ملزومات سياست خارجي توسعهگرا از نگاه سريعالقلم
دكتر محمود سريعالقلم، استاد علوم سياسي دانشگاه شهيد بهشتي در سخناني در كنفرانس ملي چشمانداز 20 ساله ملزومات سياست خارجي توسعهگرا، با بيان اينكه متاسفانه در ايران لغت ثروت منفي است، گفت: ثروت يعني افزايش كمي و كيفي كالا و خدمات، فناوري، دانش و سطح مديريت توسط شهروندان.
ايسنا: يك استاد دانشگاه تاكيد كرد: كشوري كه ميخواهد در عرصه بينالمللي نقشي مثبت را ايفا كند، نبايد به تعارضات و تضادهاي منطقهيي و بينالمللي وارد شود. دكتر محمود سريعالقلم، استاد علوم سياسي دانشگاه شهيد بهشتي در سخناني در كنفرانس ملي چشمانداز 20 ساله ملزومات سياست خارجي توسعهگرا، با بيان اينكه متاسفانه در ايران لغت ثروت منفي است، گفت: ثروت يعني افزايش كمي و كيفي كالا و خدمات، فناوري، دانش و سطح مديريت توسط شهروندان. وي با اشاره به آنچه كه از آنها به عنوان ثروت در دنيا ياد كرد، اظهار داشت: اينكه دو بانك از 10 بانك برتر دنيا چيني هستند، هند سالانه 25 ميليارد دلار نرمافزار توليد ميكند، 62 درصد كتابهاي علمي جهان در آمريكا چاپ ميشود، 78 هزار شركت چند مليتي در جهان وجود دارد يا فرانسه در سال 2006 از محل توريسم 63 ميليارد دلار درآمد به دست ميآورد، مصداق ثروت هستند. اين استاد دانشگاه گفت: در حال حاضر 540 هزار دانشجو از 166 كشور جهان در آمريكا تحصيل ميكنند. سند پتروشيمي عربستان رتبه هشتم در جهان را دارد در حالي كه صنعت پتروشيمي ايران رتبه هشتاد و يكم را و يا شش شركت و بانك كويتي در 22 كشور جهان فعاليت دارند؛ همه اينها ثروت است. سريعالقلم گفت: توليد ثروت نيازمند سيستم اجتماعي قابل پيشبيني است. ايران كشوري است كه فرد در آن نقش مهمي دارد. در حالي كه براي توسعه، ساختار مهم است. وي با بيان اينكه 10 اصل ثابت براي افزايش ثروت ملي قابل طرح است، گفت: همپوشاني فرهنگ ملي با ثروت اولين اصل است؛ متاسفانه مفهوم و واژه ثروت بايد مثبت باشد و باورهاي عمومي با ثروت در تضاد نباشد. وي با بيان اينكه اقتصادگرايي ميان عموم مدعيان قدرت دومين اصل است، اظهار داشت: بايد بين گروههاي سياسي درباره اولويتهاي اقتصادي اجماع نظر صورت گيرد. دكتر سريعالقلم عبور از مرحله تامين امنيت داخلي و خارجي را سومين اصل عنوان كرد و گفت: نگرانيهاي كلان در حوزه امنيت ملي بايد حذف شود در غير اين صورت نميتوان سياست خارجي توسعهگرا را در اختيار گرفت. وي در بارهي رقابت اقتصادي و صنعتي شدن تصريح كرد: دولتيها نبايد از ثروتمند شدن غيردولتيها نگران باشند؛ چرا كه اين مساله به ايجاد و توليد ثروت ضرر ميرساند. اين استاد دانشگاه وطنپرستي را از ديگر اسلوب دهگانه اعلام كرد و افزود: تعلق احساسي و عقلي به خاك و سرنوشت كشور بايد به طور مداوم و مستمر وجود داشته باشد. همچنين بست فضاي علني مناظره درباره سياستگذاريها از جمله مسايلي است كه كمك ميكند تا از مباحث فلسفي عبور كرده و وارد مرحله كارآمدي روشها شويم. در اين فضا بايد به رسانههاي جمعي فرصت داده شود. وي ادامه داد: ايجاد و تقويت طبقه متوسط از ديگر اسلوبي است كه ميتواند پشتوانه توليد ثروت ملي قرار گيرد. معتقدم سياستگذاريها بايد با طبقه متوسط هماهنگ باشد. كشوري كه طبقه متوسط نداشته باشد در توسعه اقتصادي و ثبات سياسي تداوم ندارد. اين استاد دانشگاه نظام آموزشي و پژوهشي رقابتي را در راستاي رواج زبانهاي بينالمللي و گسترش ارتباطات دانشگاهها و بخشهاي خصوصي و صنعتي از ديگر اصول دانست و گفت: روابط بينالمللي ميتواند مبتني بر اختلاف و نه تعارض باشد؛ كشوري كه ميخواهد در صحنه بينالمللي مثبت عمل كند بايد به تعارضات و تضادها وارد نشود. وي در ادامه سخنانش اظهار داشت: رويكرد سياست خارجي بهرهگيري از همه ظرفيتهاست. توليد ثروت بر ساختار قدرت اثرگذار است؛ لذا توليد ثروت يك تصميم سياسي براي باربر كردن يك جامعه است و تصميم توليد و افزايش آن مطمئنترين روش براي تقويت و ثبات سياسي است. دكتر سريعالقلم در ادامه در پاسخ به سوالي اظهار داشت: اگر نمي توانيم در سياست خارجي يا توسعه يافتگي به اجماع برسيم به اين دليل است كه سه راه متفاوت و متضاد را پيش گرفتهايم كه در نهايت به بافت جمهوري اسلامي باز ميگردد. اگر شما چند ماهي در ژاپن به سر ببريد ميبينيد كه 95 درصد مردم ژاپن از سرچشمههاي مشتركي نشات ميگيرند اختلاف در جامعهي ژاپن حول روشهاي رسيدن به اهداف است و در اهداف صد سال است كه به فهم مشترك رسيدهاند، اما در ايران اگر ده نفر كنار خيابان ايستاده باشند و در مورد يك موضوع صحبت كنند. ميبينيد كه هر كدام از آنها جهانبيني متفاوت و خاص خود را دارند. وي در ادامه ابراز عقيده كرد: در كشور ما اين گونه است كه اگر سياست خارجي بخواهد دوام بياورد بايد اين ظرفيت را داشته باشد كه در طول يك روز 5 بار جهانبينياش را عوض كند. معتقدم به لحاظ علمي ما ايرانيها از نظر تاريخي درست عمل ميكنيم اختلافات نشان ميدهد كه بايد به سمت يك هارموني همان گونه كه در آلمان كانادا و اسپانيا و يا امارات متحدهي عربي وجود دارد، برويم. وي گفت: ما هنوز به لحاظ تاريخي نميتوانيم همگي در باكس جمهوري اسلامي ايران به يك نتيجه واحد برسيم. سريعالقلم همچنين مدعي شد كه ايران هنوز يك دولت ملت نيست و ما نتوانستهايم آن را شكل دهيم. اين استاد دانشگاه گفت: در دنيايي كه من و شما هستيم اصالتا سياست خارجي ديگر وجود ندارد، آنچه مهم است توسعه است. وي با بيان اين كه معتقدم ما عقبتر از آنچه بايد باشيم نيستيم گفت: بحثهايي كه ما امروز در بحث سياست خارجي توسعه گرا مطرح ميكنيم چيزهايي هستند كه انگليسيها در دهههاي 1740 تا 60 مطرح ميكردند. وي ادامه داد: اگر كرهي جنوبي، چين، سنگاپور به سمت توسعهي اقتصادي ميروند به اين دليل است كه بر روي ثروت تمركز كردهاند اقتصاد و ثروت به اين دليل مهم هستند چون سرعت ايجاد ميكنند.