سقف تحمل یکدیگر
علی دارابی
از جمله ويژگيهاي جامعه تكصدايي، استبداد راي، نبود آزاديهاي مشروع و قانوني، فقدان نهادهاي غيردولتي همچون احزاب و تشكلهاي سياسي، نبود فرهنگ كار جمعي و حاكميت فرهنگ تملق، چاپلوسي و ترس و وحشت از حاكمان است. در چنين جامعهاي از گفتگوي دو يا چندجانبه، فرهنگ تسامح و مداراي سياسي، نقد و پرسشگري و مكلف بودن مسوولان و پاسخگويي در قبال مسووليتها خبري نيست. در سايه انقلاب اسلامي، نظام مردمسالاري ديني بر پايه اسلاميت و جمهوريت با تكيه بر آراي عمومي مستقر شد. قانون اساسي به مثابه ميثاق ملي در اصول متعدد از وجود آزاديها، حقوق و تكاليف متقابل شهروندان و حاكميت، تصريح به وجود نهادهايي چون احزاب و تشكلهاي سياسي كه نشانگان رشد و توسعه جامعه است، سخن گفته است. افزون بر اين آموزههاي ديني، رهنمودها و وصاياي معمار كبير انقلاب اسلامي حضرت امامخميني(ره) همواره بر بيان حق بدون لكنتزبان وترس و واهمه تاكيد دارد كه سرمايه گرانقدري براي ما محسوب ميشود. رهبر فرزانه انقلاب اسلامي بارها و بارها از نهضت آزادانديشي و نظريهپردازي سخن گفتهاند و در سفر خود به شيراز براي چندمينبار تاكيد فرمودند كه: «از تكفير، دشنام و عصبانيت براي مقابله با نظرات انحرافي پرهيز شود». تصريح اين مهم در سال نوآوري و شكوفايي، پيامآور اين نكته است كه بايد فضاي فرهنگي و سياسي موجود را بازتعريف كرد. متاسفانه بهرغم دستاوردهاي بزرگ انقلاب اسلامي هنوز عادت نكردهايم آداب گفتگو و مذاكره را با هم بدرستي تمرين و اجرا كنيم. حوصله و تحمل همديگر را نداريم چه برسد به ديدگاههاي مخالف و منتقد. با نقد و عيار آن آشنا نيستيم و فرق نقد و تخريب و مچگيري را از هم تمييز نميدهيم. انتقادهايي كه منشا خيرخواهانه و برطرف كردن عيوب دارد را هم چون با اين نگاه ميبينيم، وقعي نمينهيم و چه بسا سرمايهها، فرصتها و منابع و ظرفيتهاي فراواني را در ساليان اخير در سايه آمد و شد دولتها و فراز و فرود جريانات سياسي از دست دادهايم و ظاهرا هيچ جرياني، شخصي، مقام مسوولي و قوهاي حاضر نيست پا پيش بگذارد و درخواست نقد عملكرد خود را از ديگران به مثابه هديهاي كه در روايات اسلامي از آن ياد شده است، نمايد. روابط جريانات سياسي، مناسبات قواي سهگانه، مندرجات مطبوعات و نشريات، دعواهايي كه بايد بهاصطلاح در پشت ميز مذاكره حل و فصل شود و در تريبونهاي عمومي حريف ميطلبد و واكنش به برخي اشارات و تلويحات به صنف يا شغلي... حتي در يك سكانس برنامه نمايشي در رسانه ملي نشانگر وضعيت نامطلوب و وجود فضاي عدم تحمل و تسامح در جامعه كنوني ماست. رسانه ملي تلاش دارد فضاي سقف تحمل همديگر را بالا ببرد و از همه انتظار كمك و ياري دارد. نبايد رسانه را بهگونهاي آچمز كنيم كه در مهندسي اين فضاي مطلوب با محذورات بيمبنا روبهرو شود. بيانات حكيمانه رهبر عزيز انقلاب اسلامي فرصتي چندباره براي فراهم ساختن اين فضاست تا هر كس به سهم خود گامي به جلو بگذارد.