خاتمی:حركت همسو با دين به سمت آزادي
سيد محمد خاتمي بعد از ظهر امروز سه شنبه به دعوت انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران با حضور در اين دانشگاه با گراميداشت 16 آذر سالروز شهادت سه تن از دانشجويان و روز دانشجو اظهار داشت: آن سه دانشجو سه اخگر سوزان و فروزاني بودنئدكه در شب استيلاي استبداد و استعمار بر ديوار بلند ناكامي و يأس پنجرهاي به سوي اميد براي آينده بهتر گشودند.
کد خبر :
41658
فارس: سيد محمد خاتمي رئيس جمهور سابق كشورمان تاكيد كرد: اگر بخواهيم به آزادي و پيشرفت برسيم اين حركت بايستي يا همسو با دين باشد يا نسبتي با دين داشته باشد والا اين دو يعني آزادي و پيشرفت، يا پديد نميآيد و يا دوام پيدا نميكند. سيد محمد خاتمي بعد از ظهر امروز سه شنبه به دعوت انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران با حضور در اين دانشگاه با گراميداشت 16 آذر سالروز شهادت سه تن از دانشجويان و روز دانشجو اظهار داشت: آن سه دانشجو سه اخگر سوزان و فروزاني بودنئدكه در شب استيلاي استبداد و استعمار بر ديوار بلند ناكامي و يأس پنجرهاي به سوي اميد براي آينده بهتر گشودند.
وي در ادامه با بيان اينكه اميدوارم حقوق شهروندي در عمل در كشور ما رعايت شده و در جهاني به سر ببريم كه هيچ انساني به جرم انديشه، عقيده و آزادي بيان مجبور به پرداخت هزينه نشود، گفت: اي كاش عزيزاني كه به جرم انديشه و بيان زنداني شدهاند نيز امروز در جمع ما حضور داشتند. وي در ادامه با اشاره به تعطيلي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران در زمان رژيم پهلوي از سوي ساواك گفت: وقتي راههاي قانوني و آرام براي انتقاد بسته شده و اعتراض ممنوع شد جامعه از حركت آرام و اصلاحي مأيوس شد اما جان تحولخواه جامعه و خصوصا دانشجويان نتوانستند اين وضع را تحمل كند و اين موجب
سازماندهي حركتهاي خشونت آميز و پنهاني شد كه هزينههاي فراواني هم براي رژيم و هم براي جامعه داشت. خاتمي با بيان اينكه آنچه در انقلاب رخ داد ناشي از عدم درك تحولخواهي در جامعه و به خصوص در جامعه نخبگان و دانشجويان و تلاش براي حفظ وضع موجود به هر قيمتي از سوي رژيم پهلوي بود، اظهار داشت: همين بسته كردن فضا و جلوگيري از انتقادات و اعتراضهاي مصلحانه موجب شد كه مردم از حركتهاي اصلاحي نااميد شده و دست به انقلاب بزنند. رئيس جمهور سابق كشورمان با اشاره به اينكه متاسفانه همواره انقلابها در جوامع جهان سوم به همراه خشونت بوده است؟ تصريح كرد: اما انقلاب اسلامي
معادله «خشونت مساوي است با انقلاب» را تغيير داد و آن تغيير اين بود كه ميتوان بدون دست بردن به سلاح خشونت دست به انقلاب زد. وي يكي از نكات بسيار مهم ديگر را نقش ممتاز دانشگاه و دانشجو در حركت تحولخواهانه انقلاب اسلامي دانست و گفت: دانشگاه همواره كانون تغذيه حركتهاي اجتماعي بوده است و نيروهاي اصيل انقلاب ما چه در براندازي رژيم پهلوي و چه در تاسيس نظام عمدتاً جوانان و دانشجويان بودند و همين جوانان و دانشجويان در جنگ تحميلي و سربلندي ملت ايران نقش ممتازي داشتند. خاتمي تاكيد كرد: دانشگاه سد شكن و از بين برنده ديوار ترس و هراس از جوامع استبداد زده است كه
