دربارهي فراعنه سياه چه ميدانيم؟
مورخان، تاريخ بنيانگذاري سلسلهي فراعنهي سياه را حدود سال 780 پيش از ميلاد مسيح (ع) دانستهاند و بر اين باورند كه مردم اين تمدن در مناطقي از شمال سودان فعلي كه در نزديكي مصر واقع شده است، ميزيستند.
ایسنا: اطلاعات ما دربارهي بارگاه فراعنهي سياه و كشوري كه بيشترين هرمهاي تاريخي دنيا را دارد، چقدر است؟ اگر از ما بپرسند كه كدام كشور، بيشترين تعداد هرمهاي باستاني را دارد، پاسخ ما به احتمال زياد مصر خواهد بود؛ ولي اگر اطلاعات خود را دربارهي تاريخ حيات بشر و تمدنهاي كهن افزايش دهيم، به پاسخ ديگري خواهيم رسيد. كشور سودان در قارهي آفريقاست و از آن بهعنوان بارگاه فراعنهي سياه نام برده ميشود؛ فراعنهي سياه بردگاني بودند كه از مصر به سودان فعلي فرستاده ميشدند يا فرار ميكردند. آنها در اين منطقه و در كنار رود نيل، تمدن جديدي را كه مورخان آنرا تمدن فراعنهي سياه نامگذاري كردهاند، بنيان نهادند. مردم اين تمدن در سودان فعلي كه منطقهاي غني از نظر داشتن معادن طلا و مس محسوب ميشود، به كار پرداختند و تمدني را كه از بسياري نظرها از تمدن ايجادشده توسط فراعنه مصر، غنيتر بود، بنيان نهادند. مورخان، تاريخ بنيانگذاري سلسلهي فراعنهي سياه را حدود سال 780 پيش از ميلاد مسيح (ع) دانستهاند و بر اين باورند كه مردم اين تمدن در مناطقي از شمال سودان فعلي كه در نزديكي مصر واقع شده است، ميزيستند. فراعنهي سياه شهري را به نام ناپاتا (Napata) بنيان نهادند و سالها در اين شهر كه پايتخت آنها محسوب ميشد، به حكومت پرداختند. آنها در طي سالها حكومت بر مناطقي از سودان فعلي، به تقليد از فراعنهي مصر به ايجاد بناهاي مشابه تمدن مصر باستان دست زدند كه از آن جمله، مجموعه معابد كارناك (Karnak) را ميتوان نام برد كه طبق متون تاريخي بهعنوان هديهاي براي يكي از خدايان اين تمدن به نام آمون (Amun) ساخته شده است. از معروفترين فراعنهي سياه به تاهاركوا (Taharqua) ميتوان اشاره كرد كه توانست در زمان حكومت خود، بخشهايي از كشور ليبي فعلي را تصرف كند. براساس بررسيهاي باستانشناسان، مردم تمدن فراعنهي سياه به پرورش فيل اهميت زيادي ميدادند و اين امر را بهخوبي در ديوارنگارهها و سنگنوشتههاي بهجامانده از مردم اين تمدن ميتوان ديد. محوطههاي تاريخي اين كشور براي نخستينبار در دههي 1960 ميلادي توسط باستانشناسان يكي از دانشگاههاي برلين كشور آلمان كاوش شدند. در آن زمان، اشياي تاريخي زيادي از جمله مجسمهي مشهوري كه بدن آن بهشكل انسان و صورتش بهشكل شير است، كشف شد. همچنين باستانشناسان آلماني موفق به كشف معبدي به نام معبد شير شدند كه از نظر نوع تزيينات بهكار رفته در آن، منحصربهفرد است. علاوه بر معابد اين كشور كه بيشتر آنها ناشناختهاند، هرمهاي زيادي نيز در سودان وجود دارند كه در كاوشهاي انجامشده در آنها، اشياي تاريخي زيادي از جمله بيش از يكهزار مجسمهي منحصربهفرد و زيورآلات كشف شدهاند. بهجز معابد، كشور سودان در مقايسه با مصر، هرمهاي بيشتري دارد كه از آن جمله به هرمهاي مشهوري ميتوان اشاره كرد كه از آنها بهعنوان مجموعه هرمهاي ميرو (Meroe) نام برده ميشود. طبق بررسيهاي باستانشناسان آلماني در 1960 ميلادي، فقط 30 هرم در شمال كشور سودان قرار دارند، اين درحالي است كه از آن زمان تاكنون محوطههاي تاريخي سودان توسط باستانشناسان بهصورت جدي كاوش نشده و فقط به منبع درآمد قاچاقچيان آثار هنري تبديل شدهاند. كارشناسان دليل اصلي اين امر را وقوع جنگهاي داخلي متعدد در اين كشور ميدانند كه سبب شدهاند، بناهاي تاريخي منحصربهفرد تمدن فراعنهي سياه حتا براي مردم سودان نيز ناشناخته باشند. ايد به همين دليل باشد كه فقط يكي از محوطههاي تاريخي اين كشور در فهرست ميراث جهاني يونسكو به ثبت رسيده است.