ابتکار: دغدغه حضور مجدد اصلاح‌‏طلبان را ندارم

اکنون دغدغه جناح خاص را نداريم و به شخصه اين دغدغه را ندارم که اصلاح‌‏طلبان براي بار ديگر، به قدرت بازگردند اما اين دغدغه را دارم که از جريان دانشجويي، به وضعيتي بهتر از وضعيت امروز برسيم و به وضعيتي برسيم که با آرمان‌‏هاي اصيل انقلاب نزديک‌‏تر باشد.

کد خبر : 68119

ایلنا: معصومه ابتکار از جمله زناني است که دغدغه جنبش دانشجويي، هيچگاه او را رها نکرده است و علي‌‏رغم مشغله‌‏هايي که در طول سال‌‏هاي مسووليت خود (چه در زماني که به عنوان معاون خاتمي و رئيس‌‏سازمان محيط زيست فعاليت مي‌‏کرد و چه اکنون که دور از وادي قدرت در NGO‌‏اي که خود مديريت آن را بر عهده دارد) داشته است، اين دغدغه را رها نکرد. به نحوي که حتي در وبلاگ شخصي‌‏اش يک بخش را به اين موضوع اختصاص داده است. جنبش دانشجويي،کانون توجه ويژه است معاون رئيس‌‏جمهور دولت اصلاحات با اشاره به جايگاه ويژه دانشجويان در جامعه اظهار داشت: دانشجويان، حداقل در چند دهه‌‏اي که رويکرد کشور به سمت علم و پرورش استعدادهاي علمي و پژوهشي است، داراي جايگاه ويژه وخاصي بوده است که علت آن را يا بايد فرصتي دانست که دانشجو براي کسب علم دارد و يا تاريخ جنبش دانشجويي و نقش دانشجويان در جنبش‌‏هاي آزادي‌‏خواهي و يا ساير جنبش‌‏هاي بين المللي دانست. ابتکار با بيان اينکه دانشجويان همواره جايگاه ويژه اي داشته‌‏اند، يادآور شد: بخشي از آن به پتانسيل جنبش دانشجويي بازمي‌‏گردد و اين ظرفيت را گروه‌‏هاي سياسي و نهادهاي قدرت هم شناخته‌‏اند يعني متوجه شده‌‏اند که جنبش دانشجويي داراي يک ظرفيت بسيار بالا و کانون توجه ويژه است و از سويي مورد توجه کانون‌‏هاي قدرت قرار دارد که اين توجه مي‌‏تواند مثبت يا منفي باشد. وي با اشاره به اينکه کساني که در برهه‌‏اي درصدد مطرح کردن خود بودند نيز از پتانسيل و ظرفيت جنبش دانشجويي بهره گرفتند، يادآور شد: در برهه‌‏هاي مختلف نيز شاهد جريان‌‏سازي جريان دانشجويي بوده‌‏ايم. جريان دانشجويي همواره تحولات اجتماعي و سياسي را به دنبال خود داشته که شايد مهمترين آن، انقلاب اسلامي بوده است.انقلاب اسلامي از متن جنبش دانشجويي و دانشگاه‌‏ها شکل گرفت و سپس به جامعه کشيده شد. پديده دوم خرداد با پشتوانه جريان دانشجويي شکل گرفت ابتکار پايه‌‏گذار حرکت 13 آبان را نيز دانشجويان عنوان کرد و افزود: پديده دوم خرداد به پشتوانه جريان دانشجويي به ثمر رسيد اما متاسفانه گاهي اوقات، به بهاي لازمي که بايد به جريان دانشجويي توسط خود دانشجويان و جريان‌‏هاي بيروني از جمله جريان قدرت داده مي‌‏شد، توجه نشد البته شايد دست‌‏اندرکاران و برنامه‌‏ريزان متوجه اين ارزش نيستند. وي با تاکيد بر اينکه اکنون از نظر سياسي، اقتصادي، اجتماعي و بين‌‏المللي در برهه‌‏اي خاص به سر مي‌‏بريم، نقش جريان دانشجويي در اين دوره را ويژه ناميد و ادامه