نمونه آن سه اخگر درخشاني بودند كه در 16 آذر و در زمان استيلاي رژيم كودتا، ترس، خفقان و كشتار و شكنجه حاكم بر جامعه در آسمان ظلمات درخشيدند و اجازه ندادند ملت دچار يأس شود. رئيس جمهور سابق كشورمان در ادامه با تاكيد بر اينكه امروز هم دانشگاه زنده است، اظهار داشت: امروز دانشگاه عليرغم همه موانع، احساس يأس نميكند و امروز نبض زندگي اجتماعي در دانشگاه ميتپد و هر از چند گاهي اين نبض تپيده تندتر ميتپد و به جامعه فشار ميآورد اما اين نشان زندگي جامعه است. خاتمي در ادامه سخنان خود با اشاره به اينكه برخي دانشگاه را سرد و مرده ميخواهند، تصريح كرد: برخي ميكوشند
پشت سر وجاهت دانشجو و دانشگاه پنهان شوند تا هزينههاي سنگيني كه حركتهاي اجتماعي دارد به حساب دانشگاه و دانشجو گذاشته شود. رئيس جمهور سابق كشورمان افزود: البته آن وضع ناگوار در انقلاب دگرگون شده است و چه بخواهيم و چه نخواهيم يك انقلاب ديني در محتوا، شكل و با رهبري ممتاز امام به ثمر نشسته است. اگر بخواهيم به آزادي و پيشرفت برسيم اين حركت بايستي همسو با دين باشد خاتمي در ادامه با بيان اينكه ديني كه انقلاب بر مبناي آن شكل گرفت دين پاسخگو به پرسشهاي زمانه و خواست تاريخي ملت ايران و در جهت تحقق اين خواستها بود، اظهار داشت: به همين دليل بود كه انقلاب اسلامي يك
انقلاب فراگير شد و البته حضور دانشگاهيان در عرصه انقلاب ما حضوري چشم گير بود. وي در ادامه با طرح اين پرسش كه سوال اين است كه آيا جنبشي به نام جنبش دانشجويي داريم يا نه؟ گفت: پاسخ اين است كه ميگويم هر جنبشي كه ميخواهد وجود و تداوم داشته باشد بايستي همسو با جنبشهاي اجتماعي باشد و جنبشهاي اجتماعي نيز هميشه وجود دارند، هر چند گاه تند و گاه كند حركت ميكنند. وي جنبش را حركت از وضع موجود به سوي وضع مطلوب تعريف كرد و گفت: معتقدم بزرگترين درد اجتماعي ما در دوره اخير تاريخ ما سه درد استبداد، وابستگي و عقب ماندگي بوده است و حاصل اين سه درد محدوديت مادي، فرهنگي و
عقب ماندگي جامعه و احساس تحقير شدگي از سوي جامعه ايران است. رئيس جمهور با اشاره به اينكه ملت ما 150 سال است كه ميخواهد از قيد استبداد و وابستگي آزاد شود خاطر نشان ساخت: جنبش حركت از وضع موجود به سمت وضع مطلوبي است كه اين وضع مطلوب عبارت است از آزادي، استقلال و پيشرفت و البته رسيدگي به وضع مطلوب نيازمند انديشه راهنما است. به اعتقاد خاتمي انديشيه راهنما انديشهاي است كه با درد و خواسته تاريخي ملت ايران آشنا بوده و با هويت تاريخي ايرانيان همسو باشد. وي در ادامه با تاكيد بر اينكه جامعه ما به لحاظ هويت تاريخي يك هويت ديني دارد، اظهار داشت: اگر بخواهيم به آزادي و
پيشرفت برسيم اين حركت بايستي يا همسو با دين باشد يا نسبتي با دين داشته باشد والا اين دو يعني آزادي و پيشرفت، يا پديد نميآيد و يا دوام پيدا نميكند. رئيس جمهور با بيان اينكه كه حرف مذكور يك حرف علمي و كاملا مستدل است، تصريح كرد: در اين ميان اين مهم است كه كدام دين بايد همسوي حركت به سمت آزادي و پيشرفت قرار گيرد؛ سنت پرستان مخالف تحول هستند و به جاي خدا عادتهاي ذهني و به ارث رسيده خود را ميپرستند و از آنجا كه واپسگرا هستند در نتيجه اين بينش نه تنها كمكي به جنبش اجتماعي نميكند بلكه مانع هر جنبش تحول خواه و ترقي خواهي است. خاتمي افزود: دين ستيزان چون با هويت
