راهکارهای جدید برای تثبیت قیمتها
درچند وقت اخیر بحثهایی پیرامون این مقوله مطرح شدهاست که دولت در جریان روند افزایش قیمتها (بهخصوص در بحث افزایش قیمت کالاهای مصرفی) قصد دارد تا بهصورت دستوری شرایطی را برای تولیدکنندگان ایجاد کند که قیمت عرضه به بازار کاهش یابد. این درحالی است که اخیرا برخی اقلام که بیشتر کالاهای کشاورزی و خوراکی و محصولات شرکتهای غذایی را شامل میشود، افزایش قیمت داشتند.
کد خبر :
411312
مصطفی شریف: درچند وقت اخیر بحثهایی پیرامون این مقوله مطرح شدهاست که دولت در جریان روند افزایش قیمتها (بهخصوص در بحث افزایش قیمت کالاهای مصرفی) قصد دارد تا بهصورت دستوری شرایطی را برای تولیدکنندگان ایجاد کند که قیمت عرضه به بازار کاهش یابد. این درحالی است که اخیرا برخی اقلام که بیشتر کالاهای کشاورزی و خوراکی و محصولات شرکتهای غذایی را شامل میشود، افزایش قیمت داشتند. در این شرایط خطیر اقتصادی کشور که تولیدکنندگان زیر فشارهای متعدد قرار دارند، به نظر میآید طرح چنین سیاستی نمیتواند برای ما راهگشا باشد و به تولیدکنندگان فشار زیادی را وارد آورد. در شرایطی که دولت در طی سالهای اخیر توانسته تا حدی نرخ تورم را مهار کند باید پرسید چرا بازهم بهصورت دستوری قیمتها کاهش مییابد؟ البته تصور بنده این است که اگر دولت بخواهد بهواسطه برخی مصالح قیمتها را دستوری تعیین کند، باید در نظر داشته باشد که تعیین میزان دستوری قیمت در شرایطی ممکن است که دولت بتواند قیمتی را تعیین کند که در آن هزینههای تمامشده بنگاهها و تولیدکنندگان لحاظ شود. ولی اگر قیمتها به گونهای تعیین شوند که قیمت اعلام شده پایینتر از
هزینه تولید و خدمات باشد، قطعا به تولید ملی ضربه میخورد. اگر این سیاست دستوری بدون ملاحظه صورت گیرد امکان وقوع دو پدیده منفی وجود دارد. یا اینکه شرکتها و تولیدکنندگان به حرفهای دولت توجه نکنند و قیمتها را افزایش دهند یا ممکن است تولیدکنندگان درکمیت و کیفیت تولیدات خود تغییراتی ایجاد کنند و برخی تقلب کنند . بنابراین منطق میگوید که تعیین قیمت باید با برآورد کارشناسی باشد. اگر دولت معتقد است که حاشیه سود برخی شرکتها بالاست، میتواند مالیات بگیرد. اما این سیاست دستوری مخاطرات بیشتری را خواهد داشت. اگر دولت بهدنبال این است که تولیدکنندگان سطح قیمتها را بالا نبرند، یا باید به تولیدکنندگان یارانه دهد (که این حرکت مطابق قانون است) یا باید بهگونهای عمل شود که هزینه تولید آنها کاهش یابد. یعنی اگر دولت میخواهد درجهت اهداف تولیدی و رکود تورمی حرکت کند، راه این است که هزینهها و موانع تولید را کاهش دهد و صرفههای ناشی از مقیاس تولید را ایجاد کنند. کنار بحث هزینهتولید، بحث هزینه مبادله وجود دارد. ما میدانیم یکی از موانع کاهش قیمت یا تثبیت قیمتها و کمک به مصرفکننده و تولیدکننده، وجود واسطهها
هستند. کالایی که میتواند با یک واسطه به مصرفکننده برسد بهدلیل گردش بین چند واسطه 60تا50درصد افزایش قیمت پیدا میکند که با کمی نظارت و ایجاد برخی تعاونیها، میتوان با قیمتی بسیار پایینتر کالاها را عرضه کرد. ما بارها گفتیم که راهحل این وضعیت احیای تعاونیهای تولید و مصرف است. بحث دیگر این است که یکی از مشکلات ما این است که تولیدکنندگان حبوبات و خشکبار و محصولات زراعی و دامی ما مشکل بستهبندی و عرضه مستقیم دارند. اینکه خود تولیدکنندگان بتوانند کالا را بسته بندی کنند و از تولید و عرضه فلهای جلوگیری کنند، منوط به این است که دولت بتواند برای سرمایهگذاری و تامین سرمایه به مردم و تولیدکنندگان کمک کند و این مساله نیاز به حمایت و هدایت دولت را دارد. در کنار این باید دولت برای آموزش افراد درگیر در این فرآیند و واردکردن فناوری جدید بستهبندی و توزیع مستقیم برنامهای تدارک ببیند.
* اقتصاددان