ماجرای دراز ترخیص اتوبوس های BRT
وقتي اسم كار اداري ميآيد، همه را به ياد يك چيز مياندازد؛ اي بابا باز هم بايد كلي نامهنگاري كنيم، دايم از اين اتاق به آن اتاق برويم و مدام پلههاي ساختمان يك اداره را بالا پايين كنيم تا بخواهيم يك امضا بگيريم و كارمان راه بيفتد. گاهي كار شما كاملا شخصي است مثل اينكه اوايل ازدواجتان است و براي گرفتن يك وام مجبوريد هر روز در اين ادارهجات كلي وقت بگذاريد تا وامتان را بگيريد. البته اين حالت دومي هم دارد. مثلا شما اربابرجوعي خوششانس هستيد و خيلي زود در عرض چند ساعت كارتان راه ميافتد. زماني هم قرار است شما نماينده يك شركت باشيد تا كار آن شركت را انجام بدهيد. ميپرسيد چه كاري؟ مثلا شما از طرف يك شركت مامور ميشويد تا به گمرك برويد و اجناسي را كه از خارج خريداري شده، تحويل بگيريد. نميدانم شايد شما از جمله كساني باشيد كه كارتان براي ترخيص يك وسيله به گمرك كشيده شده باشد. اگر شما تا به حال اين كار را انجام دادهايد حتما با بروكراسي اداري يا بهتر بگوييم با روند كار اداري ترخيص آشنا هستيد. بايد گمركي بپردازيد و گاهي اصلا نميتوان آن جنس موردنظر را وارد كشور كرد يا هزارويك ايراد ديگر كه البته براساس قوانين كشور انجام ميشود. اما آيا تا به حال شده براي ترخيص يك جنس كه كاملا بستگي به نوع و سبك زندگي شما و ساير همشهريهايتان در جامعه دارد، براي ترخيص به گمرك رفته باشيد و ماهها براي ترخيص آن سرگرداني بكشيد؟ نمونهاي بارز در دسترس است. مثلا وقتي قرار شد براي ساماندهي خطوط بي.آر.تي اتوبوسهاي استاندارد و مخصوص سامانه تندرو كه همان اتوبوسهاي دوكابينه است، وارد ايران شوند مشكلات بسيار زيادي به وجود آمد. حتما شنيدهايد براي اولينبار چندين ماه اتوبوسهاي دوكابينه در مبادي گمرك جنوب ايران باقي مانده بودند و اين اتوبوسها بالاخره بعد از سپري كردن هفتخوان رستم وارد پايتخت شدند. حالا چند ماه از آن موضوع ميگذرد و شركت واحد براي اينكه تمام ناوگان خطوط بي.آر.تي در سامانه اول و دوم را يكدست و تجهيز كند، تصميم گرفت باز هم از اين نوع اتوبوسها وارد كند اما اين داستان همچنان براي شركت واحد تكرار شد. حالا مشكل از كجاست، روند كاري و بروكراسي حاكم بر گمرك مشكل دارد يا هر چيز ديگر را بايد از مسئولان اين شركت پرسيد. مهندس حسين بيژني، مديرعامل شركت واحد نكات جالبي درخصوص روند كاري ترخيص وسايل حملونقلي اشاره كرد و البته نقدي هم به بروكراسي حاكم بر اين موضوع داشت و به نوعي داستان روند ترخيص اتوبوسهاي تندرو جديد دوكابينه را توضيح داد كه در اين صفحه آن را مطالعه ميكنيد. چرا اينقدر داستان ترخيص اتوبوسهاي دوكابينه جديد بي.آر.تي به درازا كشيده شد؟ البته در اين مورد بهتر است نمايندهاي كه براي ترخيص به بندرعباس رفته بود، توضيح دهد. اگرچه در اينخصوص شركت واحد خريدار بود اما يك نماينده خارج از شركت و از طرف حملونقل شهرداري تهران، مامور شده و اطلاعات دقيق را او ميتواند بگويد. اما در اين حد ميتوان گفت كه روند ترخيص بسيار كند و با مانعتراشيهاي زيادي انجام ميشد. ايراد اصلي از كجا بود؟ من به ايراد اصلي كاري ندارم اما هرچهقدر اتوبوسها زودتر وارد ميشدند به نفع خود مردم بود. شما خودتان در آن زمان به گمرك بندرعباس نرفتيد تا ببينيد مشكل از كجاست؟ من به عنوان مديرعامل شركت به بندرعباس رفتم اما ديديم يكسري قوانين دستوپاگير وجود دارند كه روي روند زماني ترخيص اين اتوبوسها تاثيرات منفي گذاشته است بنابراين بعضي هماهنگيها انجام نميشد. چه هماهنگيهايي؟ البته بايد گمرك، شركت خودروساز مربوطه و نمايندگاني كه براي ترخيص در محل حضور داشتند، هماهنگ ميشدند ولي اين كار به سختي و با روند بسيار كندي انجام شد. يعني به نوعي بروكراسي بسيار سختي براي ترخيص حكمفرما بود؟ بايد بگوييم در بروكراسي اداري گمرك براي ترخيص وسايل حملونقلي ناهماهنگي زيادي وجود دارد كه در تمام كارها خلل ايجاد ميكند. و نتيجه اين بروكراسي ضعيف چه ميشود؟ واردكنندهها با مشكلات زيادي مواجه ميشود و ماهها ترخيص يك اتوبوس طول ميكشد. مگر اين وسايل حملونقلي مثل اتوبوس در خدمت مردم نيستند؟منظورمان اين است كه نبايد اينقدر براي ورود وسيلهاي كه در خدمت رفاه مردم است، مشكل وجود داشته باشد. البته همين طور است. ورود اين اتوبوس كمك بسيار شاياني به يكپارچه شدن ناوگان و ايجاد نظم در سيستم حملونقلي ميكرد، اما متاسفانه مقررات دستوپاگير است و البته نواقص زيادي دارد. يكي از همين مشكلاتي كه گفتيد را مطرح ميكنيد؟ به طور مثال نبايد براي ورود وسايل حملونقل عمومي به كشور، گمرك، ماليات اخذ كند، اما اين كار انجام ميشود. چهطور؟ به هر حال اين وسايل در خدمت مردم است و براي رفاه آنها وارد ميشود اما اگر براي وارد كردن اينها گمركي پرداخت شود، تاثير اول آن گران شدن كرايه حملونقل ميتواند باشد كه اين به ضرر مردم است. خب چه بايد كرد؟ بايد اين روند اشتباه را عوض كرد. اين چه سودي ميتواند داشته باشد؟ براساس مقررات اگر اين مقررات دستوپاگير وجود نداشته باشد، ميتوان به ازاي هر 6دستگاه اتوبوس، يك دستگاه مجاني وارد كنيم. يعني در قبال هر 100دستگاه، 30دستگاه رايگان وارد ميشود. اين موضوع از هر نظر به نفع مردم و سيستم حملونقل شهري است ولي اين نظام بروكراسي سخت و اشتباه كه منجر به پرداخت گمركي براي وسايل حملونقل عمومي ميشود، اين كار را مختل كرده است. پيشنهاد شما چيست؟ از يك طرف در اكثر كشورهاي دنيا براي وارد كردن وسايل حملونقل عمومي گمركي دريافت نميشود و از طرف ديگر دولت براي ورود اين ناوگان هزينهاي نكرده است و تمام اينها توسط شركت واحد انجام شدهاست. انتظار اين است حداقل پرداخت گمركي براي آنها برداشته شود و بروكراسي آن كاملا قانونمند باشد تا هم سريع انجام شود و هم بتوان به ازاي هر 6اتوبوس، يك اتوبوس رايگان خريد. 1 - اولين گام 70 اتوبوس در اولين گام شركت واحد اتوبوسراني تهران 70دستگاه اتوبوس دوكابينه جديد بي.آر.تي را كه بر اساس معيارهاي روز دنيا ساخته شده بودند، خريداري كرد ولي از لحظهاي كه اين اتوبوسها وارد گمرك شدند تا لحظه ترخيص داستانهاي زيادي پيش آمد و اين روند كند و ناهماهنگ باعث شد تا ماهها در مبادي گمرك كار ترخيص طول بكشد. 2 - مرحله دوم و سوم 60دستگاه در مرحله دوم 30دستگاه و در مرحله سوم نيز 30دستگاه اتوبوس دوكابينه خريداري شد كه البته اينها نيز مدت زيادي در مبادي گمرك گير كردند و براي ترخيصشان گمركي نيز پرداخت شد تا آنها وارد خطوط بي.آر.تي شوند. 3 - 50دستگاه پشت خط ظاهرا اين روند اشتباه و بروكراسي خشك و ناهماهنگ همچنان ادامه دارد چراكه بعد از 3مرحله ترخيص اتوبوسهاي دوكابينه همچنان اين روند تغييري نكرده و ادامه دارد. در مرحله چهارم 50عدد اتوبوس دوكابينه بي.آر.تي خريداري شده ولي آنها نيز فعلا پشت خط هستند. 4 - 30دستگاه رايگان تا اين لحظه شركت واحد 180دستگاه اتوبوس دوكابينه خريداري كرده است كه البته براي ترخيص تمام آنها گمركي پرداخت شده است ولي اگر به گفته مهندس بيژني گمركي براي اين وسايل حملونقل عمومي دريافت نميشد، به ازاي اين 180دستگاه ميشد 30دستگاه اتوبوس رايگان تحويل گرفت كه اين هم فكر بدي نيست. منبع: همشهريمسافر