داد: اتفاقاتي که در سال‌‏هاي گذشته براي جنبش دانشجويي و به‌‏ويژه انجمن‌‏هاي اسلامي مستقل رخ داد سبب پرهزينه شدن فعاليت‌‏هاي دانشجويي شد. ابتکار با بيان اينکه ديدگاه امام(ره) اين بود که دانشجو بايد در کنار درس‌‏خواندن و علم‌‏آموزي ، معرفت طلبي و روحيه انقلابي خود را در دوره دانشجويي تقويت کند و به سمت تبيين مسايل نظري و ديدگاه‌‏هاي معرفتي و روحيه انقلابي برود، گفت: اما اتفاقات سال‌‏هاي اخير و فشارهايي که براي نسل جوان پيش آمد، عملًا باعث شد که طيف عظيمي از اين نسل، با بي‌‏تفاوتي از کنار مسايل بگذرند و اين امر به خوبي در دانشگاه‌‏ها مشهود است. بي‌‏تفاوتي دانشجويان نسبت به مسايل به ضرر انقلاب است معاون خاتمي در دولت اصلاحات اظهار داشت: نتيجه اين فشارها، برخوردهاي يک‌‏سويه و محدوديت‌‏هاي آزادي بيان اين شد که طيف گسترده‌‏اي از جوانان ترجيح مي‌‏دهند هيچ هزينه‌‏اي ندهند و آهسته به دانشگاه آمده، درس بخوانند و از کنار فضاي دانشگاه و جريان دانشجويي عبور کنند که اين به نفع انقلاب و مسير اصلي و اصيل خود نيست. ابتکار فضاي منفعلانه و شرايطي که براي جريان دانشجويي بوجود آمده را ناشي از نگاه و سياست‌‏هاي غلط کانون‌‏هاي قدرت دانست و افزود: البته اين شرايط مختص دو يا سه سال اخير نيست بلکه در دوران اصلاحات نيز اين فشارها کما بيش وجودداشت. اما در آن دوره دانشجويان احساس مي‌‏کردند که يک حامي دارند و دولت اصلاحات و در دوره‌‏اي مجلس، تلاش مي‌‏کردند تا ازاين جريان حمايت کنند. رئيس سابق سازمان حفاظت از محيط زيست با دشوار و سخت خواندن فضاي کنوني کشور تاکيد کرد: خوشبختانه جريانات سالم دانشجويان مسلمان و مستقل، فارغ از اين فشارها و جريانات سياسي نزديک به قدرت، در تلاش هستند و فعاليت مي‌‏کنند که نشانه خوبي است و جاي اميدواري دارد. مهمترين دغدغه جريان‌‏هاي دانشجويي، مسايل عمومي کشور است ابتکار در پاسخ به اين سوال که مهمترين دغدغه جريان و جنبش دانشجويي را چه مي‌‏دانيد؟ پاسخ داد: مهمترين مطالبه و دغدغه جريان‌‏هاي دانشجويي، مسايل عمومي کشور است.اين دغدغه در حالي مطرح مي‌‏شود که جريان‌‏هاي دانشجويي، خود داراي مشکلات زياد و دغدغه‌‏هاي صنفي است و درگيري‌‏هاي زيادي دارد. در عين حال که جريان دانشجويي در فشار، محدوديت و محروميت از بسياري از امکانات جريان مستقل است و مورد هجمه و حمله واقع مي‌‏شود، دغدغه اصلي خود را معطوف فضاي عمومي جامعه کرده است که اين دغدغه بسيار باارزش است و نشان از روحيه آزادي‌‏خواهي و آزادگي دانشجويان دارد. دانشجويان علي‌‏رغم اين که با مسايل زيادي درگير هستند و در اين فضا به سختي کار مي‌‏کنند اما مطالبات ملي دارند و نگراني و دغدغه آنها، آينده ايران است. جنبش دانشجويي نبايد بهانه به دست بهانه جويان بدهد وي با تاکيد براينکه جنبش دانشجويي همواره هزينه داده است، به حادثه روز16 آذرماه که طي آن