ملي و تاريخي و فرهنگي مردم آشنا نيستند از برقراري رابطه با جامعه ناتوانند و هيچ جنبشي بدون ارتباط با متن جامعه به سامان نميرسد. رئيس جمهور سابق كشورمان تصريح كرد: يكي از شگفتيهاي موجود اين است كه سنت پرستان و دين ستيزان در يك نقطه مشترك هستند و آن نقطه مشترك اين است كه معتقدند دين و آزادي با هم سازگار نيستند. مخالف احزاب با هر انديشهاي مخالف بديهي مردمسالاري است خاتمي در ادامه گفت: من به عنوان يك روحاني كه به دين و دينداري خود افتخار كرده و دلبسته اسلام و خواستار سربلندي و عزت ملت هستم ميگويم كه اگر بتوانيم آزادي را نهادينه و استقلال را به دور از عوام
زدگي پايدار كنيم و پيشرفت مادي و معنوي براي همه اقوام، گروهها و افراد فراهم آوريم، از اسلام و از جمهوري اسلامي دفاع كردهايم. وي در ادامه تكيه بر قانون را يكي از اصول اصلاحات دانست و با طرح اين پرسش كه چرا بايد بر قانون اساسي تكيه كنيم، پاسخ گفت: به اين دليل بايد به قانون اساسي تكيه داشته باشيم كه اولاً در دنياي كنوني جامعه بدون قانون اساسي جامعهاي عقب مانده و بربر است و قانون براي اين تعريف شده كه حدود و حقوق مردم را تعريف كرده و از خواسته ملت دفاع كند و قانون ميتواند چارچوب نظم اجتماعي باشد. رئيس جمهور سابق كشورمان افزود: اولين قانون اساسي در ايران
برآمده از متن تقاضاهاي ملت يعني آزادي، استقلال و پيشرفت بوده و با هويت ديني و جنبش فراگير مردم همسو بود و همين قانون اساسي با رأي قاطع مردم به تصويب رسيد. رئيس جمهور سابق كشورمان در توضيح اصل پنجم از اصول اصلاحات در ايران گفت: اصلاحات تائيد كننده آزادي بيان، تشكيل اجتماعات و امنيت فعاليت اجتماعي است. وي در ادامه با بيان اينكه قانون اساسي مطلق نبوده و به همين دليل ساز و كارهاي تغيير در آن ايجاد شده است، تصريح كرد: وقتي از قانون صحبت ميكنيم منظورمان هر بينش و برداشت از قانون نيست بلكه از قانون در برابر دستاندازيهاي بيرون چه از سوي قدرت و چه از سوي جريانات
گروههاي بيروني دفاع كرده و از از نهاد سازي بايد جلوگيري كنيم. خاتمي با تأكيد بر لزوم وجود احزاب و تشكلهاي طبيعي و مستقل در جامعه اظهار داشت: خيليها مخالف اين تشكلها و احزاب هستند و من عرض ميكنم هر كسي كه مخالف تشكل و حركت سياسي سازمان يافته شناسنامه دار و احزاب است با هر انديشه اي مخالف بديهي مردم سالاري است و هر شعاري كه بخواهد بدهد. خاتمي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به بحث عدالت خاطر نشان ساخت عدالت به عنوان بزرگترين پيام پيامبران و اصل اساسي همه مصلحان بايد محور قرار گيرد اما نبايد ظاهر پرست بود چرا كه عدالت را در عدالت اقتصادي منحصر كردن،
متاسفانه ناشي از چپزدگي همه ماست. وي عدالت را در اقتصاد صدقهاي توجيه كردن را تحريف معناي عدالت عنوان كرد و خاطرنشان ساخت: چنين عدالتي انبان ملت كه بايد صرف قدرتمند شدن، ثروتمند شدن و آنگاه توضيح عادلانه ثروت است، خالي و فقر را توزيع ميكند. رئيس جمهور سابق كشورمان افزود: طبيعي است كه همه مردم حق دارند از زندگي اجتماعي غيرمحروم برخوردار باشند اما در كنار شعار دادن از عدالت اقتصادي و خواستار شدن رفع تبعيض و فقر از جامعه، حق مهمتر حاكميت انسان در سرنوشت خويش است. به عقيد خاتمي دفاع از حق حاكميت مردم در كنار عدالت اقتصادي مفهوم عدالتي است كه خواسته
اصلاحات است چرا كه اين ملت، ملت بزرگي است و نبايد در دنيا خوار و عقب افتاده باشند. رئيس جمهور در ادامه خاطر نشان ساخت: اگر جنبش دانشجويي همسو با جنبش اجتماعي و خواست تاريخي ملت ايران، متناسب با هويت ديني، فرهنگي او و تغيير وضع موجود به وضعي مطلوب باشد جنبشي پايدار است و در همه حال جنبش دانشجويي حياتش به نقد است و نقد است نقد اما اين نقد بايد بر پايه تفكر حس مسئوليت شناسي و پايبندي به امنيت ملي و تماميت ارضي كشور باشد. بي حرمتي به موازين ديني پذيرفتني نيست رئيس جمهور سابق كشورمان در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه كه چرا برخي ميگويند دانشگاه ما اسلامي نيست؟ گفت:
اين افراد بيخود ميگويند ولي با اينكه بيخود ميگويند چاقويشان از ما كه با خود ميگوييم تيزتر است. وي در پاسخ به سوال ديگري در خصوص انتخابات مجلس هشتم با بيان اينكه بايد خوشحال باشيم هنوز در كشورمان اصل انتخابات مطرح است، گفت: انتخابات مظهر مردم سالاري است اگرچه روشها و مشكلات آن همواره مورد اعتراض بوده و برخي از ساز و كارها از نظر ما غلط است. حضور احمدينژاد در شوراي همكاري خليج فارس اقدام خوبي بود خاتمي همچنين در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه نظر شما در مورد صحبت فردي كه گفته است در انتخابات مجلس اصل بر برائت نيست، چيست؟، اظهار داشت: اصل برائت يكي از
مهمترين اصول در فقه اسلامي فرهنگ اسلامي و روش و منش پيامبر و بزرگان اسلام است كه اگر بخواهيم مصداق روش آن را در زمان حاضر ببينيم بايد به فرمان هشت مادهاي امام(ره) توجه كنيم كه مبتني بر اصل برائت در جامعه است اما متاسفانه مورد غفلت قرار گرفته است. وي با اشاره به اينكه اصل برائت اصل استوار اسلامي است، افزود: مردم دلشان ميخواهد به كساني كه مورد توجهشان هستند راي بدهند و اگر افرادي باشند كه جرم آشكاري نكردهاند چه حق داريم به جاي مردم تصميم بگيريم. خاتمي در پاسخ به پرسش ديگري درباره سفر احمدي نژاد به قطر و شركت در اجلاس شوراي همكاري كشورهاي خليج فارس اين سفر
را يك سفر خوب دانست و بيان اينكه بايد روابطمان را گسترش داده و رفع نگراني كنيم اظهار داشت: در خصوص جزاير سه گانه نيز اين جزاير متعلق به ايران است. ولي يك مسئله اختلافي بوده و هست و ما با حفظ اصول حاضريم براي رفع سوء تفاهمات مذاكره كنيم. وي افزود: بنابراين دعوتي كه از رئيس جمهور شد كار خوبي بود و ايشان نيز كار خوبي كردند كه در اين اجلاس شركت كردند. رئيس بنياد باران در مورد سوال ديگري راجع به طرح امنيت اجتماعي خاطر نشان ساخت: هر كاري كه به امنيت اجتماعي بينجامد مفيد است اما بايد سعي كنيم به نام امنيت اجتماعي، امنيت اجتماعي را زير سوال نبريم. خاتمي در ادامه در پاسخ
به سوالي مبني بر اينكه برخي معتقدند نتيجه هر بار اصلاحات در ايران يك انقلاب است گفت: اگر راست ميگويند يك نمونه را نشان بدهند چرا كه چنين چيزي درست نيست، مگر اينكه اصلاحات شاه را اصلاحات بدانند. وي با بيان اينكه اصلاحات تداوم بخش حيات طبيعي جامعه است، افزود: اصلاحات مانع بروز انقلاب است و يكي از اشتباهات رژيم گذشته جلوگيري از اصلاحات بود. رئيس جمهور سابق كشورمان در پاسخ به سوال ديگري راجع به حادثه 18 تير، اين حادثه را يكي از تلخ ترين حوادث دوران رياست جمهوري خود عنوان كرد و با تاكيد براينكه مظلوم بزرگ در اين عرصه دانشجو و دانشگاه بود، اظهار داشت: البته به
