ساخت ميكروسكوپ اتمی توسط محققان ايرانی
بومي شدن توليد دستگاه AFM ، به عنوان اصليترين ابزار در اجراي پروژههاي نانومتري، موجب توسعه فناوري نانو دركشور شده و گامي موثر در راستاي فتح قلههاي شكوفايي و عزت براي ايران است.
ايسنا: محققان ايراني موفق به ساخت ميكروسكوپ نيروي اتمي براي فعاليتهاي نانومتري شدند. دكتر شاهمرادي مجري طرح ساخت دستگاه ميكروسكوپ نيروي اتمي اظهار كرد: بومي شدن توليد دستگاه AFM ، به عنوان اصليترين ابزار در اجراي پروژههاي نانومتري، موجب توسعه فناوري نانو دركشور شده و گامي موثر در راستاي فتح قلههاي شكوفايي و عزت براي ايران است. وي با بيان اينكه ميكروسكوپهاي نوري و الكتروني در مشاهده ابعاد خيلي ريز دچار محدوديت هستند، گفت: از اين رو اگر بخواهيم ابعادي كمتر از طول موج نور مرئي و كمتر از طول موج الكترون را مشاهده كنيم، با اين ميكروسكوپها امكان آن وجود ندارد. وي افزود: با وجود اينكه ميكروسكوپ الكتروني بهتر از ميكروسكوپهاي نوري هستند، اما باز هم اين ميكروسكوپ براي مشاهده ابعاد نانو در مقايس اتمي و مولكولي محدوديت دارد. شاهمرادي با اشاره به اينكه در فناوري نانو و در 10 سال اخير منطق نگاه كردن به ابعاد كوچك تغيير كرده است، تصريح كرد: نسل جديدي از ميكروسكوپهابه نام SPM است كه AFM ( ميكروسكوپ نيروي اتمي ) دستگاه اصلي آن به شمار ميرود. به طوري كه منطق كاري اين نسل جديد از ميكروسكوپ كاملا با ساير ميكروسكوپها متفاوت است زيرا به طور مستقيم به سطح و ماده نگاه نميكند و يكسري از خواص ماده در مقياس خيلي كوچك ( نانومتر) را برداشت كرده و سپس خواص را تبديل به تصوير ميكند. وي تصريح كرد: چنانچه يك «كانتي لور» كه ابعاد ميكروني دارد اما نوك تيزش ابعاد نانويي داشته ، به يك سطح نزديك كنيم، در فاصله خيلي نزديك از سطح، يعني کمتراز 20 نانومتر ، ميتواند نيروي بين اتمهاي سطح و نوك تيز « كانتي لور» ايجاد جاذبه يا دافعه نمايد و اگر آن « تير كانتي لور » را بر روي سطح حركت داده و يا اسكن كنيم، دائما اين نيروهاي بين نوك تيز كانتي لورهاواتم هاي سطح تغيير ميكند. شاه مرادي ادامه داد: چنانچه مكانيزمي براي ثبت جابهجايي « تير كانتي لور » وجود داشته ، اين جابهجايي ميتواند نمايانگر توپوگرافي سطح ماده باشد. وي خاطرنشان كرد: علاوه بر توپوگرافي سطوح در مقياس اتمي و مولكولي، كاربردهاي AFM در بررسي خواص مكانيكي، شيميايي و مغناطيسي آن را به عنوان بهترين دستگاه تست و آشكارسازي در نانو فناروي ، از ساير ادوات متمايز ساخته است. همچنين ميتوان از AFM در فناوري زيستي بهره برد زيرا موجودات زنده به بافت زنده ، سلول و باكتريها را هم ميتوان با اين ميكروسكوپ مشاهده كرد. شاه مرادي با بيان اينكه اصليترين ابزار در يك آزمايشگاه نانو، دستگاه AFM است، تصريح كرد: در چند سال گذشته گروههاي پژوهشي نانو در كشور براي تست نانوهاي خود مجبور به همكاري با كشورهاي خارجي بودند كه در حال حاضر با خريد چند دستگاه از خارج اين مشكل حل شده است اما قيمت بالا اين ميكروسكوپ معادل 200هزار دلار مانع خريد آن در سطح گسترده شده است. وي افزود: دستگاه ميكروسكوپ نيروي اتمي قيمتي نصف نمونههاي مشابه خارجي معادل 95 ميليون تومان دارد كه در نمايشگاه اختراعات و نوآوريهاي ايراني براي اولين بار به نمايش گذاشته شد.