ارشميدس اوباما!

کد خبر : 74610

فوريه 1979- 30 سال پيش- وقتي مجله آمريکايي تايم، آيت الله خميني را مرد سال اعلام کرد، عزم آن نداشت که به ستايش از ملت و انقلاب ايران يا رهبري آن بپردازد. جهان بي ترديد در آن ايام متأثر و متحير از انقلابي بود که در پايگاه سياسي- نظامي آمريکا در منطقه خليج فارس و خاورميانه رخ مي داد. تايم آن زمان هشدار داد «انقلابي که آيت الله خميني به پيروزي رسانده، معادلات قدرت را در جهان تهديد مي کند و ممکن است باعث بر هم خوردن تعادل موجود قدرت در جهان پس از جنگ جهاني دوم شود». آن زمان 34 سال از پايان جنگ جهاني دوم مي گذشت و تحليل تايم بي مبنا نبود. آمريکا در بحبوحه جنگ جهاني به آساني- و بي آن که از ملت يا دولت ايران اجازه بگيرد- به همراه متفقين به اشغال ايران پرداخت و پس از آن هم در طول سه دهه، حکومتي سراپا اطاعت روي کار آورد اما اکنون از همين جزيره ثبات، زلزله و آتشفشاني بزرگ برخاسته بود. رئيس جمهور آمريکا براي اولين بار در اين 34 ساله پس از جنگ جهاني دوم، به دست ملتي مستضعف تحقير مي شد و هيچ از دستش برنمي آمد. اينک 30 سال پس از انتخاب آيت الله خميني به عنوان مرد سال از سوي مجله آمريکايي تايم، هفته نامه انگليسي «پروسپکت»، تحليل تايم را دوباره مرور مي کند و مي نويسد «هنوز هم مي توان ادعا کرد حادثه پيروزي انقلاب ايران بزرگ ترين حادثه نيمه دوم قرن 20 است... در واقع با انتشار مقاله اي توهين آميز در يک روزنامه دولتي عليه آيت الله خميني و روحانيت، رژيم شاه ماشه اسلحه انقلاب ايران را کشيد. تنها 2 ساعت پس از انتشار آن مقاله، تظاهرات گسترده در قم به راه افتاد و اين آغازي بود بر تظاهرات مردم در سراسر ايران تا پيروزي انقلاب». چالش ميان ايران جديد- ايران انقلابي- و آمريکا از چنين مختصاتي برخوردار است. مسئله آمريکا با ما فقط نفت و گاز و فناوري هسته اي نيست اگرچه اينها هم در جاي خود بااهميت هستند. مسئله اساسي تر اين است که آن «بزرگ ترين حادثه نيمه دوم قرن 20» به عنوان مهم ترين کانون الهام بخش، همچنان در اولين دهه قرن جديد ميلادي نيز مشغول جوشش و جنبش و «تغيير» در قطب بندي و معادلات قدرت دنياست. رئيس جمهور و دولت جديد مدعي «تغيير» در آمريکا در روزگاري به قدرت رسيده که سيماي جهان در حد زير و رو شدن (انقلاب به مفهوم واقعي) دگرگون شده و رژيم مدعي رهبري بلامنازع جهاني در «قرن جديد آمريکايي»- همان پروژه گستاخانه نومحافظه کاران- اکنون مجبور است از بيراهه برگردد و لااقل در ظاهر خود را هماهنگ با اين روند تغيير نشان دهد. از نگاه هيئت حاکمه اصلي آمريکا (فارغ از روبناي دموکرات و جمهوري خواه)، اين زمينگيري و عقب نشيني تلخ را بايد از چشم ايران جديد ديد. آمريکا در اين وضعيت به کسي مي ماند که در اوج يک رؤياي شيرين، آب يخ برسرش بريزند يا از بلندي سقوط کند. فاتح افغانستان و عراق در کمتر از 2 سال که خود را در آستانه فتح تماميت خاورميانه مي ديد اکنون نه تنها خاورميانه را از دست رفته مي بيند بلکه در