دنبال حادثه دانشگاه يك سلسه آشوبهاي اجتماعي به وجود آمد كه دانشجويي نبود و طبيعي است كه هيچ حكومتي اجازه نمي داد در جامعه آشوب باشد. وي افزود: اما خدا را شكر ميكنيم كه آن آشوبها بدون شليك حتي يك گلوله خاتمه پيدا كرد. خاتمي با اشاره به تهيه شدن گزارشي براي پيگيري و استيفاي حق دانشجويان پس از حادثه 18 تير از سوي دولت گفت: در اين گزارش همه عوامل مشخص شده بودند ولي بحث پيگيري آن ديگر در دست قوه مجريه نبوده، بلكه در دست قوه قضائيه بود. اميدوارم دولت نهم در مسير اقتدار كشور موفق باشد خاتمي همچنين در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه برخي عملكرد 16 سال گذشته را زير سوال
برده و برخي از عملكردها را خيانت به آرمانها ميدانند، تصريح كرد: معتقدم در 8 سال دوران سازندگي كارهاي بزرگي صورت گرفته است و ما در دوران اصلاحات نيز بر معيارهايي تكيه كرديم كه الان نيز ميكنيم كه از آن جمله ميتوان به آزادي بيان، حق تشكلها و احزاب و ... است و من فكر ميكنم عليرغم همه هزينههايي كه داشت فضاي مناسبتتري به وجود آمد و امروز نيز عليرغم همه سختگيريها تا حدودي فضا نسبت به گذشته بهتر شده است. وي با اشاره به برخي اقدامات صورت گرفته در زمان خود گفت: در 8 سال رياست جمهوري من براي اولين بار در قانون بودجه رديفي براي مطبوعات و احزاب در نظر گرفته
شد كه بسيار مهم بود و همه از چپ تا راست از آن استفاده كردند. رئيس جمهور سابق كشورمان افزود: همچنين در اين دوران شعار مردمسالاري به شعار غالب تبديل شد و جا افتاد و مهم اين بود كه بسياري از كارها قانوني شد. خاتمي با بيان اينكه وقتي روي كار آمدم معدل مديران مياني از زنان حدود 3 درصد بود، خاطرنشان ساخت: اما وقتي مسند رياست جمهوري را ترك ميكردم اين معدل به 16 درصد رسيده بود و البته معتقدم كه هنوز حق زنان ادا نشده است اما كار صورت گرفته نشان از جهتگيري خوب بود. وي يكي از مهمترين كارهاي اقتصادي دولت هفتم و هشتم را ايجاد حساب ذخيره ارزي عنوان و خاطرنشان كرد: در زمينه
عدالت اجتماعي نيز با كارهايي مانند اصلاح قانون ماليات، پيگير اين موضوع بوديم. رئيس جمهور سابق كشورمان با اشاره به سياست خارجي دولت خود گفت:معتقدم بدون اينكه ذرهاي از اصول و منافع ملي عبور كنم، اعتبار و حرمت ملت ايران را بالا بردم. وي با بيان اينكه نفي گذشته خيانت به ملت است، تصريح كرد: اميدوارم دولت فعلي در مسير اقتدار و پيشرفت كشور موفق باشد. خاتمي در پاسخ به يكي ديگر از سوالات مبني بر اينكه چرا بعد از دولت شما، اعتماد سازي در سياست خارجي از ميان رفته است، اظهار داشت: به هر حال من معتقدم وضعيت ما در حال حاضر خيلي خوب نيست و اين به معناي آن نيست كه دست از
اصول و ارزشها برداريم همچنانكه در دوران اصلاحات يك گام به عقب نگذاشتيم. به اعتقاد خاتمي بسياري از دستاوردهاي هستهاي حاصل دولت قبلي است و دولت نهم نيز در اين زمينه تلاش ميكند. وي افزود: در سال 1382 اولين بار در قطعنامه شوراي حكام آمد كه ايران حق استفاده از تكنولوژي و نه انرژي صلحآميز هستهاي را دارد و ما اين را تثبيت كرديم. رئيس جمهور سابق كشورمان در ادامه اظهار داشت: نبايد دنيا را تحريك كرده و از تهديد استقبال كنيم و حتماً دولت نهم نيز در همين راستا تلاش ميكند. خاتمي همچنين در پاسخ به سؤالي در خصوص پرونده موسويان اظهار داشت: موسويان يكي از
ديپلماتهاي خيلي جدي و تلاشگر براي جامعه است و بسيار متأسفم قبل از اينكه دادگاهي تشكيل شود در مورد وي اظهار نظر شده و عدهاي به آبروريزي روي آوردند. وي افزود: گروه مذاكره كننده ما به همراه آقاي موسويان بسيار براي آبروي اين ملت تلاش كرده و دستاوردهاي بسيار خوبي داشتند، در عين حال كه نميخواهم بگويم همه كارهايمان بيعيب بوده است.