سرمقاله دکتر نجفی در ماهنامه صنعت و توسعه
دکتر محمد علی نجفی
کد خبر :
35569
درجهاني كه پيكارها و پايداريها به علم و معرفت است و در جامعهاي كه ارزشمندترين سرمايه آن نيروهاي جوان و با استعداد است، آموزش و پژوهش و تربيت نيروي انساني نقشي حياتي دارد. بر اين اساس مجموعه تلاشهاي انجام شده در سالهاي پس از انقلاب براي توسعه نظام آموزشي (به معناي اعم آن كه شامل آموزش و پرورش و آموزش عالي ميشود) و منابع صرف شده در اين بخش قابل فهم است اما هنوز هم اين سوال اساسي بيپاسخ مانده است كه تعليم و تربيت مطلوب در جامعه ما از چه خصوصياتي بايد برخوردار باشد و آيا دستيابي به آن ممكن است يا ممتنع. گرچه آموزش و پرورش و آموزش عالي امروز جامعه ما از قوتهايي برخوردارند اما بدون شك اگر بخواهيم سياههاي از اشكالات و مشكلات آنها را برشمريم، با فهرستي بزرگ از مسائل ريز و درشت مواجه خواهيم شد كه عليرغم مجادلات و مباحثات فراوان اين سالها، هنوز راه حل قابل قبولي براي آنها ارائه نشده است. به نظر ميرسد كه سردرگمي حاكم بر اين بخش را نميتوان تماما به پيچيدگي بيش از حد مسائل و يا محدوديت شديد منابع مالي و امكانات سختافزاري نسبت داد، بلكه ريشه اصلي مشكلات و نابسامانيهاي حاكم برنظام آموزشي كشور را بايد در
فقد يك پارادايم قابل قبول و متفق عليه و نيز نداشتن الگويي جامع براي رهبري و هدايت تصميمات و موضوعات اين بخش جستوجو كرد. سالهاست كه ايدهها و برنامههاي مختلفي براي اصلاح و بازسازي نظام آموزشي مطرح و بعضا اجرا شده است اما هر چه بيشتر كوشيدهايم كمتر دوشيدهايم و هر چه بيشتر گشتهايم كمتر يافتهايم و متاسفانه بخش عمدهاي از طرحها و برنامهها در نيمه راه كسب مقصود به دست فراموشي سپرده شدهاند و هر بار راه تازهاي آزموده شده كه آن نيز پيش از رسيدن به انتها رها گشته است. انقلاب فرهنگي دانشگاهها كه مهمترين هدفش ايجاد ارتباطي منطقي و تعاملي سازنده ميان دانشگاه و نهادهاي مديريت و توسعه كشور و تامين نيازهاي تخصصي جامعه در چارچوب الگويي ملي (و اسلامي) بود، به واسطه برخي تندرويها و تنگنظريها خيلي زود رنگ سياسي به خود گرفت و پيش از آنكه به آرمانها و ايدههاي اعلام شده توسط پايهگذاران خود جامه عمل بپوشاند، ناگزير تسليم برنامههاي عادي و روزمره گريز ناپذير دانشگاهها شد و براي نظام جديد آموزش متوسطه نيز پس از كنارهگيري طراحان اصلي آن سرنوشتي جز استحاله برنامهها و روشهاي پيشنهادي رقم نخورد. اكنون در طليعه
آغاز سال تحصيلي جديد كه حدود 20 ميليون نفر دانشآموز و دانشجو به سنگرهاي اصلي تلاش و مجاهده براي دانش اندوزي باز ميگردند و بيش از يك ميليون نفر از معلمان و مربيان مدارس و استادان دانشگاهها و موسسات آموزش عالي با آغوشي باز پذيراي حضور آنها ميشوند تا اين سپاه بزرگ نور و معرفت را به سوي قلههاي بلند دانش و آگاهي رهبري كنند، با بضاعت فرجاه خويش كوشيدهايم بار ديگر برخي چالشها و پرسشهاي اساسي مرتبط با نظام آموزشي را مورد نظر قرار دهيم و به مقولات مهمي از قبيل ارتباط برنامههاي آموزش عالي با طرحهاي توسعه كشور و اقتصاد آموزش از زاويهاي محدود نگاه كنيم و ديدگاههاي برخي صاحبنظران و كارشناسان را در منظر قضاوت خوانندگان محترم قرار دهيم. با اين اميد كه قواي سه گانه كشور و نهادهاي مسئول اين بخش مانند شورايعالي انقلاب فرهنگي و شورايعالي آموزش و پرورش در سال تحصيلي جديد با رويكردي نو براي حل مشكلات و رفع چالشهاي مورد اشاره تدبير كنند و به خصوص با دلجويي از معلمان و استاداني كه در سال گذشته مورد بيمهري دستگاه های آموزش و پرورش و آموزش عالی آموزش عالي با آغوش باقرار گرفتهاند و نيز دانشجوياني كه به گونهاي
ناعادلانه در كميتههاي انضباطي دانشگاهها مجازات شدهاند، فضا را براي بازگشت نشاط و تحرك به مراكز آموزشي تلطيف كنند و باب همكاريها و گفت و شنودهاي سازنده را براي عبور از اين دوران دشوار بگشايند.
لینک مطلب