آیا چاوز، تکراری از گذشته است؟ به گزارش سرویس بین الملل «فردا»، نشریه نیوزویک به قلم جو کنترراس به بررسی الگوی چاوز و آینده وی می پردازد؛ این نشریه با بیان اینکه چاوز از سیمون بولیوار الگو گرفته، نوشته است: حدود 200 سال پیش، سیمون بولیوار قهرمان ونزوئلایی، کشورش را کشوری آزاد و مستقل اعلام کرد و رفت که 4 کشور دیگر آمریکای لاتین را از استعمار اسپانیا برهاند؛ او تصور می کرد که جمهوری آندئان تشکیل شود، از پاناما تا بولیوی. رویای او، چند دهه بعد، زمانی که هوگو چاوز جوان، که آن موقع افسر ارتش بود به همراه جمعی از
همکارانش در شهر ماراکی در سالگرد مرگ بولیوار جمع شده بودند و گفت:«بولیواری در آسمان آمریکا وجود دارد، ناراحت است ... کاری را ناتمام گذاشت که هنوز هم ناتمام است.» تعبیر می شود. از آن موقع تا حالا، چاوز در تلاش برای انجام این امر است. تاکنون، «پرنفوذترین رئیس جمهور آمریکای لاتین» ستاره و الگو اش همیشه بولیوار بوده است؛ کسی که در اوج دوران زندگی اش دارای نفوذی بود که از مرزهای سرزمینش فراتر رفت. در 1819، بولیوار ونزوئلا و کلمبیا و اکودار را ترکیب کرد تا جمهوری گران کلمبیا را تاسیس کند.وی پس از آن، به عنوان رهبر پرو و بولیوی شناخته می شد و معتقد بود که تنها ونزوئلا می
تواند اتحاد جدید گرانادا را شکل دهد. این نشریه در ادامه آورده است: هم چنین چاوز در اولین اقدامش در سال 1999، نام کشورش را جمهوری بولیواری ونزوئلا برگزید. وی تلاش کرد که ملتش را به یک بازیگر قدرتمند منطقه ای تبدیل کند که در مقابل هژمونی قدرت خارجی یعنی آمریکا، وزنی داشته باشد. هدفش، تحکیم وحدت اتحاد جناح چب، شامل کوبا، ونزوئلا و بولیوی و تحکیم «جنبش موجود در آمریکای مرکزی و مکزیک» برای دور کردن آنها از «انحصار» یانکی هاست. برای دستیابی به این اهداف، وی دست به ترکیب منابع نفتی و اقتصادی و مباحث سیاسی با همسایگانش زده است؛ همان کاری که محمود احمدی نژاد و پوتین در
مورد ایران و روسیه کردند. در 8 ماه اول 2007، چاوز قول حدود 8.8 بیلیون دلار کمک به کشورهای منطقه داد. اما منحصرا، وی اقدام به تاسیس موسسات و سازمانهایی شامل کانال خبری 24 ساعته ای به نام تله سور کرده است که هدفش، مبارزه با «امپریالیسم فرهنگی» است. هم چنین بانک توسعه منطقه ای، بانک جنوب، که به کشورها با شرایط اسان تری نسبت به بانک جهانی و صندوق پول وام می هد؛ او سازمان همکاری های اقتصادی بین منطقه ای آلبا را تاسیس کرده است. چاوز همانند قهرمانش، به نیرویی در سیاست دیگر ملتها تبدیل شده است. در مبارزات انتخاباتی نیکاراگوئه در سال 2006، کاراکاس قراردادی را امضا کرد که ده
میلیون بشکه نفت به اورتگا بدهد و رای دهندگان هم اورتگا را رئیس جمهور کردند. وی چنین کارهایی را در بولیوی و اکوادور نیز کرده است؛ چاوز از روسای جمهور این کشورها، اوه مورالس و رافائل کورئا حمایت کرد.در اکتبر، چاوز از رائول کاسترو، رهبر موقت کوبا درخواست کرد که بین منابعشان ارتباط تنگاتنگ تری ایجاد شود. و حرف سیمون بولیوار را تکرار کرد:«کوبا و ونزوئلا، در آینده نزدیک می توانند کنفدراسیون ملتها باشند.»