سه دانشجو به شهادت رسيدند، اشاره کردو گفت: جريان دانشجويي شهداي زيادي داده است. اين جريان هم در دوران انقلاب و هم پس از آن يعني در دوران دفاع مقدس شهيد داد. شهيد از قبل انقلاب با جنبش دانشجويي پيوستگي دارد. اين فعال دانشجويي سابق، هزينه دادن را يکي از مولفه‌‏هاي جريان دانشجويي عنوان کرد و افزود: نبايد فراموش کرد که هر جريان انقلابي، اصلاح‌‏طلب و هر امتي که بخواهد تغيير واقعي ايجاد کند و اشتباهات گذشته را جبران نمايد، بايد هزينه دهد که اين هزينه ممکن است مالي، جاني،‌ ‏آبرويي و يا غيره باشد. ابتکار ادامه داد: جنبش دانشجويي بايد با توجه به شرايط، آگاهانه و با دقت حرکت کند و بهانه به دست بهانه جويان ندهد. اين جنبش بايد مطالبات خود را شناخته و آنها را به دور از جناح‌‏هاي قدرت مطرح کند. اهداف و آرمان‌‏ها، با وضع موجود تفاوت زيادي دارد وي طرح مطالبات بر حق را عاملي دانست که دانشجويان و حاميان جريان دانشجويي را به سمت مسير اصلي هدايت مي‌‏کند و ادامه داد: اهداف و آرمان‌‏ها، با وضع موجود تفاوت زيادي دارد. قرار بود جاي ديگري باشيم و اتفاقات ديگري رخ دهد. ابتکار معتقد است: دانشجو بايد به اين واقعيت پي ببرد که اصلاح‌‏پذيري در جريان موجود و تفکري که معتقد به انقلاب، اصول و مباني انقلاب است، امکان‌‏پذير خواهد بود که اين، بحث مهمي است. نبود گفتمان ميان جريانات دانشجويي يک اشتباه بزرگ است وي با طرح اين سوال که دانشجويان چگونه بايد با فشارهايي که هر روز زياد و متنوع‌‏تر مي‌‏شود، برخورد کند؟ توصيه کرد: بايد بين جنبش‌‏هاي دانشجويي متنوعي که در دانشگاه‌‏ها حضوردارند، ارتباط برقرار شود. اکنون متاسفانه فاصله بين اين جنبش‌‏ها زياد است. ابتکار ادامه داد: حتي جريان دانشجويي نزديک به دولت نيز يک جمع دانشجويي است و براساس شناخت خود، به اين نتيجه رسيده است که از دولت يا جريان سياسي حاکم دفاع کنند. نبود گفتمان ميان جريانات دانشجويي يک اشتباه بزرگ است بنابراين بايد فضاي تبادل ديدگاه در دانشگاه و بويژه ميان جريانات دانشجويي حاکم باشد و فضاي تخريب و اتهامات غيراخلاقي از بين برود. وي به بيان تجربياتي از حضور خود در داشنگاه‌‏هاي مختلف کشور پرداخت و افزود:بارها مشاهده کردم که در تريبون آزاد، دانشجويان مستقل مي‌‏گويند که طيف وابسته به دولت و قدرت، حق حرف زدن ندارد زير از دولت کمک مي‌‏گيرد. اما بايد به اين دانشجويان بگويم که رفتارشان با اصول و اعتقاداتي که به آنها معتقد هستيم، هم‌‏خواني ندارد. حتي در شرايطي که در اقليت و ضعف قرار داريم بايد به طرف مقابل که از همه امکانات برخوردار است اجازه صحبت کردن بدهيم. ابتکار ايجاد فضاي سالم ميان جريانات دانشجويي را در کاهش فشارها موثر دانست و در عين حال گفت: بايد سعي کنيم تا فضاي اعتقادي خود را در بين جريانات دانشجويي حاکم کنيم و تلاش شود تا در يک فضاي سالم، تضارب ديدگاه‌‏ها