تحريم بنزين، تهديد يا فرصت؟
باراك اوباما، رييسجمهور منتخب آمريكا، در جريان مبارزات انتخاباتي چند بار وعده داد كه صادرات بنزين به ايران را محدود خواهد ساخت. اين موضوع البته بعدها كمتر مورد اشاره قرار گرفت تا اينكه اخيرا موسسه مطالعات امنيت ملي آمريكا مجددا پيشنهاد تحريم صادرات بنزين به ايران را مطرح ساخته است. اين موضوع را برخلاف ظاهر ناخوشايند آن بايد به فال نيك گرفت و آن را مصداق اين جمله دانست كه «عدو شود سبب خير اگر خدا خواهد.» اوباما ظاهرا خبر ندارد كه با اين اقدام چه خدمت بزرگي به اقتصاد ايران خواهد كرد و از اين طريق كاري را انجام خواهد داد كه تا به حال چندين مجلس و دولت موفق به انجام آن نشدهاند و آن عبارت است از بهينهسازي مصرف سوخت! همه ميدانيم كه سرانه مصرف بنزين در ايران خيلي بيش از آن چيزي است كه بايد باشد. اين مصرف بالا علاوهبر هدر دادن سالانه دهها ميليارد دلار از سرمايههاي ارزي كشور، موجب حجم بالاي ترافيك و آلودگي شديد هوا در شهرهاي بزرگ كشور نيز شده است. از طرفي طرح سهميهبندي بنزين نيز چندان موفق نبوده است، به طوري كه با گذشت 4 ماه از سال، بودجه مصوب دولت براي واردات بنزين مصرف شد و اين يعني اينكه موضوع چندان جدي گرفته نشده است. همزمان، هنوز بر سر اجرا شدن يا نشدن يارانههاي نقدي بحث وجود دارد، تا چه رسد به جزئيات و مراحل اجرايي آن. لذا ضروري است از فرصتي كه آقاي اوباما در اختيار كشور گذارده است، استفاده شود! براي مقابله با اين تصيم دو راه قابلتصور است. راهكار اول، توليد بيشتر بنزين است كه اصلا معقول نيست و در كوتاهمدت هم جواب نخواهد داد. ضمن اينكه با روند فعلي مصرف، هيچ مجموعه پالايشگاهي در دنيا جوابگوي عطش مصرفي ما نخواهد بود. راهكار دوم مديريت تقاضا است. بهبود حملونقل عمومي از طريق بخش خصوصي، افزايش ناوگان اتوبوسهاي خصوصي و خودروهاي ون و همزمان افزايش محدوده طرح ترافيك، كاهش تدريجي سهميه بنزين، بهبود وضعيت دولت الكترونيك براي كاهش تقاضاي سفر، از جمله اين اقدامات است. البته مشابه اين پيشنهادها در سالهاي اخير فراوان مطرح شده است، اما اميد ميرود اين بار با شمشير داموكلسي كه آقاي اوباما روي سرمان آويخته است، طرحهاي مربوط به بهينهسازي مصرف سوخت با جديت و سرعت بيشتري دنبال شود. البته ميتوانيم باز هم فرصتسوزي كنيم و منتظر باشيم تا ببينيم دشمن چه ميكند. اما آن روز شايد فرصتي براي برخي اقدامات كه احتمالا زمانبر هستند، باقي نمانده باشد. مهدي نصرتي منبع: دنیای اقتصاد