آسيب ديدن ششمين مرد نمكي
ابوالفضل عالي برنامهي ما براي اجراي اقدامات حفاظتي از حدود دو ماه قبل يعني، پيش از آغاز بارندگي بود كه تاكنون نتوانستهايم، موفق شويم.
ایسنا: معاون حفظ و احياي ادارهي ميراث فرهنگي و گردشگري استان زنجان دربارهي جلوگيري از ايجاد پوشش حفاظتي براي بخشهاي كاوششدهي مربوط به مردان نمكي، گفت: گرچه اين مساله را بخش حقوقي سازمان پيگيري ميكند؛ ولي بهدليل زمانبر بودن آن، آغاز فصل زمستان و بارندگي، آثار موجود لطمه خواهند ديد و نميدانم چه كسي اين ضرر را جبران خواهد كرد. مهدي غلامي در اينباره توضيح داد: براي حفاظت از آثار كاوششده در مقابل نزولات جوي، حدود 25 ميليون تومان اعتبار را درنظر گرفتيم تا پوشش موقتي را بتوانيم داشته باشيم؛ ولي از ورود پيمانكار براي اين اقدام جلوگيري شده است. البته به سازمان صنايع و معادن استان زنجان نامه فرستاديم كه هنوز بهشكل كتبي پاسخي به آن داده نشده است. وي بيان كرد: واحد حقوقي نيز مساله را پيگيري ميكند؛ ولي متاسفانه اينگونه مسايل به زمان نياز دارند تا قضيه دنبال شود كه در اين مدت، فصل زمستان نيز سپري ميشود و آثار صدمه خواهند ديد، در صورتي كه آنجا واقعا به حفاظت نياز دارد. او توضيح داد: تعدادي تونل قديمي كه هزاران سال پيش كنده شدهاند، در معدن نمك چهرآباد وجود دارند كه براثر زلزله يا سست بودن تونلها، قسمتهايي از آنها فرو ريختهاند و انسانهايي در آن جا مدفون شده و بهصورت موميايي طبيعي باقي ماندهاند. برخي از اين اجساد بهطور اتفاقي و برخي نيز در كاوشهاي باستانشناسي بيرون آمدهاند و البته انتظار ميرود، تعداد آنها بيشتر هم باشد. غلامي اظهار داشت: قسمتهايي كه كاوش شده و تونلهايي كه روي آنها برداشته شدهاند، بهدليل جنس نمك آنها، دربرابر رطوبت بسيار آسيبپذيرند. در واقع، باز شدن دهانهي تونلها و نفوذ آب، آثار موجود را بهشكل كامل از بين ميبرد، بويژه اگر اجسادي داخل آنجا باشند، با نفوذ رطوبت، آثار بهطور كامل از بين خواهند رفت، زيرا محيط خشك و نمكي آنجا را ميتواند حفظ كند و اگر اينگونه نباشد، نميتوان پيشبيني كرد كه خسارتها چه مقدار خواهد بود. معاون حفظ و احياي ادارهي ميراث فرهنگي و گردشگري زنجان افزود: به همين دليل، درنظر گرفتيم، كمترين كاري كه انجام ميدهيم، ايجاد يك پوشش بزرگ و سبك در بخشي كه كاوش شده است، باشد تا به اين ترتيب، از نفوذ آب و نزولات جوي جلوگيري كنيم؛ ولي متاسفانه بهرهبردار ميگويد، اين مكان را از وزارت صنايع و معادن گرفته است و آنها نيز بايد براي انجام چنين كاري اجازه دهند. مسؤولان صنايع و معادن نيز فقط بهطور شفاهي گفتهاند، ايجاد پوشش، مالكيت ما را مخدودش ميكند. به گفتهي او، اين درحالي است كه در قوانين حفظ آثار ملي ذكر شده كه مالكيت يا تصرف يك اثر تاريخي، دولت را از انجام اقداماتي كه براي حفاظت آثار ملي لازماند، نميتواند منع كند. البته هزينهي اين اقدامات را برعهدهي دولت دانسته و مالكيت را به تقبل كردن هزينهها مجبور نكرده است. همچنين در اينباره، سرپرست كاوشهاي معدن چهرآباد به خبرنگار ايسنا گفت: كار حفاظتي در اين محل، برنامهاي است كه پس از دو سال تلاش كرديم، آنرا اجرا كنيم؛ ولي متاسفانه اكنون چنين مشكلي بهوجود آمده است. ابوالفضل عالي توضيح داد: در دو سال اخير، محدودهاي را كاوش كرديم و يكسري سنگهاي نمكي را بيرون آورديم كه رد كلنگ داشتند و اكنون بارندگي درحال از بين بردن آنهاست. همچنين يك بخش ديگر نيز وجود دارد كه در آن، مرد نمكي شمارهي شش را پيدا كرديم و آن زمان، تنها اقدام حفاظتي كه توانستيم انجام دهيم، منحرف كردن مسير آب و ريختن نمك و خاك روي آن بود؛ ولي اكنون مرد نمكي ششم در شرايطي قرار دارد كه بارندگي آنرا ميتواند از بين ببرد. وي با اشاره به اينكه در طول يك ماه گذشته، سهبار برف باريده است، بيان كرد: برنامهي ما براي اجراي اقدامات حفاظتي از حدود دو ماه قبل يعني، پيش از آغاز بارندگي بود كه تاكنون نتوانستهايم، موفق شويم. عالي دربارهي اينكه آيا خارج كردن مرد نمكي شماره شش، به حفظ آن كمك ميكند يا خير، اظهار داشت: پس از پيدا شدن اين مرد نمكي براي انجام مطالعات بيشتر و اجراي روشهاي بهتر براي حفاظت، تصميم گرفتيم آنرا خارج نكنيم؛ اما اكنون بلافاصله نميتوان كار كرد و بايد برنامه و اعتباري براي آن درنظر گرفته شود.