حمله به سوریه ، حملهای در تاریکی
با گذشت هفتهها از این اتفاق، هنوز مقامات اسرائیلی هیچ توصیفی در مورد این حمله ناگهانی به صورت رسمی ارائه نکردهاند. در چند روز ابتدایی پس از حمله شایعات بسیاری در مورد علل این اقدام به گوش میرسید و بسیاری از کارشناسان معتقد بودند این اقدام اسرائیل در نهایت باعث جنگ بین اسرائیل و سوریه خواهد شد.
کد خبر :
47053
در این مقاله آمده است: اندکی پس از نیمه شب ششم سپتامبر سال 2007، دست کم چهار فروند جنگنده نیروی هوایی رژیم اسرائیل با ورود به مرز هوایی سوریه، عملیات بمباران سری را در کنارههای رود فرات و در نود مایلی شمال مرز عراق انجام دادند.
به نظر میرسد این بمباران غیر منتظره و بیجهت، آن هم پس از ماهها که از تنشهای نظامی بین اسرائیل و سوریه مخصوصاً بر سر بلندیهای جولان میگذرد، بیشک اعلان جنگی مجدد میان این دو کشور خواهد بود ولی پس از این حمله بر خلاف اقدامهای مشابه اسرائیل به هیچ پیامی از اسرائیل به گوش نرسید.
این در حالی است که وقتی نیروی هوایی اسرائیل در سال 1981 اقدام مشابهی را در جهت انهدام راکتور اتمی اوسیراک (Osirak) در نزدیکی بغداد انجام داد و بلافاصله پس از آن اقدام، عملیات نظامی علیه عراق را پیروزمندانه توصیف کرد و عکسهای متعددی را از اکتشافات خود در عراق منتشر نمود و به خلبانانی که در این عملیات شرکت داشتند اجازه مصاحبههای گسترده داد و با تبلیغات فراوان این عملیات را بسیار بزرگ خواند.
ساعاتی پس از این حمله، سوریه اسرائیل را به نقض حریم هوایی خود متهم کرد ولی با اخبار ضد و نقیض و پوشش خبری بسیار ضعیف به حالت معماگونه این اتفاق دامن زد. در آن زمان سخنگوی ارتش سوریه در این باره گفت: «اسرائیل فقط چند بمب سبک را آن هم در منطقهای غیر مسکونی و پس از درگیری با نیروی هوایی سوریه به خاک این کشور پرتاب کره و به سرعت گریختهاند.»
چهار روز پس از آن ولید معلم (Walid Moallem) وزیر امور خارجه سوریه اظهار کرد: «از حمله اسرائیل به مواضع سوریه، هیچ خسارتی متوجه این کشور نشده است.» بشار اسد، رئیس جمهور سوریه نیز در اول اکتبر در مصاحبه با BBC ضمن تایید حمله یک اسکادران هوایی اسرائیل به اهداف نامشخصی در داخل خاک سوریه، که از آن به عنوان ساختمانی نظامی و بلا استفاده یاد کرد، سوریه را مستحق تلافی و اقدامی مشابه دانست ولی این نظر هم تاکنون مسکوت باقی مانده است.
علی رغم سکوت مقامات رسمی در تلاویو (و واشنگتن)، رسانههای آمریکایی و اروپایی به پوشش خبری این حمله پرداختند و از منابع آگاه ناشناس اخبار متعددی را پخش کردند که عمدتاً حکایت از انهدام یک راکتور اتمی در دست ساخت در خاک سوریه و با همکاری کره شمالی خبر میداد.
شروع ساخت راکتور اتمی مخفی بدست سوریه گمانهزنیها را در خصوص نقض پیمان منع گسترش سلاحهای اتمی توسط سوریه تقویت میکند و ممکن است ساخت این راکتور در نهایت به تهیه مواد اولیه ساخت بمب اتمی منجر شود.
شواهد و قراین از علل انجام چنین حملهای توسط اسرائیل و امکان وجود راکتور اتمی مخفی در خاک سوریه به گفته رسانهها چهار عامل ذکر شده است:
1ـ نیروهای اطلاعاتی و جاسوسی اسرائیلی توسط رابطان کرهای خود متوجه ساخت این راکتور اتمی در شرق خاک سوریه شدهاند.
2ـ سه روز قبل از بمب باران هوایی، یک کشتی متعلق به کره شمالی که خود را «ال حامد» معرفی کرده بود، در سواحل سوریه پهلو گرفت.
3ـ عکسهای ماهوارهای قویاً خبر از ساخت ساختمانی میداد که به احتمال بسیار زیاد قرار بود برای نگهداری از راکتور اتمی به کار رود.
4ـ سوریه از آنچه که اسرائیل آن را خط قرمزی برای امنیت خود میداند عبور کرده بود و ساخت سلاح اتمی پنهان به هیچ وجه برای اسرائیل قابل قبول نبود.
البته گفته میشود، در مراحل پیشرفته و نهایی قبل از حمله، اسرائیل در مورد یافتههای خود با ایالات متحده مشورت کرده باشد تا هیچ اعتراضی از جانب هم پیمانان خود ـ آمریکا ـ برای حمله به سوریه پیش نیاید.
با گذشت هفتهها از این اتفاق، هنوز مقامات اسرائیلی هیچ توصیفی در مورد این حمله ناگهانی به صورت رسمی ارائه نکردهاند. در چند روز ابتدایی پس از حمله شایعات بسیاری در مورد علل این اقدام به گوش میرسید و بسیاری از کارشناسان معتقد بودند این اقدام اسرائیل در نهایت باعث جنگ بین اسرائیل و سوریه خواهد شد. لری درفنر، مقاله نویس اورشلیم پست، این اقدام را جنگ طلبانه توسیف کرد و آن را اقدامی پر حاشیه خواند که موجی از اعتراضات داخلی را به همراه میآورد.
در مصاحبه مطبوعاتی پس از این اقدام، رئیس جمهور ایالات متحده ـ جرج بوش ـ چهار بار به صورت مستقیم توسط خبرنگاران مورد سوال قرار گرفت ولی هر چهار بار در جواب گفت: «هیچ توضیحی برای این اقدام اسرائیل ندارم.»
دیوید ایناتیوس، در مقالهای که بلافاصله پس از حمله اسرائیل به مواضع سوریه در واشنگتن پست چاپ شد با سر تیتر: «پیغامی برای ایران» میآورد: «خیلی روشن است. آمریکا و اسرائیل میتوانند اهداف اتمی را شناسایی و با نفوذ به داخل خاک کشورها ـ به وسیله نیروی هوایی ـ آنها را منهدم کنند!
یک منبع غیر موثق ـ از افسران وزارت دفاع اسرائیل که همکاری نزدیکی با سازمانهای جاسوسی این کشور دارد ـ میگوید: سازمانهای اطلاعاتی و جاسوسی اسرائیل، کشتی کرهای را از زمان ترک کرده شمالی تا سوریه رهگیری کرده بودند. سربازان سوری در حالیکه لباسهای محافظ بر تن داشتند، در حال تخلیه محموله کشتی دیده شدهاند. کامیونهای سوریه که حامل محموله کشتی بودند تا محل سایت مورد نظر زیر نظر بودهاند.
ژوزف کرین کوین، مدیر سیاست هستهای در مرکز گسترش و توسعه آمریکا در واشنگتن در این باره میگوید: «سوریه نه از نظر تکنولوژی، نه صنعتی و نه اقتصادی قادر به پشتیبانی از یک پروژه اتمی نیست. من پانزده سال است که داستان های مشابهی مثل این مورد را نبال میکنم. هر بار به جایی مشکوک شدیم، ولی بعد از تحقیقات هیچ چیزی بدست نیاوردیم. هیچ خطری از جانب سوریه وجود ندارد. تمام این داستانها در پشت پرده سیاسی است.» کرینکوین افزود: «خوشبختانه خبرنگاران و روزنامهنگاران مجربی برای روشنگری داریم.»
مورتون آبراموویز ـ از معاونین اسبق وزارت امور خارجه ایالات متحده در قسمت اطلاعات و پژوهش ـ در این خصوص میگوید: «من از این همه بیمسئولیتی تعجب میکنم. هر بار که به هدف معاملهای جدید است. انگار فراموش کردهایم ما در تمام دنیا و بین تمام کشورها فریادمان از همه بلندتر است. گاهی اوقات از مسیر به کلی خارج میشودیم.»
اسرائیل حتماً برای خود دلایلی دارد که نمیتواند فاش کند ولی از طرفی، اشکال مختلف قانونی را در حمله ششم سپتامبر خود به سوریه نقض کرده است.
البته اولین عکسها را دیوید آلبرایت حدود 4 هفته قبل از حمله اسرائیل از تاسیسات مخفی سوریه به صورت عمومی منتشر کرد. این عکسها روز دهم آگوست از ماهوارهای موسوم به دیجیتالی گلوب واقع در کلورادو منتشر شد. در گزارشی که به ضمیمه عکسها، منتشر شده بود، آلبرایت اندازه ساختمان را مطابق اندازه راکتور یونگ بیون (Yongbyon) در کره شمالی توصیف کرد. آلبرایت دلیل مجاورت این ساختمان با رودخانه را استفاده از آب رودخانه جهت کاهش دمای راکتور توصیف کرد.
آلبرایت با استفاده از این شواهد و دلایل دیگر، ساختمان مذکور را، محل اختفای راکتور در دست ساخت سوریه خواند و از آن به عنوان تاسیسات اتمی یاد کرد. او ـ آلبرایت ـ اندکی بعد به واشنگتن پست گفت: «من تقریباً اطمینان دارم که سوریه به دنبال ساخت راکتور اتمی است».
دو روز پس از این اتفاق، آلبرایت عکسهای از همان ماهواره ـ دیجیتال گلوب ـ از محل منهدم شده توسط جنگندههای اسرائیلی ارائه کرد که نشان میداد تاسیسات به کلی نابود شده است. هفت هفته بعد عکسهای جدیدی از طرف آلبرایت ارائه شد که نشان میدهد زمین منهدم شده پس از حمله پاکسازی شده است. آلبرایت در این خصوص ادعا کی کند: «گویی سوریه قصد پنهان کردن چیزی را دارد و میخواهد شواهدی را از اینکه فعالیتی در آن منطقه در دست اجرا بوده، نابود کند.»
البته کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی ضمن اذعان ملاک نبودن گزارشات آلبرایت، تفسیر وی از عکسها را جهتدار خواندند و در این مورد اظهار داشتند: «هر چند این عکسها باعث شک آژانس به سوریه است ولی ملاک تصمیمگیری نیست.»
یک دیپلمات دروین که آشنا به عکسهای ماهوارهای بود گفت: این فقط یک عکس از یک ساختمان مربع شکل است. اینکه یک ساختمان با یک ابعاد خاص در کنار رودخانهای ساخته شود دلیلی برای ساخت بمب اتمی نیست. آژانس به شواهد و اطلاعات بیشتری در مورد ماهیت این ساختمان احتیاج دارد.»
سیمور هرش ادامه می دهد: وقتی که در ماه دسامبر به سرزمین های اشغالی فلسطین سفر کردم، هنوز هم دولت اسرائیل به صورت محرمانه با حمله به سوریه برخورد میکرد و از دادن اطلاعات به رسانهها و نشریات خودداری میکرد. ولی برخی از مقامات حاضر و سابق میخواستند در صورت فاش نشدن اسمشان در مورد حقیقت ماجرا صحبت کنند ولی اکثریت آنها سعی در دفاع از مواضع سیاسی اسرائیل داشتند. یکی اعضای ارشد سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل به من گفت: «سعی نکنید طوری بنویسید که گویی چیزی در سوریه وجود نداشته است» یا یکی دیگر از مقامات بلند پایه اسرائیلی با تکان دادن انگشت دستش جلوی صورت من گفت:
«چیزی که در سوریه حقیقت داشت.» در مورد کشتی «ال حامد» هم باید گفت که این کشتی کوچک نمیتوانسته قسمتهای حساس را حمل کند. حتی حمل و نقل بارهای دیگر هم توسط رابطهای اطلاعاتی گزارش میشود. نیروی دریایی آمریکا رفت و آمدهای دریایی را به وسیله ماهوارههای مستقر در حومه واشنگتن ردیابی میکند. از طرفی تردد کشتیها به صورت اتوماتیک توسط دستگاهی به نام A.I.S جهت شناسایی کنترل میشود. [A.I.S یک گیرنده ـ فرستده جهت ارسال اطلاعات مربوط به کشتی به سایر واحدها و کشتیهاست].
از طرف دیگر، طبق اطلاعات ضبط شده، کشتی «ال حامد» که در سال 1965 ساخته شده سالهاست که در شرق دریای مدیترانه و دریای سیاه در رفت و آمد است و اخیراً هیچ اطلاعی از اینکه این کشتی به کره شمالی مراجعت کرده است در دست نیست.
کشتی «ال حامد» قبل از سال 2005 در تملک و ثبت کشور کره جنوبی بوده است. [البته این امر در صنعت دریانوردی بدیهی است و در جهت پرداخت نکردن بعضی مقررات گمرکی یا عدم پرداخت مالیات استفاده از آبهای کشوری خاص است و نمیتوان از نظر سیاسی روی آن استناد کرد و گاهی کشتیها برای این کار از پرچم کشورهای دیگر استفاده میکنند].
گزارشها نشان میدهد این کشتی از سال 1998 تاکنون، از کانال سوئز، تنها راه ارتباطی بین دریال مدیترانه و آسیای دور عبور نکرده است.
یکی از دریانوردان بسیار با سابقه در این باره گفت: «ال حامد» هیچ چیز به درد بخوری نیست ـ به هیچ وجه نمیتوان بار سنگینی رویش قرار داد. عرشه آن استحکام حمل چنین بارهایی را ندارد.»
اگر هدف اسرائیل از این بمباران چیزی غیر از اهداف هستهای بوده، پس چرا سوریه اینقدر غیر موثر و سست نسبت به آن عکسالعمل نشان داده است. گرچه سوریه به سازمان ملل شکایت رسمیکرد ولی به نظر میرسد بیشتر از سر رفع تکلیف بود، چرا که دیگر پیگیری روی آن صورت نگرفت.
در سفرهایی که پس از حمله اسرائیل، به سوریه داشتم اخبار ضد و نقیضی از مقامات ارشد سوری به گوش میرسد. یکی از مقامات وزارت امور خارجه سوریه گفت: این یک ساختمان متروکه نظامی بوده که سالها پیش توسط ارتش نابود شده بود.
موضع مقامات سوری یکی از مقامات وزارت اطلاعات سوریه گفت: «این ساختمان برای تولید کود و ساخت پمپهای آب». برای توسعه کشاورزی در بخش دولتی به کار گرفته میشده است این مقام افزود: «چرا باید سوریه یک همچنین نیروگاهی را در کنار یک شهر بزرگ بسازد؟ این دلیل منطقی نیست.
عماد مصطفی سفیر سوریه در واشنگتن ضمن دفاع از مواضع کشورش گفت: «به نظر من دولت ما کار بسیار به جایی انجام داد. آنها نباید کاشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را دعوت میکردند. اگر کارشناسان به سوریه میآمدند و میگفتند که چیزی پیدا نکردهاند، اسرائیلیها میگفتند کارشناسان آژانس اشتباه کردهاند و دو هفته بعد جای دیگری را بمباران میکردند. حالا که دعوت نکردهایم میگویند حتماً چیزی بوده که دعوت نکردهاند.»