جوار مرزهاي خود در آمريکاي لاتين (حياط خلوت سابق) نيز شاهد سقوط دولت هاي دست نشانده يکي پس از ديگري است. تايم- به سهو و ناداني يا عمد- کم فروشي کردکه آيت الله خميني را مرد سال 1979 معرفي کرد، بايد مي نوشت «خميني، مرد قرن 20 و 21». آقاي اوباما که ارشميدس وار به ميان ميدان دويده و يافتم يافتم مي کند، در اين ميان 30 سال دير آمده است. جامه بي قواره و گشاد تغيير با وجود اتفاقات بزرگي که در همين 30 سال در ايران و جهان رخ داده، بر تن او زار مي زند. انقلاب ايران و ارزش هاي جهاني شده و مستقر آن، چنان جهان را ديگرگون کرده و توقع تغيير را بالا برده که سخن گفتن يکي مانند اوباما به عنوان نماينده هيئت حاکمه آمريکا در قياس با آن تغييرات ، فرماليته و بي پايه جلوه مي کند. او لااقل 30 سال دير آمده و هيئت حاکمه آمريکا لزوم سردادن شعار تغيير را با 30 سال تأخير- که کار از کار گذشته- فهميده اند. اوباما بايد جاي ريگان و کلينتون و بوش پدر و پسر مي آمد يا آنها بايد از تغيير دم مي زدند. اوباما در قبال برنامه هسته اي ايران چه مي کند؟ آيا به وعده خود براي مذاکره با ايران عمل مي کند؟ يا آن را به بعد از انتخابات رياست جمهوري عقب مي اندازد؟ از ايران براي مهار بحران هاي عراق و به ويژه افغانستان استمداد مي کند؟ اگر چنين درخواستي کند پس توقع او مبني بر توقف برنامه هسته اي ايران چه مي شود؟ و... چنين سؤالاتي اگرچه در مقام تحليل مسائل روز مهم مي نمايند اما عمق چالش آمريکا با ايران را مورد توجه قرار نمي دهند.شعار تغيير از سوي رئيس جمهور جديد آمريکا اگرچه به عنوان يک ابتکار ناگزير مطرح شده اما واقعيت اين است که اين شعار بيش از آن که فرصت ايجاد کند، پديد آورنده دردسرها و دشواري هاي تازه تر است هرچند که با هدف به تاخير انداختن بحران بزرگ طراحي شده باشد. براساس اخبار متعدد و متواتر، مشاوران و تصميم سازان دولت اوباما مذاکره با ايران را امتيازي معنادار براي کشوري مي دانند که 5 سال بر سر حق خود ايستادگي کرده و اکنون مي تواند اعلام پيروزي تازه اي کند. آنها در عين حال بر اين باورند که عقب نشيني از مذاکره، به مفهوم عقبگرد در شعار انتخاباتي خود و در واقع افتادن در سياه چاله اي است که در دولت بوش و با همدستي انگليسي ها به راه افتاد اما خود بوش را بلعيد. نگراني ديگر آن است که ايران به سرعت مشغول توسعه فناوري هسته اي است و اگر تا پس از انتخابات- به خيال تغيير دولت در ايران و روي کارآمدن دولتي تسليم پذير- صبر کنند لااقل بين 6ماه تا يک سال زمان حياتي و تعيين کننده را از دست خواهند داد. در حالي که دورنماي روي کارآمدن دولتي مرعوب هم منتفي است. به همين دليل هم رفتارها و مواضع ناموزوني از تيم جديد در آمريکا ديده مي شود. هم از ديپلماسي مستقيم سخن مي گويند، هم اظهار مي کنند که ايران اتمي را به هيچ وجه نمي پذيرند. هم مي خواهند رويه قفل شده بوش را در زمينه تهديد و فشار به قصد مهار ادامه دهند و در عين حال مراقب باشند افکارعمومي ايران احساس تکرار سياست هاي گذشته را نداشته باشد! بنابراين تزلزل و ترديد تبديل به ويژگي بارز رفتار دولت جديد آمريکا مي شود. اما اين چالش يک راه حل بيشتر ندارد؛ پذيرفتن گستره و عمق نفوذ ايران در معادلات قدرت جهاني به عنوان يک تغيير ناگزير در جهت گشودن قفل از دست و پاي سياست خارجي آمريکا. مسئله آنها با ايران در آن سطح از ابتذال نيست که با نشستن پاي ميز مذاکره يا امتناع از آن قابل حل و فصل باشد همچنان که بازي با کلمات تغيير و مذاکره مستقيم و بدون شرط يا ديپلماسي هوشمند و قاطع و... نمي تواند افقي تازه پيش روي آنها ترسيم کند. همچنين بيهوده خواهد بود که با تقسيم مسئولان به ميانه رو و تندرو ادعا کنند دنبال ميانه روها براي مذاکره و تفاهم مي گردند. نتيجه انتخابات هرچه باشد، تکليف ملت و حاکميت ايران با منش مستکبرانه آمريکا روشن است. آنها بي ترديد ميانه روهايي را که ادعا مي کنند در جستجويشان هستند پيدا نمي کنند. اين سخن شعار نيست، شهادت رابرت گيتس وزيردفاع به ارث مانده از دولت بوش براي کابينه اوباما (و رئيس اسبق سازمان جاسوسي سيا) است که همين يکي دو ماه پيش اذعان کرد «طي 30 سال گذشته به طور مداوم به دنبال عناصر ميانه رو و معتدل در ايران براي مذاکره و توافق بوده ايم اما به نتيجه نرسيده ايم». چرايي اين ناکامي را مي شود به طور مبسوط تحليل کرد اما شايد کوتاه ترين پاسخ، همان تحليلي باشد که به تازگي خبرگزاري اينترپرس سرويس ارائه کرد. به نوشته اين خبرگزاري، گيتس خود يک عنصر تندرو است که در دولت بوش پدر با اقدامات خرابکارانه مانع از اعتمادسازي با ايران شد و آن هنگام که رئيس سازمان سيا بود اغلب در جمع کارکنان CIA تکرار مي کرد «ايراني معتدل، کسي است که با گلوله کشته شده باشد»! ايراني خوب و معتدل، ايراني مرده است. يعني همان موضعي که در طول اين 30 سال برخي مقامات آمريکايي به کرات تکرار کردند که «ريشه ملت ايران را بايد از جا کند»، «ايران محور شرارت است»، «تمدن ايران وحشي است»، «بايد به ايران حمله اتمي کرد» و قس علي هذا. بي ترديد حلقه اصلي قدرت در آمريکا تا چنين تلفي کينه توزانه اي نسبت به ملت عزتمند و شجاع ايران دارند، نمي توانند از گفت وگو و تفاهم و مسالمت دم بزنند. البته واقعيات يکي پس از ديگري بر آنها تحميل مي شوند همچنان که حال مست لايقعل و ديوانه عربده جويي چون بوش را سر جاي خود آوردند تا تحقير حضور در نشست تيرماه گذشته ژنو را پس از 5 سال رجزخواني و تکبر و تبختر به جان بخرد. اما مرور سرنوشت طواغيت و مستکبران در طول تاريخ حاکي از آن است که نوع آنها جز به هنگام سقوط و سرنگوني و گذشتن کار از کار سر عقل نمي آيند. فرعون هم وقتي خود را معلق در ميان آب نيل يافت و چند سطل از آب آن را خورد، فرياد زد که خداي موسي ايمان آوردم! آيا اوباما آخرين فرعون کاخ سفيد خواهد بود؟ 30 سال کم زماني نيست براي باخبر شدن از اينکه آب دريا تا گلو و زيرچانه بالا آمده است. محمد ايماني منبع: کیهان

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: