امروز در تاریخ: بحراني شدن روابط ايران و شوروي
در پي عضويت ايران در پيمان نظامي بغداد (سنتو) دولت شوروي 25 نوامبر سال 1955 در يادداشت شديدالحني كه در مسكو به سفارت ايران تسليم شد دولت ايران را مورد اعتراض قرار داد. در اين يادداشت به پيمان سال 1921 مسكو و تهران اشاره شده بود كه به موجب آن در صورت ورود و يا استقرار نيروهاي خصم دولت مسكو در ايران، آن دولت خواهد توانست نيروي نظامي وارد ايران سازد.
کد خبر :
40162
روزي كه شهر بيشاپور Bishapoor ساخته شد به گزارش كرونيكلهاي جهان (روزشمار رويدادهاي مهم ملل جهان در طول زمان)، شهر بيشاپور در منطقه كازرون 24 نوامبر سال 266 ميلادي تكميل شد. كار ساختن اين شهر كه به تصميم شاپور يكم، شاه ساساني وقت ساخته شد نزديك به شش سال طول كشيد. در ساختن اين شهر هم از اسيران رومي استفاده شد. ارتش ايران به فرماندهي شاپور يكم در سال 260 در ناحيه «ادسا (امروز: ارفا = اورفا)» در شرق فرات (جنوب تركيه امروز) ارتش روم را شكستي سخت داد و والرين امپراتور اين كشور با 71 هزار نظامي رومي را اسير كرد كه از اين اسيران براي ساختن سد شوشنر (بند قيصر)، ساختن شهر گندي شاپور در خوزستان و بيشاپور در فارس استفاده شد. در ساختن شهر بيشاپور از معماران يوناني و رومي هم استفاده شده بود. شكل ساختمانها و خيابان بندي شهر بيشاپور (خيابانهاي متقاطع) حكايت از ايراني ـ اروپايي بودن اين شهر دارد. بيشاپور در مسير راه استخر (شيراز) به شوش و تيسفون ساخته شده بود. شاپور يكم كه به تاسيس شهرهاي تازه در مسير راههاي مهم و يا مناطق مستعد صنعت و كشاورزي علاقه داشت، شهر نيشابور خراسان را هم در دامنه كوه بينالود بساخت. شاپور يكم
كار تاسيس شهرهاي بزرگ را با ساختن شهر قزوين (كاسپين) آغاز كرد. سوم نوامبر سال 245 دستور ساختن قزوين را صادر كرد و اين شهر ظرف سه سال ساخته شد و در سال 248 ميلادي تكميل شد. شاپور يكم به احترام طايفه كاسپين كه در اين منطقه تا گيلان زندگي مي كردند نام خود را بر اين شهر نگذارد و به نام همان طايفه اسم گذاري كرد. اروپاييان درياي مازندران (خزر) را به نام همين طايفه، كاسپين مي گويند و مي نويسند كه بين المللي شده است.
ويران شدن شهر شماخي با يك زلزله شديد 25 نوامبر سال 1667 يك زلزله شديد شهر شماخي قفقاز ايران را ويران ساخت و نزديك به هشتاد هزار تن را كشت. دولت صفوي براي بازسازي شهر تلاش بسيار كرد و حتي از اصفهان معمار و كارگر به شماخي فرستاد و مركز شهرستان را موقتا به باكو منتقل ساخت. اين زلزله در آغاز سلطنت صفي ميرزا (شاه سليمان صفوي) روي داده بود كه جمعي گفتند چون صفي ميرزا در ساعتي نحس بر جاي پدرش (شاه عباس دوم) نشسته اين زلزله روي داده است. صفي ميرزا براي اطمينان خاطر مردم مجبور شد كه دوباره تاجگذاري كند. اين نخستين و آخرين زلزله سخت شماخي نبود، در سال 1191 ميلادي (زمان حكومت شروانشاهان، حكام باقيمانده از عهد ساسانيان در قفقاز) يك زلزله شديد اين شهر را ويران كرده بود. منطقه شماخي در طول تاريخ 11 زلزله شديد به خود ديده است كه يكي ديگر از آنها در دوم دسامبر 1859 روي داد و ديگري در سال 2000. قفقاز ايران در سه دهه اول قرن نوزدهم به دست روس ها افتاد. شماخي اينك در جمهوري آذربايجان واقع است. بحراني شدن روابط ايران و شوروي
دولت ايران پس از ده روز بحث و تبادل نظر (با غرب) ششم دسامبر (14 آذر 1334) به يادداشت شوروي پاسخ داد، ولي اين پاسخ از بحران روابط دو كشور نكاست. باوجود اين، غرب (باتوجه به قرارداد 1921) جرات تاسيس پايگاه و استقرار نيرو در ايران نكرد. «سنتو» در چارچوب استراستژي آمريكا مبني بر محاصره شوروي از طريق ايجاد اتحاديه نظامي تاسيس شده بود. در همين ماه (آذر ماه 1334) براي تطبيق اوضاع نظامي ايران با ساير كشورهاي عضو پيمانهاي نظامي غرب، سازمان ارتش ايران تغيير يافت و يكانهاي آن ميان پنج سپاه تقسيم شدند. درهمين ماه رئيس ستاد مشترك نيروهاي مسلح آمريكا وارد تهران شد و با ژنرالهاي ايران پيرامون اجراي برنامه هاي نظامي مذاكره كرد و در پي آن سيل سلاحهاي ساخت آمريكا به ايران سرازير شد و .... افزايش بهاي فر آورده هاي نفتي و اعتصاب تاكسي ها دوبرابر شدن بهاي بنزين و يك ونيم برابر شدن ساير فر آورده هاي نفتي در ايران كه از روزي چون امروز در سال 1343 (25 نوامبر 1964) به اجرا در آمد مردم را به دليل ثابت ماندن سطح دستمزدهاخشمگين كرد و با اين كه به همين نسبت كرايه تاكسي هاي شهري هم افزايش يافته بود رانندگان تاكسي از پنج روز بعد دست به
اعتصاب زدند و دولت سرانجام مجبور شد كه افزايش قيمت را به حد اقل برساند تا اعتصاب تاكسي ها به ساير اصناف گسترش نيايد. طبق تصميم تازه بهاي بنزين معمولي كه پيش از چهارم آذرماه هر ليتر پنج ريال بود و به ده ريال افزايش يافته در شش ريال تثبيت شد. دمکراسي فارابي - بهترين مدير جامعه از ديدگاه فارابي و طرز انتخاب او طبق منابعي كه در دست است از جمله نتيجه تحقيقات پروفسور ديويدسون، ابو نصر (محمد) فارابي بنيادگذار دمكراسي اسلامي 25 نوامبر سال870 ميلادي (259 خورشيدي) در شهرك فاراب در خراسان بزرگتر به دنيا آمد و پدرش يك افسرايراني ارتش بود. در آن زمان هنوز مهاجران ترك بمانند امروز در مرو و بخارا مستقر نشده بودند و عبور آنان از سير دريا (سيحون) و ورودشان در مقياسي كم به فرارود (ماور النهر) تازه شروع شده بود. از فارابي 117 كتاب و رساله از جمله كتاب معروف «مدينه فاضله» باقي مانده است. اين آثار در همه زمينه ها از جمله موسيقي است. وي بر همه دانش عصر خود به ويژه رياضيات، فلسفه، ادبيات و چند زبان خارجي مسلط بود. مورخان اروپايي وي را از طبقه فلاسفه «نئو پلاتونيست» يا افلاتونيان نوين مي دانند كه تحصيلات خود را در بخارا، كانون
فرهنگ ايراني و ادبيات فارسي آغاز كرد و به تكميل آن در بغداد، حلب و دمشق پرداخت. در زمينه دمكراسي، وي مانند افلاتون و ارسطو نگران سوء استفاده از انتخابات در يك حكومت مردمسالاري بود. در نظر فارابي بهترين زمامدار بايد يك مرد فكر و عمل (دانا وتوانا)، قادر به ترغيب و رهبري ديگران، داراي توان فراوان در تفكر و قواي دماغي و خرد كامل و به حدكافي نيرومند باشد كه بتواند در لحظه لازم فرمان جنگ دهد. از شرايط ديگر زمامدار آگاهي كامل بر قوانين و اصول است به گونه اي كه بايد به مثابه يك دائرةالمعارف متحرك باشد و شرايط عدل و داد و قدرت اعمال خردمندانه آن در او جمع باشد.. فارابي گويد كه اگر چنين فردي با اين شرايط ويژه يافت نشود، تا زمان پيدايش او، حكومت بايد به شورايي مركب از افرادي سپرده شود كه مجموع آنان اين كيفيت را داشته باشد.با اين بيان، فارابي با نامزد شدن هركس براي زمامداري مخالف است ؛ مگر اين كه شرايط لازم را داشته باشد.فارابي يافتن چنين فردي را برعهده بزرگان، آگاهان و دلسوزان جامعه گذارده است. به اين ترتيب اين مردمند كه بايد بروند و بگردند و براي خود زمامدار واجد شرايط لازم بيايند و انتخاب كنند، نه اين كه(همانند
دمكراسي هاي فعلي) افراد بروند و از مردم بخواهند كه به انها راي بدهند و زمامدار شوند. به تفسير اصحاب نظر فارابي انتخابات دو مرحله اي را پيشنهاد كرده است و انتخابات مستقيم را نپذيرفته است. به نظر فارابي، يك جامعه با انتخاب زمامدار خوب براي تمشيت امور، رفاه و پيشرفت و سعادت خود را تضمين خواهد كرد. فارابي زياد وارد بحث مجالس قانونگذاري نشده است و قران را قانون اساسي اسلام(ام القوانين) خوانده است. طبق تفسيرهايي كه بر اين نظر فارابي شده است بنظر مي رسد كه وي براي جوامع اسلامي، تعاليم قران را قوانيني كافي تشخيص داده است. فارابي كه بر زبانهاي يوناني و عربي مسلط بود آثار فلاسفه يونان قديم را ترجمه كرده است. ازميان آثار فارابي 43 اثر زمينه فلسفه و منطق دارد، هفت اثر در باره اخلاق، هفت اثر درزمينه علوم سياسي، يك كتاب در باره موسيقي و مابقي در زمينه هاي مختلف از جمله رياضي و نجوم است. فارابي سفر بسيار كرد و در 80 سالگي بسال 950 ميلادي (339 هجري) در دمشق در گذشت. وي ازدواج نكرده بود. لوپ دو وگا و سينکلر 25 نوامبر زاد روز درام نگار اسپانيايي " لوپ دو وگا Lope de Vega " است که در سال 1562 به دنيا آمد و 26 اوت 1635
درگذشت. اپتون سينکلر Upton Sinclair نويسنده و تلاشگر عدالت اجتماعي درچنين روزي (25 نوامبر) بسال 1968 در 90 سالگي فوت شد. سرنوشت غم انگيز نخستين روزنامه اي که در آمريكا انتشار يافت نخستين نشريه چاپي كه در آمريكاي شمالي انتشار يافت 25 نوامبر سال 1690 طبق دستور عمومي (بخشنامه) فرماندار انگليسي مهاجر نشين ماساچوست براي هميشه تعطيل شد. اين روزنامه به سردبيري «بنجامين هريس» تنها نسخه خود را 25 سپتامبر 1690(در اين سال و در روزي چون امروز) منتشر كرده بود و روز بعد به تصميم فرماندار اعزامي از لندن موقتا توقيف شده بود تا درباره سرنوشت آن از لندن استعلام شود كه تا رسيدن پاسخ دو ماه طول كشيد. چند تن از معاريف منطقه سرمايه گذاران اين روزنامه بودند و هدفشان اطلاع رساني و نيز انتشار نظرات خود درباره نارسايي ها و شكوه ها بود و قرار بود كه چند نسخه از آن هم با كشتي براي مقامات انگلستان از جمله پارلمان و نخست وزير به لندن ارسال شود. اين روزنامه به نام «وقايع عمومي» كه در قطع 30 در 50 سانتيمتر در هشت صفحه انتشار يافته بود در صفحه اول خود با تيتر درشت به بوروكراسي (كاغذبازي) دفتر فرمانداري ماساچوست و رفتار بد كارمندان دفتر
با ارباب رجوع و امروز و فردا كردنها و اتلاف وقت مردم تاخته بود و نوشته بود كه كارمندان دولت نوكران عامه هستند نه سرور آنان. همين مطلب سبب شد كه فرماندار موقتا آن را توقيف و نظر لندن را به ادامه انتشار آن استعلام كند كه جواب منفي دريافت كرده بود. 14 سال بعد در همان محل دومين روزنامه به نام «بوستون نيوز لتر» انتشار يافت كه به انتشار خود ادامه داد و تاسال 1820 شمار نشريات در سراسر ايالات متحده به 582 نشريه رسيد كه چندين برابر ساير كشورها بود. شمار نشريات منظم ايالات متحده در1997 زائد بر 25 هزار بود. نخستين نشريات منظم به صورت كتابچه 24 صفحه اي (مجله) كار خود را از آلمان آغاز كرده بودند و نخستين نشريه از اين دست به نام «كتاب خبر» در 28 ژوئيه سال 1588 در شهر كلن انتشار يافته بود. توفان نوح به روايت روزنگار (تقويم تاريخ) اسقف جيمز آشرUssher ، توفان نوح ( The Great Deluge ) بيست و پنجم نوامبر سال 2348 پيش از ميلاد آغاز شد. طبق اين روزنگار، نوح كه از پيش وقوع اين توفان به وي الهام شده بود، يك كشتي ساخت و گروهي از مردم و موجودات ديگر را در آن قرار داد كه نجات يابند و نسلشان منقرض نشود. بعضي را نظر بر اين است كه
بقايايي كه در كوههاي آرارات كشف شده و هنوز باقي است متعلق به همان كشتي نوح است كه پس از رفع توفان در آنجا بر زمين نشسته است. به نوشته اسقف آشر، از سه پسر نوح: «سام Shem ، حام و يافث (يافظ) Japheth» بعدا سه گروه جمعيت به وجود آمدند كه اعراب و يهوديان از نسل سام هستند. ديگران كه در اين زمينه مطالعه كرده اند وقوع توفان نوح را در اواخر ماه نوامبر، ولي هزاران سال پيش از زماني كه اسقف آشر به دست داده رقم زده اند. اعتراف دادستان كل آمريكا به فروش اسلحه به ايران 25 نوامبر سال 1986 «ميس» دادستان وقت آمريكا در پي انتشار گزارشهايي داير بر ارسال اسلحه از آمريكا به ايران كه منع قانوني داشت اعتراف كرد كه دولت آمريكا مجبور شده بود به خاطر كمك مالي به مخالفان دولت ماركسيست نيكاراگوئه (دولت دانيل ارتگا)، كه اين مخالفان توسط «سيا» متشكل شده بودند، مستقيم و غير مستقيم، اسلحه به ايران بفروشد. ميس گفت كه اگر پول حاصل (از فروش اين اسلحه) به مخالفان مسلح دولت نيكاراگوئه (كنترا ها) نمي رسيد، از هم پاشيده مي شدند. از آنجا كه كنگره آمريكا هر گونه كمك به كنتراها را ممنوع كرده بود راهي جز اين به نظر نمي رسيد. متعاقب اين اعتراف،
پرونده مربوط به دادگاه رفت، ولي چون قسمتي از اسناد مربوط توسط منشي سرهنگ اليور نورث، يكي از دست اندركاران اين ماجرا و متهمان تخريب و ازميان رفته بود، دادگاه نتوانست به همه حقيقت پي ببرد، ولي تني چند از آنان محاكمه و محكوم شدند. دانيل ارتگا كه با تلاش همه جانبه آمريكا، در انتخابات سال 1990 شكست برخورد و قدرت را از دست داد، پس از 16 سال، در انتخابات پنجم نوامبر 2006 (امسال) بارديگر به رياست جمهوري نيكاراگوئه انتخاب شد. وي 11 نوامبر (شش روز بعد) 61 ساله شد و اعلام كرد كه مردم نيكاراگوئه هديه تولد خوبي به او داده اند. عكس، ارتگا (اورته گا) را در روز راي گيري نوامبر 2006 نشان مي دهد كه اميد به پيروزي را علامت مي دهد. ناسيوناليست ها برنده انتخابات کرواسي شدند به رغم همه تلاشها و کمکهاي اتحاديه اروپا و وعده هايي که به راي دهندگان کروات داده بود ، نتايج انتخابات پارلماني اين کشور که 23 نوامبر 2003 برگزار شد نشان داد که ناسيوناليست ها (حزب اتحاديه دمکراتيک ) به رهبري " ايوو سانادرIvo Sanader " برنده شده است. اين حزب از زمان استقلال کامل کرواسي تا سه سال پيش زمام امور اين کشور را به داشت که بر اثر تبليغات و فشار
اتحاديه اروپا و دادن وعده عضويت کرواسي در آن اتحاديه ، اکثريت خود در پارلمان را از دست داده بود. وضعيتي که پس از برچيده شدن بلوک شرق و شوروي برجهان مستولي شده است مايل به روي کار آمدن ناسيوناليست ها و يا چپ گرايان نيست که دسته اول از حاکميت و فرهنگ ملي دفاع مي کند و دسته دوم با کاپيتاليسم و استثمار سازگار نيست، ولي در انتخابات سال 2003 در گوشه و کنار جهان همين دو دسته برنده شده اند. شوراي موقت عراق تصميم گرفت که مانع ورود صداو تصوير تلويزيون "العربيه " به عراق شود!!! جلال طالباني رئيس دوره اي شوراي موقت عراق 24 نوامبر 2003 اعلام کرد که اين شورا تصميم گرفته است که مانع ورود امواج تلويزيون ماهواره اي "العربيه" به عراق شود که در دوبي فعاليت دارد و نيز به هرگونه فعاليت اين شبکه در عراق پايان دهد!. وي گفت اين تصميم به اين سبب گرفته شده که "العربيه" خشونت را ترويج مي کند . اشاره وي به پخش اظهارات صدام حسين از اين شبکه در 16 نوامبر بود. صدام در نوار خود از اعضاي شوراي موقت به عنوان " آنان که از سوي ارتش اشغالگر منصوب شده اند" نام برده بود. طالباني يکي از نمايندگان کردهاي عراقي، در افواه، به هوادار قديمي آمريکا
معروف است.