نگاهی موشکافانه به چک پول های جدید
روي دلارهاي آمريكايي اين جمله نوشته شده است: «ما به خدا توكل كردهايم» در حالي كه ما كه خود را دينيترين كشور هستي و از همه ملتهاي جهان خود را به خدا نزديكتر ميدانيم، از بهكارگيري صحيح اين مفاهيم روي آثار مليمان نظير اسكناس، احساس شرمساري ميكنيم!
ورود چک پول های جدید به سیستم مالی کشور فواید و معایبی به همراه دارد. به گزارش «فردا»، در این خصوص نکات زیر قابل تامل به نظر می رسد: 1- پول ملي در دايره حكمت پرچم و سرود ملي است و نبايد دستخوش تنوع زياد و تغيير پيدرپي شود. كشورهايي نظير آمريكا، ژاپن، كانادا، انگليس و... كه بر توسعه اقتدار ملي خويش، تلاش و تاكيد زياد دارند، براي حفظ ثبات ظاهري و اعتباري و زيباييشناسي اسكناسها و مسكوكات خويش اصرار فوقالعادهاي نشان ميدهند. تغيير دولتها و ساختارهاي سياسي و اقتصادي در اين كشورها سبب و بهانهاي براي تغيير پول آنها نميشود. 2- اندازه و جنس كاغذ «ايرانچك»هاي جديد مطلوب نيست، حتي از هزار و دو هزار تومانيهاي موجود كوچكتر و نامرغوبتر است. 3- نمادهاي ايراني و اسلامي طراحي شده از نظر هنري، كليشهاي، تكراري و فاقد نوآوري - در سال نوآوري و شكوفايي - است در چكپول پنجاه هزار توماني، احتمالاً نمادي از حرم مطهر رضوي و در چكپول صد هزار توماني، نمادي از تختجمشيد طراحي و در بالا جمله «آثار تاريخي كشور جزو مفاخر ملت ايران است»درج گرديده است. اين جمله بديهي و واضح از نظر مفهوم بهخاطر عدم ذكر منبع، فاقد اعتبار فرهنگي شده است. با توجه به شباهت اكثر تصاوير اماكن مذهبي ايران به يكديگر، اگر زاويه و وجه مشخصتري از حرم رضوي براي نقاشي انتخاب و يا حداقل با درج جملهاي در معرفي تصوير به اندازه تصوير تختجمشيد (در قطعه صد هزار توماني) براي اين بارگاه شريف اهتمام، نشان داده ميشد بهتر ميشد. آيا حرم رضوي، جزو آثار تاريخي و مفاخر ملت ايران نيست؟ اگر هست (كه هست) حداقل جمله مندرج بر تصوير تختجمشيد ميتوانست در اين تصوير هم تكرار شود. تا چنين تلقي نشود كه از نظر دستاندركاران طراحي و انتشار فقط آثار بهجاي مانده از دوره تاريخي پيش از اسلام، جزو آثار تاريخي و مفاخر ملت ايران است!! 4- انتخاب رنگهاي متمايل به بنفش و قهوهاي كه جزو رنگهاي بيروح و مرده است، اين اوراق بهادار ملي را فاقد جذابيت كرده است. 5- پشت هر دو قطعه پنجاه و صد هزار تومان خالي از محتوا و پيام است. از اوراق مالي بهدليل قابليت نقل و انتقال بالايشان ميبايست به عنوان سفيران فرهنگي - ملي استفاده شود، اين اوراق به جاهايي ميرود و در دست كساني مبادله ميشود، كه شايد مخالف صد درصد نظام اسلامي باشند و هيچيك از پيامرسانان رسانهاي نظام اسلامي به آنجا راه ندارند، درج جملهاي استراتژيك از انديشه انقلاب اسلامي و يا تصويري از يكي از پديدههاي دوره جمهوري اسلامي نقش پيامرساني اين اوراق را آشكار ميسازد. هيچيك از دو تصوير انتخابي - تختجمشيد و حرم رضوي، مربوط به دوره جمهوري اسلامي نيست، حال آنكه، اين اوراق، متعلق به اين دوره است. روي دلارهاي آمريكايي اين جمله نوشته شده است: «ما به خدا توكل كردهايم» در حالي كه ما كه خود را دينيترين كشور هستي و از همه ملتهاي جهان خود را به خدا نزديكتر ميدانيم، از بهكارگيري صحيح اين مفاهيم روي آثار مليمان نظير اسكناس، احساس شرمساري ميكنيم! 6- در هر دو قطعه پنجاه و صد هزار توماني، تصوير دو روي پرتره معمم و داراي محاسن چاپ شده كه هيچ شباهتي به چهره امامخميني كه در ماده 5 قانون برنامه توسعه چهارم بانك مركزي موظف به چاپ تصوير حضرتشان روي اسكناسها شده است، ندارد. درج نام صاحب تصوير ميتوانست از اين چهره ابهامزدايي كند. 7- بانك مركزي خواسته يا ناخواسته، «ايرانچك»هاي جديد را شبيه اسكناس و در قطع اسكناس دلار آمريكايي چاپ كرده است. اگر بانك مركزي اقدام خود را قرين جسارت و دقت بيشتري كرده بود و ايهام و سردرگمي بين چك پول و اسكناس را برطرف ميكرد، تأثير مثبتتري از اقدام خود به جاي ميگذاشت. 8- درج مشخصاتي نظير امضاي خريدار، امضاي واگذارنده، مشخصات دريافتكننده وجه علاوه بر اينكه شأن اين اوراق را در حدّ «يك بار مصرفي» تنزل داده است، زائد و تشريفاتي بهنظر ميرسد. 9- درج عدد 50 و 100 با رنگ سبز و به حروف لاتين روي برگهاي منتشره نشان چيست؟ آيا زمينه حذف سه و چهار صفر از پول ملي نيست؟! متأسفانه در ساليان اخير بهخاطر افت ارزش پول ملي در برخي طبقات جامعه، يك ميليون تومان، يك تومان و در برخي ديگر يك ميليارد تومان و يك تومان در طبقه، خيلي از ما بهتران ده ميليارد تومان بمنزله يك تومان تلقي و خوانده ميشود، حذف سه يا كمتر و بيشتر صفر از پول ملي، فقط نشان پذيرفتن ضعف و كاستن ارزش پول ايراني است و اين كه در دنيا كشورهايي نظير تركيه و افغانستان فاقد سرمايه و پشتوانهاي نظير نفت هستند مبادرت به چنين كاري كردهاند، محمل صحت اين اقدام نخواهد بود. 10- ابّهت پول ايراني در چاپ اين دو اسكناس ناديده گرفته شده و حتي به اندازه هيبت برگ سبز و آبي يك و دو هزار توماني هم، نيست. شتابزدگي، سهلانگاري و شلختگي حاكم بر آن، در نگاه نخست هر مسلمان و ايراني را شگفتزده ميكند. با راه پيدا كردن اين پولها به كشور همسايه عراق روزنه توسعه اصطلاح، «خميني خميني»، «مأئه خميني» هم كور خواهد شد. متن کامل یادداشت محمد علی زم را برای شهروند امروز در این قسمت بخوانید ( + )