فراهم شود. معاون خاتمي در دولت اصلاحات، با بيان اينکه مسايل ما ، مسايل ملي است، خاطرنشان کرد: اکنون دغدغه جناح خاص را نداريم و به شخصه اين دغدغه را ندارم که اصلاح‌‏طلبان براي بار ديگر، به قدرت بازگردند اما اين دغدغه را دارم که از جريان دانشجويي، به وضعيتي بهتر از وضعيت امروز برسيم و به وضعيتي برسيم که با آرمان‌‏هاي اصيل انقلاب نزديک‌‏تر باشد. وظيفه جنبش دانشجويي،پر کردن فاصله ميان وضعيت فعلي با آرمان‌‏هاي اصيل است ابتکار يکي ديگر از وظايف جنبش‌‏هاي دانشجويي را پر کردن فاصله‌‏اي دانست که ميان وضعيت فعلي و آرمان‌‏هاي اصيل ايجاد شده است و گفت: جنبش دانشجويي بايد با نقد، حضور آگاهانه، جهت دادن و کمک کردن به جريانات سالم سياسي کشور کمک کند تا آنها به اصلاح مسايل و امور کشور بپردازند و مصالح و منافع ملي تامين شود. ابتکار با تاکيد بر اينکه در فضاي کنوني، چرخش شديد سياسي را تجربه کرده‌‏ايم، تصريح کرد:شايد اين وضعيت با آرمان‌‏ها و بلند‌‏پروازي‌‏هاي جريانات سياسي و جنبش دانشجويي، فاصله جدي داشت و ما را به اين واقع‌‏بيني نزديک کرد که واقعيات جامعه ما با آن آرمان‌‏ها وانتظاراتي که داشتيم، منطبق نبود البته پيش از اين که دچار ياس شويم ما يعني اصلاح‌‏طلبان را واقع بين کرد. در دل شکست اصلاح‌‏طلبان درس‌‏هاي زيادي نهفته است وي با اشاره به چرخش قدرت در سال‌‏هاي اخير يادآور شد: در دل اين شکست که براي جريان اصلاح‌‏طلبي پيش آمد، درس‌‏هاس بزرگي وجود داشت که اگر از اين دوره خارج شويم و درس‌‏ها را نگرفته باشيم و براي اصلاح برخي مسايل و بازگشت به درون استفاده نکنيم، ضرر کرده‌‏ايم. ابتکار يکي از مسايل مهم در جريانات دانشجويي را کارفکري و نظري دانست و با بيان اينکه اين کارها در دو بخش طبقه‌‏بندي مي‌‏شوند، گفت:بخش اول، مباني کاملًا ديني تئوريک ومباحث مختلف فقه، اخلاق، شريعت و بحث‌‏هايي است که جنبش دانشجويي به آنها متکي است و مبناي فکر خود را بر اين مباحث مي‌‏گذارد.جريانات دانشجويي اگر بر روي اين مسايل کار نکنند و با ديدگاه‌‏ها و آموزه‌‏هاي روشنفکران معاصر ارتباط برقرار نکنند، دچار خلاء و مشکلات زيادي مي‌‏شوند. وي بخش دوم را مباني سياسي، تحللي و شناخت مسايل سياسي و بين‌‏المللي و همچنين آشنايي با مباحث اجتماعي و سياسي زمان دانست و با تاکيد بر اهميت اين مباحث، يادآور شد: دانشجو اگر از فرصت دوران دانشجويي خود، براي دستيابي به چنين شناختي استفاده نکند، ممکن است در دوران پس از دانشجويي نتواند مباني آن‌‏ها را تقويت کند و تنها فرصت کند تا به خواندن روزنامه‌‏ها بپردازد. بايد دوران ياس را به فرصت تبديل کرد ابتکار با اعتقاد به اينکه بايد دوران ياس را به فرصت تبديل کرد، اظهار داشت: نبايد اجازه دهيم که اين دوره سپري شود و سپس متوجه شويم که از اين اتفاقات، درس‌‏هاي لازم را نگرفته‌‏ايم. درس‌‏هاي اين دوره اگر بيشتر از درس‌‏هايي نباشد که جنبش دانشجويي در زمان اوج که پرشورتر بود، گرفت، کمتر نخواهد بود. وي با يادآوري اتفاقات 18 تير، آن اتفاقات را ضربه‌‏اي بر پيکره جنبش دانشجويي عنوان کرد که نااميدي زيادي در دانشجويان پديد آورد و افزود: نبايد در اين شرايط، باقي ماند و توقف کرد؛ بلکه بايد از آنها درس گرفت و حرکت کرد. ياس و نااميدي واقعيت دارد اما بايد از آن عبور کرد. يکي از شاخصه‌‏هاي هوشمندي ، عبور از مشکلات است يعني بايد بتواني در عين قرار گرفتن در مشکلات، آينده روشن را بسازي. معاون خاتمي در دولت اصلاحات با اشاره به روز کار آمدن دولت اصولگرا و مطالبات بخشي از جريانات دانشجويي از اين دولت براي تحقق ارزش ها و بازگشت به اصول، اظها داشت: اين بخش از دانشجويان، با روي کار آمدن دولت اصولگرا به واقع بيني رسيدند و متوجه شدند افرادي که با ادعاهاي بلند بر سر کار آمدند و مدعي بودند که تافته جدا بافته هستند واقدامات دولت قبلي را زير سوال بردند، به‌‏زعم دوستان اصولگراي منصفشان با آرمان‌‏ها، فاصله زياد و بدترين عملکردها راداشتند. ميدان مانور جنبش دانشجويي فاصله بين شعارها و اقدامات عملي است وي با بيان اينکه درسي براي تمام جريانات، اعم از اصلاح‌‏طلب و اصولگرا، جريان دانشجويي روشنفکر و جريان دانشجويي محافظه‌‏کار يا اصولگرا وجود دارد، توضيح داد:درس اين است که بين آرمان‌‏ها تا واقعيت‌‏ها و بين حرف تا عمل فاصله زيادي وجود دارد. البته اين موضوع، مشکل تمام جوامع بشري است. مشکل متدينين،مدعيان ارزش‌‏گرايي و اخلاق‌‏گرايي واصولگرايي اين است زماني که به مرحله عمل رسيدند، با ادعاها و حرف‌‏ها خود فاصله داشتند که محل نقد است و جنبش دانشجويي توانسته در فاصله ميان حرف و عمل مانور دهد. ميدان مانور جنبش دانشجويي فاصله بين شعارها و اقدامات عملي است. ابتکار بر لزوم توجه جنبش دانشجويي به انصاف و اعتدال در نقد تاکيد کرد و افزود: نقدي از دل جريان دانشجويي بيرون مي‌‏آيد، بايد داراي برآيند مثبت براي کشور باشد. تمام جريانات مدعي پيشرفت بايد از نقد استقبال کنند مشاور خاتمي در دولت اصلاحات با تاکيد بر اينکه نقد عامل حرکت و اصلاح است، يادآور شد: تمام جريانات مدعي پيشرفت و بهبود شرايط و وضعيت بايد از نقد استقبال کنند، خصوصاً اگر لباس ديانت بر تن کرده باشند زيرا اعتقادات ديني ما با نقد واصلاح سازگاري دارد و جهاد اکبر را بر هر چيز مقدم دانسته است که لازمه اين جهاد، نقد و اصلاح از درون است. ابتکار با اشاره به اينکه نمي توان از هر منظري مانند روشنفکري ، حکمراني مطلوب و غيره از نقد گريز داشت، ادامه داد: اگر بخواهيم در دنياي امروز، شهروند جهاني باشيم بايد بتوانيم در استاندارد جهاني فکر و کار سياسي و اجتماعي کنيم.بخشي از شهروند جهاني خوب بودن، نقدپذيري و داشتن قدرت نقد است. وي با اعتقاد به اينکه نقد در دو حالت رخ مي‌‏دهد، تصريح کرد: نوع اول، بيان اشکالات و خلاء‌‏ها است و حالت دوم اين است که اگر منقد راهکارهايي هم داشته باشد، به ارايه آن بپردازد؛ اما اين دليل نمي‌‏شود که صرف نقد،داراي ارزش نباشد. مشکل امروز جامعه، عدم نقدپذيري است ابتکار مشکل امروز جامعه را عدم نقدپذيري عنوان کرد و گفت: متاسفانه اکنون، انتقاد به عنوان تخريب و تخريب به عنوان انتقاد مطرح مي‌‏شود و فاصله نقد وتخريب را نتوانسته ايم در جامعه تنظيم و ارزش و اعتبار نقد منصفانه و مصلحانه راحفظ کنيم و از سويي، بحث تخريب را تا اين مرحله پيش مي‌‏بريم که سابقه، هويت، تاريخ و همه ابعاد ارزشمند افراد را زير سوال مي‌‏بريم. وي با تاکيد براينکه نقد مانند آزادي داراي تعريف و مرز است، افزود: اگر براي آزادي ارزش قائل هستيم، بايد ضوابط آن را تعريف کنيم يا اينکه، توسعه و پيشرفت بدون ضابطه و قاون معنا و مفهوم ندارد وتوسعه بدون قانون به هرج و مرج و آنارشيست کشانده مي‌‏شود لذا براي اينکه نقد، تاثيرگذار و مصلحانه باشد و به بهبود شرايط و توسعه حکمراني مطلوب منتهي شود، بايد در چارچوب بوده و تعريف داشته باشد. اساس نقد رعايت حرمت ديگران است وي با اشاره به اينکه اساس نقد بايد رعايت حرمت ، حدود شخصي و احترام به ديدگاه يکديگر باشد، يادآور شد: حق پذيري بايد به عنوان يک اصل در نقد باشد يعني اگر حقيقت را يافتيم، ولو اينکه در جناح مقابل و در دست دشمن باشد، آن را بپذيريم .جنبش دانشجويي بايد به ضابطه‌‏مند کردن نقد بپردازد البته در دنيا و کشورخودمان نيز، صاحبنظران زيادي بر روي موضوع نقد کارهاي زيادي کردند اما بايد بفهميم که چگونه مي‌‏توان از ابزار نقد براي اصلاح و پيشبرد اهداف جامعه استفاده کنيم. وي در مورد رابطه اصلاح‌‏طلبان و جنبش‌‏هاي‌‏دانشجويي اظهار داشت: رابطه اصلاح طلبان به جهت نوع اعتقاداتي مانند آزادي، توسعه سياسي و ... با جريان دانشجويي که خواهان بهبود شرايط و فضاي سياسي کشور و باز شدن اين فضا به نفع طرح تنوع ديدگاه‌‏هاي سياسي هستند، از لحاظ نظري همراهي زيادي دارد. ابتکار ادامه داد: در دوران اصلاحات، اتفاقات خوبي که در کنار اتفاقات ناگواري رخ داد که اکثر آنها خارج از اختيار دولت بود. رويکرد و جهت گيري دولت اصلاحات و مجلس ششم در ارتباط با جنبش دانشجويي و توسعه علم در ايران ، تقويت استقلال دانشگاه‌‏ها و فعاليت در فضاي آزاد، اتفاقات بزرگي بود که در جريان اصلاح‌‏طلبي اتفاقي افتاد و ما شاهد رشد و شکوفايي علمي بوديم که امروز، طيف‌‏هاي ديگر به مصادره دستاوردهاي آن مي‌‏پردازند. مشاور خاتمي در دولت اصلاحات ارتباط اصلاح طلبان با جنبش دانشجويي را خوب و سازنده عنوان کرد و گفت: جريان دانشجويي با مشکلاتي که در سه سال اخير تجربه کرده است، به خوبي مي‌‏تواند تشخيص دهد که چه تفکري براي آينده ايران و توسعه علم و دانشگاه‌‏هاي مفيد است.

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: