در سوگ امام جمعه غيور آبادان
دكتر غلامعلي رجايي
هر کس بخواهد بداند که در آن روزهای سخت بر جمی و یاران او چگونه گذشت، کافی است اخبار و تصاویر وحشتناک دیروز غزه را از رسانه ملی و غیرملی دیده باشد تا بداند همه روزها و ماه های نخست جنگ بر جمی و یاران مقاوم او در آبادان، اینگونه گذشت و او در اقتدا به امام خویش که امام مجاهدان روزگار بود، این ایستادگی و مقاومت تا پایان جان را به دیگران آموخت و در روزهایی که هیچ کس حتی برای یک ساعت احتمال ادامه عمر و زنده ماندن خود را نمی داد، جمی و مردان او مردانه ایستادند و آبادان قهرمان را سرپا نگه داشتند. جمي ، همان كه در آبادان محاصره شده درمعرض سقوط در اقتدا به مجاهدان صدر اول اسلام كه در ركاب رسول خدا مي جنگيدند و از كيان و حرمت دين خدا و رسول او جانانه دفاع مي كردند در زير گلوله باران هر روز و هر ساعت آبادان توسط نيروهاي ارتش بعثي عراقي مردانه ايستاد و به رزمندگان آباداني و غيرآباداني درس مقاومت و ايستادن داد. اگر كسي در آن روزهاي اول آتش و خون به آبادان سري زده باشد، مي داند در آن زير زمين كميته ارزاق شهر، رزمندگان اسلام با چه شور و اشتياقي به نماز جمعه آبادان مي آمدند و به سخنان جمي گوش مي دادند. سخناني كه معمولاً با صداي اصابت گلوله هاي توپ و خمپاره به اطراف محل برگزاري نماز جمعه همراه بود، نماز جمعه اي كه حضرت امام كه خود امام ايستادگان بود با حساسيت خاصي برگزاري آن را دنبال مي كرد و وقتي آقاي جمي به دلايلي يكي دو هفته اي نتوانسته بود نماز جمعه را اقامه كند و خطبه بخواند، در ديداري كه با امام داشت، امام در اولين عبارات به او فرموده بودند: شما مثل اينكه چند هفته اي است در آبادان نيستيد. نماز جمعه اي كه دشمن بعثي هم با غيظ و غضب خاصي نظاره گر مستمر برپايي آن بود و با تمام توان مي كوشيد اقامه آن را متوقف كند، ولي حتي براي يك هفته هم به اين هدف پليد خود توفيق نيافت و هر جمعه رزمندگان اسلام و كساني كه به دليلي در آبادان محاصره شده - كه در مقطعي فقط از طريق يك جاده خاكي در زير آتش شديد دشمن و راه آبي به عقبه خود وصل بود - مانده بودند، با اشتياق بيشتري در نماز حاضر مي شدند و به خطبه هاي شورآفرين جمي گوش مي دادند، خطبه هايي كه اگر چه در ظاهر خطبه و سخنراني بود، اما در واقع نماد برپايي پرچم بلند هميشه در اهتزاز عزت و سرفرازي حاكميت نظام مقدس جمهوري اسلامي در شهري بود كه كمتر در شهرهاي جنگي نظير آن را مي توان يافت. علت اين تفاوت ، نزديكي بيش از حد تصور دشمن به آبادان بود، تا جايي كه مي توانست از آن سوي اروندرود با يك تفنگ كلاشينكف شهر را ناامن كند. من که توفیق حضور مکرر در آبادان را در سال های نورانی جنگ داشته ام، هرگز نتوانسته ام پس از گذشت بیش از بیست و چند سال شیرینی و حلاوت حضور در نماز جمعه آبادان را در زیر آتش بی امان دشمن از یاد ببرم و خوب به یاد دارم که در اثنای ایراد خطبه های حضرت جمی که با آن اندام کوتاه، مانند کوهی مقاوم، سلاح در دست ایستاده بود و مانند شیری می غرید و به جمع نمازگزاران روحیه می بخشید. انتظار شهادت در لحظاتی که تصور اصابت گلوله ای به مکان اقامه نماز می رفت، از ذهن کمتر کسی دور می شد. خوب به ياد دارم در هفته هاي نخست جنگ كه در فرمانداري ماهشهر بودم، يكي از آن شب هاي پراضطراب و حادثه شاهد تلفن يكي از كارمندان محلي فرمانداري به آبادان بودم كه داشت با فاميلش در اطراف آبادان صحبت مي كرد. تلفن را كه گذاشت، سرش را ميان دو دستش گرفت و ساكت ماند. وقتي پرسيدم چه خبر شد؟ گفت فاميل ما مي گفت همين الان كه با شما صحبت مي كنم عراقي ها داخل روستاي ما شده اند و وارد تك تك خانه ها مي شوند و اولين عكس العمل آنها با ورود به اتاق هاي خانه ها اين است كه تمثال قاب گرفته حضرت امام خميني(ره)را با عصبانيت از ديوار به زير مي كشند و مي شكنند و تيراندازي هاي بيهوده مي كنند تا به خيال خام خود در دل ما رعب و وحشت بيندازند. جمي در اين شرايط در آبادان ماند و به عنوان حلقه وصل نيروهاي مسلح كه در آن زمان هماهنگي مابين آنها به دليل تنوع وظايف آنها از مشكلات و خاص اول جنگ و در عين حال از ضروريات ايستادگي بود، عمل مي كرد. جمي با صبر و حلم و هوشياري مثال زدني سعي در نزديكي هرچه بيشتر حوزه عمل نيروهاي شهرباني ژاندارمري ، كميته و سپاه ، ارتش داشت تا در پرتو اين هماهنگي شهر بهتر بتواند در محاصره به مقاومت سرفرازانه خود ادامه دهد. جمي در آن هفته ها و ماه هاي نخست جنگ كمتر مجال استراحتي داشت. به نقاط مختلف شهر سر مي زد، در جلسات مهم نظامي شركت مي نمود و گاه فراغت سري به راديو نفت آبادان مي زد و براي رزمندگاني كه در جبهه هاي جنوب و به ويژه در اطراف آبادان و خرمشهر مي جنگيدند، پيام راديويي مي فرستاد. يادداشت هاي روزانه اي كه وي در طول اين روزها نوشته و خوشبختانه چاپ هم شد، بهترين سند و دليل پركاري و خستگي ناپذيري اين روحاني مجاهدي است كه رزمندگان اسلام از محورهاي مختلف براي استماع خطبه هاي وي، به آبادان غرق در گلوله و آتش و انفجار مي آمدند. مي آمدند تا در كارنامه مقاومتشان در جبهه ها، حضور در نماز جمعه آبادان به امامت جمي، اين يار انقلابي امام هم ثبت و ضبط شود. همان جمي اي كه در دوران مبارزه ، ساواك در بدر به دنبال دستگيري وي بود و نتوانست او را كه مخفيانه از آبادان به تهران آمده و در منزل علامه شهيد مطهري يك ماه تمام مخفي بود، پيدا كند. همان جمي كه نمي شود و نبايد و نمي توان تاريخ نوراني هشت سال دفاع مقدس را كه مرتبط با خوزستان و آبادان مقاوم است نوشت، ولي به نام و ياد و حضور و تاثير و عملكرد او توجهي نداشت . همان جمي اي كه اكنون فصلي از تاريخ مقاومت ايران و خوزستان و آبادان به او تعلق گرفته است و الحق از شخصيت ها و مشاهير برجسته كشور و از چهره هاي ماندگار اين ملك و آيين بود و اكنون ديگر در ميان ما نيست. همان جمی که با پایداری مثال زدنی خود در راستای تحقق فرمان حضرت امام که حصر آبادان شکستنی است و باید این محاصره شکسته شود، روز و شب نشناخت تا سرانجام آبادان از محاصره نیروهای بعثی به درآمد و گل لبخند بر لبان همه نقش بست. همان جمی که تا صدای خطبه ها و پیام های او به شهرها و مرزها رسید، همگان و به ویژه آن هایی که بالاجبار شهر خود را مظلومانه ترک کرده و به شهرها و استان های اطراف مهاجرت کرده بودند، نفس راحتی می کشیدند که آبادان ایستاده چون جم ایستاده است. همان جمی که هرگز اندیشه ترک آبادان در محاصره به رغم خیرخواهی و نصیحت خواهی و مصلحت اندیشی بعضی بزرگان و غیربزرگان در ذهن او خطور نکرد و ماندن مردانه او در شهری که از هر سو در محاصره و زیر آتش بی امان دشمن بعثی بود به دیگران توان و امکان و انگیزه ماندن و مقاومتی سرخ را بخشید. از این همه منزلت و سابقه درخشان مقاومت و ایستادگی اگر چه قرار است تقدیر شود و مقام جمی پاس داشته شود، اما هیهات که فداکاری ها و تلاش های خالصانه جمی و امثال جمی با چنین رویکردهائی قابل تقدیر و سپاس باشند. اجر جمی با خدای جمی است در روزی که نامه اعمال خلایق را به دست آن ها می دهند و خلایق سه دسته اند و من شک ندارم که چنین عالم مجاهد مقاوم و متواضعی که در تمام عمر از خصلت مردمی بودن خود یک لحظه هم دور نشده است، در زمره السابقون خواهد بود؛ همان گونه که در دوران نورانی جنگ، وی از با برکت ترین اصحاب امام و انقلاب اسلامی بود. روحش شاد. منبع: آینده