مسير نوآوری
منبع: کیهان
رهبر معظم انقلاب در سفر اخير خود به استان فارس، در جمع نخبگان اين خطه با تاكيد بر اينكه شعار نوآوري، شعاري حقيقي و نياز لحظه به لحظه كشور است، فرمودند: «نوآوري به معناي زمينه سازي براي بروز استعدادها، شكوفا شدن فكرها و استفاده كردن از گذشته براي پيشرفت سريع و بنا كردن آينده اي روشن است و اين مسئوليت بزرگ امروز ملت، نخبگان و مسئولان است.» بدون ترديد يكي از وظايف رسانه ها، فضاسازي لازم براي زنده ماندن، تبيين و رشد و جاري شدن اين عنصر آينده ساز كه سرنوشت كشور با ميزان موفقيت و نيل به اهداف ترسيم شده در اين مسير، در هم آميخته شده است، مي باشد. بالطبع نيز مطالبه تحقق نوآوري و شكوفايي از نهادهاي مختلف و پيگيري اين موضوع نيز در دستور كار رسانه ها قرار مي گيرد. حقيقت آن است كه نامگذاري سالهايي كه مزين به نام ائمه عليهم السلام بودند و حتي سال اتحاد و انسجام اسلامي بيش از هر چيز، بار فرهنگي داشتند؛ اما سال «نوآوري و شكوفايي» با وجود ابعاد فرهنگي كه داراست، اجرايي تر، عيني تر و واقعي تر از ساير نامگذاريها مي نمايد. آنچه در اين ميان حائز اهميت مي باشد، تبيين استراتژي و تعيين خط مشي است كه طي آن اين «اصل» به يك «شعار» تغيير ماهيت ندهد. در واقع بايستي دغدغه اي جدي و كارساز در انديشه مسئولان، نخبگان و عامه مردم ايجاد شود تا همگي تحقق اين اصل را يك «ضرورت» دانسته و فعاليت هايشان را در راستاي ايصال به اين اصل مهم برنامه ريزي نمايند. متأسفانه و بنا بر تجربه سالهاي اخير در اين بخش، كه عمدتاً وظيفه مسئولان و مديران ارشد كشور و دستگاه ها و نهادهاي ذيربط بويژه نهادهاي فرهنگي و فرهنگ ساز است، با مشكل مواجه ايم. نه موضوعات در جامعه خوب تبيين مي شوند و نه ابعاد آنها روشن مي گردد. گاهي اوقات اصل موضوع روي زمين مي ماند و تنها به تعدادي تابلوي تبليغاتي شهري، زيرنويس تلويزيوني، برپايي چند سمينار، همايش و ارائه تعدادي مقالات كه هيچ گزارشي از نتايج عملي آنها نيز در دسترس نيست و در نهايت بعضي از سخنرانيها، آن هم براي زينت كلام و به روز حرف زدن، بسنده مي شود. آنچه كه رهبر فرزانه انقلاب بر آن تاكيد مي ورزند «نياز لحظه به لحظه» به حقيقتي به نام «نوآوري» است. مسئله اي كه نبايد به سادگي از كنار آن گذشت و نبايستي اجازه داد تجربه هاي ناموفق سالهاي قبل، بار ديگر درباره اين مسئله حياتي تكرار شود. امروز، پرهيز از شعارزدگي و حفظ اصالت «اصل نوآوري و شكوفايي» و تبيين و تحقق آن، وظيفه اي ملي به شمار مي آيد. در اين باره چند نكته گفتني است؛ 1- يكي از پيش نيازهاي اين مسير براي رسيدن به نتيجه مطلوب، زمينه سازي ذهني و فرهنگي براي اقشار مختلف جامعه است. امروز هر ايراني به خوبي مي داند كه در فعاليت هاي خود بايد روش ها و نوآوري هايي به كارگيرد تا كشور به اهداف تعريف شده در چشم انداز بيست ساله نظام برسد. اما، بدون ايجاد فرهنگ اين كار و طراحي و تامين بايسته هاي آن بطور قطع راه به جايي نخواهيم برد. خلاقيت و نوآوري يك شبه، بطور ناگهاني و با صدور يك دستورالعمل و بخشنامه عملي نمي شود. فراهم كردن بستر و ساختار لازم براي تحقق اين امر جزء ضروريات اوليه به حساب مي آيد. رهبر انقلاب با روشن بيني و آگاهي دقيق از اين موضوع، سالهاست كه بسترسازي براي اين كار را آغاز نموده اند. طرح موضوع نهضت نرم افزاري و توليد علم و تاكيد جدي بر عقب ماندگي علمي كشور و ضرورت يافتن روش هاي نو براي كاهش فاصله علمي با جهان در ملاقات با اقشار مختلف مردم، دانشجويان و نخبگان و مسئولان، بطور مكرر و مشروح، دال بر اين معناست. بطور حتم ايجاد و رشد «فرهنگ» نوآوري در جامعه و تحول و شكل دادن به انديشه و نگاه مديران، مسئولان و نهادهاي كلان تصميم ساز، جزء گامهاي اوليه اين راه است. 2- يكي ديگر از لوازم ضروري اين كار، تغيير در نگرش ها و روش هاي موجود و تمهيد براي بروز خلاقيت و نوآوري است. بايد بپذيريم كه نوآوري در فضاي همكاري، همدلي و تفاهم و مشاركت و همبستگي و در محيطي بانشاط كه صحنه تلاش و كوشش و رقابت و تكاپو است، شكل يافته و رشد مي كند. انگيزه هاي كم سو و بي رمق در كنار بي تفاوتي و دلمردگي، آفتي مخرب براي نوآوري است. محيط هاي اداري كه گرفتار درد كهنه بروكراسي و روزمرگي اند و همه منتظرند تا ساعات كار اداري پايان پذيرد؛سازمانها و نهادهايي كه در عمل، مجالي براي انتقاد شنيدن و ارائه پيشنهاد باز نكرده اند؛ مديراني كه خلاقيت لازم و قدرت ريسك كردن ندارند و در مقابل نيروهاي مبتكر و كارشناسي كه گاه خود را تحت مديريت مديران كار نابلد ديده و فضاي لازم براي طرح خلاقيت خود نمي بينند و البته، كساني كه در چنبره مشكلات اوليه زندگي از ازدواج و اشتغال گرفته تا معيشت و مسكن، گرفتار آمده اند، طبعا نمي توانند نوآور باشند. آنچه در اين بيان آمد نه نمايي از وجهه عام كشور، بلكه واقعيتي است كه بخش هايي از نظام مديريتي و اداري و اقشار جامعه را در برگرفته است و ما براي رفع موانع نهضت نوآوري و پيشرفت كشور نمي توانيم آن را ناديده بگيريم. نوآوري قبل از هر چيز نيازمند تغيير نگرش ها، باورها و روش هاست. نيازمند مسئولان خلاق و نوآور است. نيازمند فضاي اميد و انگيزه است. محيط نقدپذيري و پيشنهادطلبي را مي طلبد. نيازمند سعه صدر و ميدان دادن به نيروهاي جوان، خلاق و مبتكر است و نيازمند مديراني مثبت نگر با نگاهي فراخ بسوي افقهاي بلند پيشرفت و توسعه است. 3- يكي از راهكارهاي رسيدن به تصميمات درست و كارشناسي شده و انتخاب مسير صحيح، انجام مشاوره با نخبگان در حوزه ها و موضوعات تخصصي آنان است. بدون ترديد توسعه قلمرو مشورتي مسئولان و تصميم گيران امور و بهره مندي از ديدگاهها و نظرات نخبگان علمي، سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مي تواند باعث تسريع در پيشبرد طرحها و كارآمدي در اجراي سياستها و نظام تصميم گيري شود. سياست گذاران و متوليان امور كشور بايد با نزديك شدن به محققان و نخبگان و ميدان دادن به خلاقيت هاي آنان در ابداع الگوهاي جديد اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي تلاش مضاعف نمايند، چرا كه بدون نوآوري در عرصه هاي گوناگون بويژه نظامات اقتصادي، اجتماعي و مديريتي، نمي توان به شكوفايي در ظرفيت هاي بالقوه و اهداف راهبردي پيشرفت و توسعه دست پيدا كرد. از سوي ديگر همفكري و بها دادن به نخبگان فكري و اجرايي كشور، احساس تعلق و وابستگي آنان به كشور را تقويت كرده و مانع پيشرفت پديده اي به نام «فرار مغزها» مي شود. نخبگان ايران اسلامي در همه عرصه هاي علمي و فرهنگي عاشق اين سرزمين و نظام مقدس جمهوري اسلامي اند.مجال بروز خلاقيت و تسري انديشه آنان در صحنه هاي اجرايي و نظام تصميم گيري كشور علاوه بر آنكه به روند نوآوري و شكوفايي، پويايي و طراوت مي بخشد، مسير ميان بري كه حكيم فرزانه انقلاب بدان اشاره كرده اند را جلوي پاي ما مي گشايد. 4- يكي ديگر از پيش نيازهاي اين راه، طراحي و تدوين اهداف، ابعاد و راهكارهاي رسيدن به موضوع (نقشه راه) و تعيين شاخصهايي براي سنجش و ارزيابي روند و چگونگي پيشرفت امور است. بايد براي جلوگيري از دوباره كاريها و اتلاف فرصت ها و هزينه ها در تمامي حوزه ها اعم از سياست، اقتصاد و فرهنگ، سند و نقشه راهبردي تهيه و ابلاغ شود. با تهيه و تدوين اين سند، مديران و مسئولان نظام مي توانند با اجرا و بكارگيري روشها و شيوه هاي مدون، خود را در مسير تحقق اصل نوآوري و شكوفايي قرار دهند. يادمان نرود كه رهبري انقلاب تاكيد كرده اند؛ «نظام جمهوري اسلامي ايران در آستانه ورود به دهه چهارم حيات پر بركت خود است كه لازمه ورود به دهه چهارم، برطرف كردن كمبودها و حركت با شتابي بيشتر از حد متعارف براي جبران عقب ماندگي هاي تاريخي و رسيدن به اهداف و آرمانهاي تعيين شده است.» موضوع و اصل نوآوري و شكوفايي فقط به سال 87 اختصاص ندارد، بلكه شاهراهي است كه سالهاي سال، چرخ پيشرفت، توسعه و عدالت از آن عبور مي كند؛ اما مردم انتظار دارند در سال پاياني دولت عدالت خواه و اصولگراي نهم، زحمات و طرحهاي ابتكاري دولت به بار نشسته تا از ثمرات شيرين آن بهره مند شوند. جريان اصولگرا به عنوان مدافع اصول و ارزشهاي انقلاب و نظام بايستي بتواند با خلاقيت و نوآوري، موانع رشد و توسعه كشور را از پيش پا بردارد؛ خصوصا آنكه نتايج انتخابات مجلس هشتم و رويكرد دوباره مردم به اصولگرايان نشان از تداوم حاكميت اصولگرايي در كشور است و اين، انتظار بر حق مردم را بيشتر و وظيفه مجلس و دولت را سنگين تر مي كند.