البته بولیوار هیچ وقت در ایده «دو کشور در یک کشور» که چاوز هم به دنبال آن است، موفق نشد. حتی با وجود
اینکه تلاش می کرد که همه را متحد کند؛ می دانست که هیچ وقت حمایت توده مردم را ندارد. بولیوار در سپتامبر 1823 به معاون کلمبیایی اش گفت:«من همیشه برای مردم پرو یک خارجی ام.» نیوزویک در ادامه تحلیل خود با ادعای اینکه ستاره چاوز رو به افول می باشد، نوشته است: در انتخابات ریاست جمهوری سال 2006 مکزیک و پرو، فلیپه کالدرون و آلن گارسیا، نزدیکترین رقبای خود را با تصویر کردن آنها بعنوان حامیان چاوز، که کشور را به بدبختی می کشانند؛ شکست دادند. اعضای اپوزوسوین سنای برزیل هم موانعی را بر سر راه ونزوئلا در مرکوسور که نهادی تجارتی است ایجاد کرد.همین اواخر هم، مقامات آرژانتین، یک
تاجر آمریکایی-ونزوئلایی را در فرودگاه بین المللی بوینس آیرس با کیفی پر از 800 هزار دلار برای دوست چاوز و کاندید ریاست جمهور آرژانتین متوقف کردند. حمایت عمومی از وی هم رو به کاهش است. یک نظرسنجی در سال 2006 ازمیان بیش از 20 هزار نفر در 18 کشور آمریکای لاتین و کارائیب این نتیجه را نشان داد که 39 درصد پاسخ دهندگان، نظری منفی نسبت به چاوز داشتند و آنرا یکی از بدترین ها در کنار بوش می خوانند. افکار سنجی موسسه پیو در ژوئن گذشته نیز این نتیجه را داد که اکثریت قریب به اتفاق شیلیایی ها، برزیلی ها، پرویی ها و مکزیکی ها؛ هیچ یا اعتقاد کمی به چاوز دارند تا « وی بتواند کار درستی
کند. در آمریکای لاتین کسی به او اعتماد ندارد. وی را به خوبی می شناسند و هیچ کس به چاوز اعتماد ندارد.» البته، تمامی تلاشهای وی برای ساخت نهادی منطقه ای که وابسته به کاراکاس باشد؛ پیشرفت کمی داشته است. فقط تعداد کمی از کشورها درپروژه تله سور شرکت کردند و بسیاری هم می پرسند که بانج جنوب می تواند واقعا کارآمد باشد یا تنها یک ابزار تبلیغاتی برای چاوز است. درحالی که این بانک دارای موافقت 7 کشور آمریکای جنوبی است، پرو و شیلی نیز در عدم پیوستن به این بانک به کلمبیا پیوسته اند. ششمین نشست آلبا نیز قرار بود تا در کاراکس در دسامبر برگزار شود؛ به تعویق افتاد؛ اما فقط دو
رئیس جمهور خارجی، یعنی اورتگا و مورالس تصمیم به حضور داشتند؛ دو کشوری که از فقیرترین آمریکای لاتین هستند و سه کشور پیشرفته این منطقه نیز ایده آلبا را رد کرده اند و به ازای آن، توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا را امضا کرده اند. دخالت چاوز در سیاست کشورهای دیگر، همسایگان را نیز عصبانی کرده است و تلاش های وی را زیر سئوال بد. هفته گذشته، چاوز دچار یک شرمساری عظیم شد؛ زمانی که در آزاد کردن سه گروگانی که در اختیار گروه فارک کلمبیا هستند، ناکام ماند. اعتقادات آتشین وی، برای عناوین خبری جذاب است؛ وی عده ای از سران دنیا را شیطان، فاشیست و .. می نامد و هیچ احترامی قائل
نیست. چاوز اخیرا از خطوط زیادی گذشته است، و وارد راه سختی شده است؛ چه در خانه و چه در خارج. اگر تاریخ واقعا یک راهنما باشد، این راه سخت ادامه دارد. در دسامبر، رای دهندگان ونزوئلایی، تغییرات قانون اساسی را که به چاوز اجازه مادام العمر شدن را می داد؛ رد کردند. بولیوار هم چنین علاقه ای داشت. پافشاری وی در تاسیس یک کشور که شامل چند کشور باشد؛ عده ای را عصبانی کرد. آنها بر وی عصیان کردند و وی را از بازگشت به سرزمینش منع. وی در 47 سالگی در تبعید و تنهایی از بیماری سل در بندر سانتا مارتا درگذشت. آن هم بلافاصله پس از نوشتن نامه ای که در آن درسهایی که یاد گرفته بود را نوشته
بود. درس اول:« آمریکا برای ما، غیر قابل حکمرانی و کنترل است.»
نیوزویک در انتهای تحلیل خود از آینده چاوز می آورد: با وجود عقاید و برنامه های چاوز، انتظار می رود که چنین سرنوشتی نیز منتظر او باشد.