شريعتی: دانشگاه تاج سر دولت است
فرزند دکتر علي شريعتي با بيان اينکه دانشگاه تاج سر دولت به مفهوم نظام است، ادامه داد: اين دولت است که بايد در خدمت دانشگاه باشد نه اينکه دانشگاه در خدمت دولت باشد. براي اين منظور دانشگاه و جنبش دانشجويي بايد به آنچه خودآگاهي نسبت به خودش است،برسد تا بتواند خودش را به ديگران براي اينکه حقوقش را به رسميت بشناسند، معرفي کند.
ایلنا: احسان شريعتي طي سخناني به بررسي جايگاه دانشگاه و جنش دانشجويي پرداخت و گفت: جنبش دانشجويي ايران نيازمند شناخت دقيق از نقش خود است تا بتواند آن را به جامعه براي احقاق حقوق خود تفهيم کند. پسر دکتر علي شريعتي که به دعوت انجمن اسلامي دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران در تالار شريعتي سخنراني ميکرد، سخنان خود را به نام خداوند آزادي ، برابري و احسان آغاز کرد و گفت: امروز در پنجاهوپنجمين سالگرد حادثه 16 آذر سال 32 هستيم که دانشجويان به کودتاي 28 مرداد آن سال واکنش نشان دادند البته اعتراض دانشجويان به اين بود که چرا پليس با اجازه آتش وارد محوطه دانشگاه شده است. به گفته وي، در مراسم سالگرد اين واقعه بايد تاملي در مورد جنبش دانشجويي صورت پذيرد و طي آن اين نتيجه حاصل شود که جنبش دانشجويي منبع انرژي کل دانشگاه است و دانشگاه با استفاده از اين منبع ميتواند هويت خود را در برابر نهادهاي ديگر اجتماعي مثل دين و دولت تعريف کند. وي با اشاره به طبقه بندي "ياکوب برهاب" که نهادهاي جامعه را به سه نهاد دين، دولت و فرهنگ طبقه بندي کرده بود، اظهار داشت: با الهام از اين تقسيم بندي بايدبگويم که دانشگاه نهاد رسمي فرهنگ است و بايد نسبت خود را با دين و دولت تعريف کند. براين اساس که دانشگاه بايد دوستان و دشمنان خود را در دنيا صيانت و ديانت بشناسد و اين در گرو آن است که جنبش دانشجويي و دانشگا ابتدا نسبت به خود شناخت دقيقي داشته باشد. شريعتي با ابراز تاسف از اين که جنبش دانشجويي از عدم شناخت دقيق خود رنج ميبرد،افزود: به همين دليل است که اغلب جنبش دانشجويي وابسته به خود سياسي شده و نتوانسته نقش خود را به خوبي ايفا کند. وي با ارايه اين تعريف از دانش به معني پرسشگري و امکان طرح سوال و نه صرفا پاسخ به سوال ادامه داد: از آن جا که دانش به معني طرح سوال است، دانشگاه نيز بايد مرکزي براي طرح سوال و بيان ديدگاههاي مختلف باشد از اين رو همه گرايشهاي فکري بايد در دانشگاه احساس امنيت ،آزادي کنند چرا که دانشگاه محل تضارب آراست. وي با اشاره به نزديکي انتخابات رياست جمهوري آينده ادامه داد: جنبش دانشجويي براي اين که ببيند چه کسي دوست ودشمن دانشگاه است بايد ببيند که اين افراد چگونه با دانشگاه و محيط آزاد آن برخورد ميکنند و چه برنامه و عملکردي در قبال دانشگاه خواهند داشت. چرا که دانشگاه نهادي به منزله يک دولت در درون دولت و ناموس علمي ، اخلاقي و فرهنگي کشور محسوب ميشود. فرزند دکتر علي شريعتي با بيان اينکه دانشگاه تاج سر دولت به مفهوم نظام است، ادامه داد: اين دولت است که بايد در خدمت دانشگاه باشد نه اينکه دانشگاه در خدمت دولت باشد. براي اين منظور دانشگاه و جنبش دانشجويي بايد به آنچه خودآگاهي نسبت به خودش است،برسد تا بتواند خودش را به ديگران براي اينکه حقوقش را به رسميت بشناسند، معرفي کند. اين جامعه شناس با ارايه دو تعريف از دين يکي با عنوان "دين نو انديش و دين قلمي" و ديگري با عنوان "دين تثبيت کننده و ايدئولوژي درجامعه" ادامه داد: دانشگاه بايد نسبت خود را با هر يک از اين تعاريف از دين مشخص کند. شريعني همچنين در ضرورت سازمان دهي جنبش دانشجويي، به مساله حفظ حافظه تاريخي اشاره کرد و افزود: جنبش دانشجويي کنوني ايران تافته جدابافته از جنبش دانشجويي پيش از انقلاب و حتي کليت تاريخ ايران نيست. اين جنبش مطالباتي دارد که بي ارتباط با مطالبات گذشته نيست و تمام بدنه دانشگاه بايد مدافع اين مطالبات باشد. وي با بيان اينکه جنبش دانشجويي به عنوان منبع انرژي دانشگاه بايد براي اداره دانشگاه طرح و برنامه داشته باشد، ادامه داد: وظيفه جنبش دانشجويي و دانشگاه آن است که به جاي پرداختن به موضوعات انتزاعي، به مسايل مبتلا به جامعه بپردازد. وي افزود: فارغ از تفاوتهاي جنبش دانشجويي با ديگر جنبشهاي اجتماعي نظير جنبش زنان بايد گفت که تمام اين جنبشهاي اجتماعي داراي يک همسويي هستند که ميتوانند اهرمي براي اعتلاي جنبشهاي مدني باشند. وي با تاکيد بر اينکه جنبش دانشجويي اگر چه رويکرد سياسي دارد اما نبايد وارد کل عرصه سياست شود و ادعاي حزبيگري و يا آلترناتيو سياسي داشته باشد، ادامه داد: اين يکي از آسيبهايي است که جنبش دانشجويي را تهديد ميکند، علاوه بر اين برخي با تحليل انحرافي قصد جداسازي و قطع ارتباط جنبش دانشجويي با حافظه تاريخي گذشته را دارند که بايد نسبت به آن هوشيار بود. براي اين منظور جنبش دانشجويي بايد به آگاهي نقش خود و جايگاه شکننده دانشگاه برسد و سنجيده و با احتياط اما با عزم و آگاهي قاطع به تفهيم اهميت خود نسبت به کل جامعه بپردازد. بر اساس اين گزارش پس از پايان سخنراني شريعتي دانشجويان حاضر در جلسه به طرح سوالات خود از وي پرداختند. يکي ازاين دانشجويان از شريعتي پرسيد که چه کار عملي براي حفظ حافظه تاريخي در جنبش دانشجويي داريد؟ که وي درپاسخ به اين سوال با اشاره به اينکه از مشکلات درون جنبش دانشجويي اطلاعي ندارد، گفت: اما به اعتقاد من جنبش دانشجويي در حفظ حافظه تاريخي ضعف داشته است براي اين منظور لازم است تا ارگانهايي تشکيل شود و اين مسووليت را برعهده بگيرد. مثلا در نشريات جنبش دانشجويي به بحث و بررسي در مورد وضعيت جنبش دانشجويي در جامعه پرداخته شود. البته اين بحث بايد علمي و تاريخي باشد و مشخص کند که جنبش دانشجويي در چه مقاطعي دچار ضعفها و شکستهايي شده و نيازمند چه آسيب شناسي است. به گفته وي اين بررسي يک گنجينه نظري خواهد بود که نسل به نسل مي تواند منتقل شود. وي در پاسخ به اينکه چه نقش عملگرايانهاي براي جنبش دانشجويي قائل هستيد؟ اظهار داشت: ايجاد ارگانهايي براي بحث و پژوهش پيرامون جنبش دانشجويي و وضعيت آن، يک فعاليت عملي براي جنبش دانشجويي است که ممکن است گاهي در قالب تجمعات، تحصنها و ... در قالبي مبارزاتي ايجاد شود. اما مطمئنا جنبش دانشجويي به عنوان يک جنبش محافظه کار، سنجيده عمل ميکند و اقداماتي را انجام ميدهد که ارزش بهاي آن را داشته باشد. وي در پاسخ به اينکه نقش سياسي دانشجويي چيست؟ خاطرنشان کرد: اين که جنبش دانشجويي نبايد غير دولتي باشد به اين معني نيست که نبايد غير سياسي هم باشد اما اعتراضات دانشگاه و جنبش دانشجويي بايد از موضع دانشگاه باشد نه از موضع سياست به عبارت ديگر دانشگاه بايد فرهنگ خود را نهادينه کرده و جنبش دانشجويي مناسبات خود با دين و سياست را مشخص کند. به اعتقاد وي، تعهد سياسي جنبش دانشجويي بايد نسبت به حوادث کل جامعه باشد و به عنوان يک موضوع اصلي تلقي گردد اما دانشگاه بايد به صفت دانشگاه به مسايل جامعه و سياست پاسخ بدهد نه به صفت يک حزب و براساس يک فعاليت سياسي. از نگاه شريعتي جنبش دانشجويي نبايد صرفا رويکرد سياسي داشته باشد و ميتواند در چارچوب علم رويکردهاي اقتصادي و ... به خود بگيرد.