاي هاشمي در انتخابات نهم راي نياورد؟ ببينيد نسبت به انتخابات نهم حرف و حديث، زياد است. بسياري معتقدند كه در انتخابات نهم كمتر از ابزار رايي استفاده شده است و اين دولت حاصل ابزار غير رايي است. يعني اين دولت حاصل آراي مردم نيست؟ خير. دليل شما براي اين سخن چيست؟ ببينيد دور اول مجموعه آراي آقاي هاشمي و كانديداهاي اصلاح‌طلب حدود 18 ميليون راي بود و مجموعه آراي كانديداهاي اصولگرا هم حدود 10 ميليون راي، اما به فاصله يك هفته اين رقم تغيير كرد يعني آراي آقاي احمدي‌نژاد 5/17 ميليون شد و آراي آقاي هاشمي با وجود حمايت تمامي اصلاح‌طلبان از وي 10 ميليون شد. اين در كشوري كه 30 سال تناسب آرا همين طور بوده، اتفاق افتاد يعني در يك هفته تناسب تغيير كرد. در آن زمان كه آرا دست وزارت كشور دولت اصلاحات بود. من وارد آن مقولات نمي‌شوم. منظور شما اين است كه وزارت كشور آقاي خاتمي مانع پيروزي آقاي هاشمي شده است؟ اصلا بحث مانع پيروزي ايشان نيست، اما من نمي‌خواهم وارد جزئيات شوم. فقط در يك كلام، بسياري معتقدند تفاوت نتيجه آرا در دور اول و دوم ناشي از استفاده از ابزار غير رايي است. منظورتان از ابزار غير رايي چيست؟ من نمي‌خواهم وارد اين مقوله شوم. اما برخي اصولگرايان مانند دكتر افروغ مي‌گويند به اين علت به آقاي احمدي‌نژاد راي داده‌اند كه نسبت به برنامه‌هاي آقاي هاشمي منتقد بوده‌اند. جمع آراي اصولگرايان در 8 انتخابات قبلي هميشه كمتر از 10 ميليون بوده است. آقاي افروغ هم هميشه در كمپ اصولگرايان بوده‌اند. الان هم من نمي‌گويم كه اصولگرايان به آقاي احمد‌ي‌نژاد راي نداده‌اند اما راي آنها هميشه 22 درصد كل آراي جامعه بوده است. به عبارت ديگر پيش‌بيني شما از مجلس هشتم تجلي اصلاح‌طلبانه است؟ اگر انتخابات سالم برگزار شود، بله. اما برخي معتقدند دولت آقاي هاشمي بيشتر به توسعه اقتصادي توجه مي‌كرد و كمتر در پي برقراري عدالت بود‌ و به خاطر همين مردم در انتخابات نهم به كانديدايي راي دادند كه شعار عدالت مي‌داد. مگر عدالت به حرف است. گسترش پوشش تامين اجتماعي، افزايش ضريب جيني به نفع دهك‌هاي پايين، جهش در تعداد دانشجويان پذيرفته شده در دانشگاه‌ها از نشانه‌هاي توجه به مفهوم عدالت در دولت آقاي هاشمي است. عدالت شعار نيست. من اين حرف را قبول ندارم كه در زمان آقاي هاشمي فقط به توسعه توجه مي‌شده است. البته اگر بگوييد توجه به توسعه همه جانبه پايدار درست است كه مفهوم آن، همان عدالت است. يعني دولت نهم تنها شعار عدالت داده و در تحقق آن موفق نبوده است؟ بله، كدام شعارهايشان را عملي كرده‌اند؟ ارزيابي عملكرد دولت‌ها مبتني بر شاخصه‌هاست و شاخص‌ها در هر حوزه متفاوت است. شاخص‌هاي تعيين كننده در حوزه اقتصاد شامل نرخ تورم، ضريب اشتغال، افزايش سرمايه در طرح‌هاي زيربنايي نسبت به هزينه‌هاي جاري، ايجاد مشاغل مولد و افزايش توليد ملي و ميزان پول تزريق شده در جامعه است كه اين شاخص‌ها روي زندگي مردم تاثير مي‌گذارد. در دولت نهم همه اين شاخص‌ها منفي است. بيكاري افزايش يافته و قدرت پول ملي و در نتيجه قدرت خريد مردم كاهش يافته است. 5000 تومان امسال به اندازه 2000 تومان پارسال هم قدرت خريد ندارد حالا هر چه مي‌خواهند بگويند بگويند تورم 5 درصد است يا 20 درصد. از سوي ديگر شاخص‌هاي مسائل اجتماعي - فرهنگي است كه اين شاخص‌ها عبارتند از نرخ بزهكاري و ديگر ناهنجاري‌هاي اجتماعي، نرخ طلاق و نرخ هرزگي، متاسفانه مي‌بينيد كه تمام اين ارقام بالا رفته است. مصرف مواد مخدر بالا رفته و سن اعتياد كاهش يافته است. شما مي‌خواهيد بگوييد همه اين مسائل حاصل عملكرد دولت نهم است؟ من نمي‌گويم بروز اين مشكلات حاصل عملكرد دولت نهم است اما اين موارد در دولت نهم افزايش يافته است. به هر حال وقتي بيكاري زياد مي‌شود سرقت هم زياد مي‌شود، اعتياد هم افزايش مي‌يابد. اما با آقاي باهنر كه صحبت مي‌كرديم معتقد بودند كه قدرت خريد مردم و ميزان رفاه در سال‌هاي اخير افزايش يافته است. مثلا بسياري از افراد جامعه موبايل دارند. شما نه به حرف من گوش كنيد و نه به صحبت‌هاي آقاي باهنر به قدرت جيب‌تان نگاه كنيد. مگر زندگي مردم در موبايل است. شما 5000 تومان ببريد فروشگاه شهروند و ببينيد آيا مي‌توانيد همان مقدار كالايي كه پارسال امكان خريد داشته‌‌ايد امسال بخريد؟ تورم به زبان ساده متناسب است با مقايسه قدرت پول ملي در دو دوره كه آثار خود را در زندگي مردم نشان مي‌دهد. من درباره سخنان ديگران اظهارنظر نمي‌كنم اما معتقدم در مسائل اقتصادي بهترين قاضي مردم هستند. مثلا در بخش مسكن آقايان مي‌گويند نرخ تورم 50درصد است اما ما مي‌بينيم كه قيمت يك ملك از سال گذشته تا الان 2‌ تا 3 برابر شده است. قيمت مصالح ساختماني هم همين‌طور است. آقاي هاشمي رفسنجاني اخيرا در نماز جمعه گفته‌اند كه ما آماده مذاكره با آمريكا در هر سطحي هستيم، چرا ايشان در چنين شرايطي مساله مذاكره را مطرح كرده است؟ در امور سياست خارجي معمولا رهبران كشور بر اساس اطلاعات يا تحليل‌هايشان مسائلي را مي‌بينند كه ممكن است جامعه نبيند يا به گونه ديگري ببيند. آقاي هاشمي از ابتداي انقلاب نشان داده است كه براي سخناني كه عنوان مي‌كند دلايلي چون بازدارندگي يا تغيير پاره‌اي شرايط دارد و سخنانش همواره موثر واقع شده است. امروز منطقه و جهان به سمت ملتهب كردن فضاي ارتباطي خود با ايران مي‌رود. در اين شرايط هر كسي از زاويه‌اي وارد مي‌شود. سخنان آقاي هاشمي چون آبي كه بر آتش مي‌ريزند، شرايط را تغيير مي‌دهد. امروز تبليغات جهاني در صدد اين است كه رابطه ايران و آمريكا را به سمت جنگ سوق دهد، اينكه در ظرف چند روز 60 ميليارد دلار اسلحه به كشورهاي منطقه و اسرائيل فروخته مي‌شود ناشي از توهم بحراني است كه در منطقه به وجود آورده‌اند. در چنين شرايطي سخنان آقاي هاشمي مبني بر آمادگي مذاكره با آمريكا بسياري از معادلات را بر هم مي‌ريزد اين تجربه در گذشته هم وجود داشته است. حالا برخي مي‌گويند آقاي هاشمي كه مسوول نيست چرا اين سخنان را مي‌گويد. عده‌اي هم مي‌گويند مگر آقاي هاشمي هماهنگ كرده است. او كه اين ملاحظات را نمي‌كند. البته اصلا كسي نمي‌داند آقاي هاشمي اين سخنان را با هماهنگي گفته يا بدون هماهنگي. ايشان در مقاطع مختلف مصالحي را براي كشور در نظر مي‌گيرد كه آن مصالح ايجاب مي‌كند شخصيتي مثل او چنين سخناني بگويد. پاره‌اي از روزنامه‌هاي اصولگرا از اين مواضع انتقاد كرده‌اند، نظر شما در اين باره چيست؟ هميشه چنين كرده‌اند. اخيراً روزنامه كيهان مقاله‌اي با عنوان «با عرض پوزش از آقاي رفسنجاني» نوشته و تاييد امام مبني بر حذف شعار مرگ بر آمريكا را غيرممكن دانسته است، نظر شما در اين باره چيست؟ امام خميني(ره) بسيار واقع‌بين، خردگرا و عمل‌گرا بودند. مفهوم ادعاي آقاي شريعتمداری اين است كه از نظر امام خميني(ره) شعار مرگ بر آمريكا «ابدي» است. در حالي كه امام خميني(ره) چندين بار در سخنراني‌هاي رسمي خود شروطي را براي رابطه با آمريكا تعيين فرمودند و اين برخلاف تصور آقاي شريعتمداري براي ابدي بودن نظر امام خميني (ره) بر شعار مرگ بر آمريكاست. اصولاً آقاي هاشمي از ابتداي نهضت تاكنون 10 قدم جلوتر را ديده و بر اساس علتي سخن گفته است و در هر زمان هم عده‌اي از رسانه‌ها موافقت و عده‌اي مخالفت كردند. آقاي هاشمي كه مذاكره با آمريكا را به مصلحت كشور مي‌دانند چرا در زمان مسووليت خود براي انجام آن اقدام نكردند؟ اتفاقاً بحث تشنج‌زدايي در روابط ايران و آمريكا در زمان آقاي هاشمي تهيه شد و به تصويب رسيد. اين مصوبه عملي هم شد؟ بله، در نخستين اقدام، مناقصه‌اي در عسلويه برگزار شد و شركت آمريكايي كونكو برنده مزايده‌اي با حجم 2 ميليارد دلار شد. ايران آمادگي خود را براي عقد قرارداد به اطلاع شركت مزبور رساند اما بيل كلينتون رئيس‌جمهور وقت آمريكا با استفاده از حق خود اين مساله را وتو كرد و نگذاشت كار انجام شود. بنابراين بحث تشنج‌زدايي در دولت اول آقاي هاشمي تهيه شد و در دولت آقاي خاتمي هم با عنوان اعتمادسازي ادامه يافت. ولي چرا هيچ‌گاه مذاكره‌اي با آمريكا صورت نگرفت؟ خوب قضيه دو طرف دارد، آمريكايي‌ها واكنش مثبتي نشان ندادند حتي در يك قرارداد اقتصادي هم حاضر نشدند به تشنج‌زدايي تن دهند. اگر آمريكا در آن زمان حاضر به مذاكره با ايران نبوده است هم‌اكنون كه به طريق اولي حاضر به مذاكره‌ نيست پس طرح بحث مذاكره چه جايگاهي دارد؟ طرح اين مساله براي خلع‌سلاح طرف مقابل است. شما مي‌خواهيد بگوييد آقاي هاشمي‌رفسنجاني در هدايت بحث پرونده هسته‌اي يا كلا سياست خارجي ايران نقش دارد؟ من نمي‌توانم بگويم نقش دارند يا ندارند ولي مي‌گويم نظرات آقاي هاشمي‌رفسنجاني هميشه اثرگذار، سازنده و پيشگيري كننده بوده است. اين بحث هم پيشگيرانه بوده است؟ مي‌تواند يكي از اينها يا هر سه اينها باشد. شما در صحبتي گفته‌ايد بايد برخوردمان را با دشمنان در پرونده هسته‌اي تغيير دهيم، منظور شما از اين صحبت چه بوده است؟ از زماني كه پرونده ما در آژانس مطرح شد آمريكا تلاش مي‌كرد پرونده را به شوراي امنيت ببرد. برخي مسوولان داخلي و عده‌اي از رسانه‌ها همواره مطرح مي‌كردند كه آمريكا چنين غلطي نمي‌تواند بكند اما آمريكايي‌ها پرونده هسته‌اي ما را به شوراي امنيت بردند. بعد از آن مي‌گفتند محال است آمريكا بتواند قطعنامه‌اي عليه ما صادر كند اما اين هر دو اتفاق افتاد. حرف من اين بود كه آمريكايي‌ها اگر راجع‌به پرونده هسته‌اي چيزي گفتند، قدم به قدم جلو آمدند اما ما قدم به قدم عقب نشستيم. در حالي كه به برخي كشورها مثل هند و روسيه بسياري امتيازات داديم. بعد از يكي دو سال كه نتيجه اقداماتمان را ديديم، بايد تجديدنظر كنيم. تجديدنظر در تيم مذاكره كننده يا در روش مذاكرات؟ با اينكه تهديدات هميشه بوده است اما در تيم مذاكره كننده قبلي اين نوع حوادث اتفاق نمي‌افتاد. حالا من نمي‌گويم در تيم مذاكره كننده تغيير ايجاد شود، صحبت من درباره نوع برخورد با اين پرونده است كه بايد تغيير كند، چرا كه اين روش تاكنون جواب نداده است. مثلاً تا پيش از اين قطعنامه‌ها، هزينه گشايش LC توسط بانك‌ها يا تجار رقم پاييني در حدود 3ـ2 درصد بود. امروز اين رقم به 15ـ14 درصد رسيده است. پارسال دولت بيش از 40 ميليارد دلار واردات داشته است. هزينه اين كار بر مبناي 4 درصد حدود يك ميليارد و 600 ميليون دلار مي‌شود اما براساس 15 درصد مي‌شود 6 ميليارد دلار، يعني 5/4 ميليارد دلار هزينه اضافي بر مردم تحميل شده است. چه كسي بايد اين زيان‌ها را جبران كند؟ در نتيجه اين مساله هزينه توليد بالا مي‌رود. توليدكننده هم قيمت محصولات را افزايش مي‌دهد. چه كسي بايد آن را بپردازد؟ مصرف‌كننده. بنابراين زيان اين مسائل را ملت مي‌دهد. به نظر من مسوولان بايد در مورد روششان هزينه ـ فايده كنند. اين يك بحث مديريتي است. اما عده‌اي مي‌گويند كه ما در دولت قبلي هم در پرونده هسته‌اي به نتيجه دلخواه نرسيديم. ممكن است تا حدي چنين باشد، اما نتايجي كه در اين 2 سال حاصل شده، آن زمان به‌وجود نيامد. در حالي كه تهديد هميشه بوده است. بنابراين بحث سرمقدار و كيفيت هزينه‌هاست. والا تهديد و برخي هزينه‌ها هميشه بوده است. در حاشيه بحث پرونده هسته‌اي، پرونده اتهامات مطرح شده علیه آقاي موسويان مطرح است. در اين باره چه نظري داريد؟ من اطلاعي راجع‌به آن پرونده ندارم. دولت نهم را در كدام زمينه‌ها موفق و كدام زمينه‌ها ناموفق مي‌دانيد؟ از نظر من، دولت چند حوزه كاري دارد. اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، سياسي و سياست خارجي. در حوزه اقتصاد نتيجه 2 سال عملكرد دولت كاهش 50 درصدي قدرت خريد مردم بوده است. در حوزه اجتماعي و فرهنگي هم نتيجه سياست‌هاي دولت افزايش ناهنجاري‌هاي اجتماعي در همه زمينه‌ها و افزايش افت تحصيلي دانش‌آموزان است. در حوزه سياست خارجي هم آنچه كه عيان است چه حاجت به بيان است. يعني اين دولت در هيچ حوزه‌اي موفق عمل نكرده است؟ من نديدم. اگر كسي مي‌داند، بيايد شاخصي بگويد كه دولت در آن موفق بوده است. اما بسياري معتقدند طرح سهميه‌بندي بنزين يكي از موفقيت‌هاي دولت نهم بوده است. اصل اين طرح كار خوبي بود اما دولت، طرح را آنقدر بد اجرا كرد كه به ضدخودش تبديل شد، مثلا زمان اجرا. دولت اين طرح را در اوايل تير اجرا كرد كه مدارس تعطيل شده بود و معمولاً مردم در تعطيلات تابستاني به سفر مي‌روند. از سوي ديگر ساعت 10 شب اعلام مي‌كنند از ساعت 12 بنزين سهميه‌بندي مي‌شود. خب اتفاقي مي‌افتد كه شاهد بوديد. بعد هم بازار سياه بنزين درست شد كه مشكلات و مفاسد خاص خود را دارد. اگر شما مي‌خواستيد اين طرح را اجرا كنيد، چه مي‌كرديد؟ من اين طرح را روز اول ماه مبارك رمضان اجرا مي‌كردم كه سفرهاي تابستاني انجام شده بود و در آستانه بازگشايي مدارس بوديم. در ماه مبارك رمضان به‌طور طبيعي 10 تا 15 درصد از سفرهاي ضروري كاسته مي‌شود. انتخاب زمان يكي از هنرهاي مديريت است اما حالا اين طرح در بدترين زمان اجرا شده است. اين ناشي از عدم شناخت از مردم است. از سوي ديگر، ميزان سهميه‌بندي بنزين را در شهري مثل تهران كه براي يك دكتر رفتن ساده نيازمند حدود 10 ليتر بنزين است را با سهميه در شهر كوچكي كه پياده هم مي‌توان دكتر رفت، يكسان گرفته‌اند. مورد ديگر تبعيض ميان ماشين‌هاي دولتي و ماشين‌هاي شخصي است. اگر كمبود است براي همه است و اگر بنزين هست براي همه هست. اين عدالت است. متاسفانه همين يك كار خوب را هم به مردم زهر كردند. كار به جايي رسيده كه در جاده شمال افراد بنزين را در بطري‌هاي خالي آب ريخته‌اند و ليتري 900ـ800 تومان مي‌فروشند. از طرفي بسياري خانواده‌ها در شهرهاي توريستي هزينه سالانه خود را از سفرهاي تابستاني به‌دست مي‌آوردند. آنها هم بسيار متضرر شده‌اند. اينها بحث اقتصادي است. اقتصاد يك زنجيره به هم پيوسته است. اگر دانه‌اي را بكشيد، كل زنجير از هم مي‌گسلد اما دولت به اين موارد توجه نمي‌كند. به نظر شما دولت به اين موارد توجه نمي‌كند؟ خیر، نه اعتقادي به كار كارشناسي دارند و نه شناختي از مردم. مثلاً همين بحث تغيير ساعت كه در همه جاي دنيا متداول است را چون در دولت‌هاي قبلي انجام شده، انجام نمي‌دهند، در حالي كه وزير نيرو اعلام كرده كه مبالغ بالايي از اين بابت زيان داشته‌ايم. شما عضو شوراي مركزي حزب كارگزاران هستيد. چندي پيش آقاي مرعشي در سخناني گفته‌اند كه كارگزاران حزب ليبرال دموكرات مذهبي است آيا اين تعريف را قبول داريد؟ حزب كارگزاران براساس اساسنامه و خط مشي خود حزبي توسعه‌گراست و در چارچوب قانون اساسي نگاه به آينده دارد. شعار حزب كارگزاران «عزت اسلامي، تداوم سازندگي براي ايراني آباد» است كه هم نشان دهنده تقيد به ارزش‌هاي اسلامي و قانون اساسي است و هم مشخص مي‌كند كه هدف حزب، توسعه و آباداني و افزايش رفاه در جامعه است. واژه ليبرال دموكرات هم در اساسنامه حزب كارگزاران وجود ندارد بلكه برداشت افراد است.
شما در جايي گفته‌ايد افكار آقاي هاشمي رفسنجاني الهام‌بخش اساسنامه حزب كارگزاران بوده است، آقاي هاشمي عضو جامعه روحانيت مبارز و از تشكل‌هاي اصولگرا هستند پس چرا كارگزاران اصلاح‌طلب است؟ من عكس اين جمله را گفته‌ام. مصاحبه‌گر سعي مي‌كرد بگويد آقاي هاشمي پدر معنوي حزب كارگزاران است من گفتم خير. البته حزب كارگزاران در دوران سازندگي شكل گرفت بنابراين بسياري از مواضع حزب متاثر از دوران سازندگي است در اين باره بايد كمي به عقب برگرديم. وقتي حزب جمهوري اسلامي در ابتداي انقلاب تشكيل شد بسياري از نخبگان كشور و شخصيت‌هاي مختلف مذهبي- سياسي در حزب جمهوري اسلامي عضويت يا مسووليت داشتند. موسس حزب جمهوري اسلامي هم 5 نفر از ياران امام(ره) شهيد دكتر بهشتي، شهيد دكتر باهنر، حضرت آيت‌الله موسوي اردبيلي، حضرت آيت‌الله خامنه‌اي و حضرت‌ آيت‌الله هاشمي رفسنجاني بودند. رپس در واقع پدر معنوي اين 5 نفر هستند چون اين شخصيت‌ها موسس حزب جمهوري اسلامي بودند. زماني كه حضرت امام(ره) فرمودند فعاليت حزب جمهوري را كاهش دهيد شخصيت‌هاي حزب جمهوري بعضا احزاب ديگري را تشكيل دادند مثلا حزب موتلفه تشكيل شد و گروهي از افراد با تفكر بازاري در آن گردهم آمدند، تعدادي از اعضاي سابق حزب جمهوري اسلامي مانند مرحوم نوربخش، آقاي كرباسچي، بنده، آقاي مهاجراني، آقاي مرعشي و تعدادي ديگر هم در سال 75 - 74 گروه سازندگي را تشكيل دادند كه اين به حزب كارگزاران سازندگي منجر شد، بنابر اين كار‌گزاران از انديشه‌هاي بزرگان حزب جمهوري اسلامي و از جمله آقاي هاشمي استفاده كرده است. من اين را گفتم اما متاسفانه بعضا رسانه‌ها مطالب را به گونه‌اي منتشر مي‌كنند كه مفاهيم ديگري از آن برداشت مي‌شود. يعني هيچ ارتباط فكري ميان آقاي هاشمي رفسنجاني و حزب كارگزاران وجود ندارد؟
ارتباط فكري را بايد تعريف كرد. اين ارتباط به اين معنا كه آقاي هاشمي و حزب كارگزاران در موارد روزمره تبادل‌نظر مي‌كنند، نيست اما اينكه اساسنامه و خط‌مشي حزب كارگزاران از انديشه‌هاي امام (ره) و شاگردانشان گرفته شده است و آقاي هاشمي هم يكي از ياران امام(ره) هستند به اين اعتبار، پاسخ شما مثبت است. بنابر اين هم بله و هم نخير. اين به مفهوم سوالتان بستگي دارد. به هر حال از يك حيث پاسخ مثبت است. من به سوال قبلی برمي‌گردم آقاي هاشمي عضو جامعه روحانيت مبارز و از تشكل‌هاي اصولگرا هستند اما كارگزاران اصلاح‌طلب است چرا؟
به‌نظر من اين تعاريف ساختگي است. امروزه اصلاح‌طلب يا اصولگرا به دو جناحي گفته مي‌شود كه در اوايل انقلاب به آنها خط يك و خط دو مي‌گفتند. يعني اين عناوين ريشه تاريخي ندارند و تعريفي نيستند كه تشكل‌ها امكان عبور از آن را نداشته باشند اينها قالب‌هايي است كه بعدها به وجود آمده‌اند. حتي تا 2 خرداد 76 تشكيلاتي به‌نام اصلاح‌طلب در كشور وجود نداشت.
اما از اول انقلاب جناح راست و چپ وجود داشت. اينها را خودشان ساخته بودند مثلاً در دولت ميرحسين موسوي بحث كوپن مطرح شد. اصطلاحي در كشور رايج شد كه به آنها چپ مي‌گفتند يعني اين‌گونه نيست كه لزوماً جامعه روحانيت مبارز هيچ كار اصلاحي نمي‌كند و فقط حزب راست سنتي است. يعني اين قالب‌ها را قبول نداريد؟ نخير اين قالب‌ها بعداً ساخته شده و من آنها را قبول ندارم. اولا اصلاحات از زمان امام(ره) شروع شد. بزرگ‌ترين كار اصلاحي پيروزي انقلاب اسلامي بودكه در اثر آن ساختار سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور به هم ريخت و ساختار جديدي درست و مذهب وارد حكومت شد بنابر‌اين اصل اصلاحات از انقلاب شروع شده و همچنان ادامه دارد و در انحصار هيچ گروهي در كشور نيست. يا اصولگرايي، اگر مفهوم اصولگرايي تعهد به قواعد اسلامي و قانون اساسي است همه كساني كه مسلمان و متعهد و به قانون اساسي معتقدند اصولگرا هستند پس اين‌طور نيست كه در اين كشور عده‌اي اصولگرا هستند و بقيه بي‌دين. بنابراين اين مفاهيم فراگير نيست. شما جريانات سياسي كشور را چگونه تقسيم مي‌كنيد؟ به‌نظر من مشتركات جناح‌ها و جريانات سياسي كشور بسيار زياد و وجود تفرقه‌شان كم است والا تقسيم‌بندي‌ها در برهه‌هايي به وجود آمده مثلاً كسي حرف زده نامش شده اصلاح‌طلب. اينها تعاريف ساخته شده است و مقداري از اختلافات از همين‌جا ناشي مي‌شود ما نبايد خود را در اين حصار محدود كنيم. همه جريانات سياسي ضرورت تداوم انقلاب، قانون اساسي و نظام را قبول دارند. به هر حال يك‌سري همفكري‌هايي ميان گروه‌ها وجود دارد كه آنها را به يكديگر نزديك مي‌كند. نه، لزوماً اينها مقطعي است مثلاً در انتخابات گروه‌ها با هم ائتلاف مي‌كنند تا راي بياورند همفكري و همكاري در اين حدود است مثلاً در دو دولت آقاي هاشمي‌ هم اصلاح‌طلبان و هم اصولگرايان حضور داشتند. يعني ممكن است حزب كارگزاران با احزاب اصولگرا ائتلاف كند؟ بله، منشا ائتلاف‌هاي سياسي تفاهم است اصلاً شما به جدا شدن و نحوه تشكيل حزب كارگزاران توجه كنيد. تهران در مجلس چهارم، 30 نماينده داشت، 20 نفر آنها در انتخابات مجلس پنجم كانديدا شدند. ما پيشنهاد كرديم 5 نفر را ما ليست دهيم و 5 نفر را شما ليست دهيد آنها نپذيرفتند و حزب كارگزاران اين‌گونه شكل گرفت پس منشا، اختلاف فكري نبود بلكه اختلاف سليقه در مورد مصداق‌ها بود، از سوي ديگر چون گروه چپ در انتخابات شركت نكرد ما انتخابات را دوقطبي كرديم كه مشاركت افزايش يابد. در كشورهاي ديگر هم همين طور است يعني احزاب قدرتمندي وجود دارند نه كه مي‌توانند دولت و مجلس را در دست بگيرند احزاب كوچك‌تر باوجود مواضع مختلف ائتلاف مي‌كنند به هر حال امروز كارگزاران با بيش از 20 حزب ائتلاف كرده است و شورايي تشكيل شده تا درباره انتخابات مجلس آينده همكاري كند.
البته برخي احزاب چپ مثل حزب اعتماد ملي مي‌گويند ما ائتلاف نمي‌كنيم اما معنايش اين نيست كه اينان از اصلاح‌طلبي خارج شده‌اند. حزب كارگزاران چه وزني در اين ائتلاف دارد و چه سهمي از مجلس هشتم را حق خود مي‌داند؟ ائتلاف براساس وزن‌كشي نيست، ائتلاف مفهوم تفاهم دارد و اصولاً براي آن انجام مي‌شود كه وزن‌كشي نشود چرا كه اگر حزبي بخواهد وزن‌كشي كند بايد به طور مستقل در انتخابات وارد شود اما گروه‌هايي كه وارد ائتلاف شده‌اند پذيرفته‌اند كه وزن‌كشي نكنند. شما چقدر به ائتلاف اصلاح‌طلبان اميدواريد؟ گمان نمي‌كنم هيچ‌كدام از دو جبهه به ائتلاف صد درصد به اين معنا كه هركدام تنها يك ليست ارائه دهند، برسند. تصور مي‌كنم در هر دو جبهه چند ليست اما با مشتركات زياد ارائه شود.
نقش آقاي هاشمي در اين ائتلاف چيست؟ آيا مثلث‌ هاشمي، كروبي، خاتمي شكل گرفته است؟ آقاي هاشمي دخالت مستقيمي در اين قضايا ندارند. البته ممكن است گروهي با ايشان مشورت كند و ديگري نكند خوب اگر با ايشان مشورت كنند نظر شخصي‌شان را مي‌دهند. شما براي مجلس هشتم كانديدا مي‌شويد؟ بعيد است، تصميمي ندارم. آيا تاكنون در اين زمينه بحثي پيش نيامده يا دعوتي صورت نگرفته است؟ خير، تاكنون كسي دعوت نكرده است. البته من هم قصدي ندارم. اصولاً هم از ابتداي انقلاب تا به حال هرگز خود را براي احراز پستي كانديدا نكرده‌ام بلكه به من تكليف شده است. منبع : تهران امروز
لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: