اصلاح الگوی مصرف انسانی و کلامی!
دکتر علیرضا مخبر دزفولی
سال 1378 با همه ناکامی ها ها و کامیابی هایش، تلخی ها و شیرینی هایش و غمها و شادی هایش گذشت.365 روز بر عمر ما افزوده شد و 365 روز خودمان و نظام اسلامی مان نگوئیم پیرتر ، که پخته تر شدیم. رهبر خردمند انقلاب چون همه سال ها ،برای این سال هم با دقّت نامی را انتخاب کرد تا شاید محرّکی باشد برای حرکت به سمتی که صلاح ملک و ملت در آن است .و نور افکندن بر گوشه ای که در تاریکی غفلت مانده است و او که وظیفه دارد غور وقایع را تا دیدن واقعیت ها بشکافد و راه را بنمایاند باید به آن اشاره میکرد . واقعیت هم این است که مشکل مصرف بی رویه در همه زمینه ها از بلاهای خانمان براندازی است که در هر کشوری بروز کند آن کشور برای اضمحلال، دیگر هیچ نیازی به دشمن خارجی ندارد! متاسّفانه کشور ما در زمره کشورهائی است که علیرغم وجود فضای دینی حاکم بر کشور که انتظار می رود با توجه به آموزه های آن و خصوصا یکی از محور ترین آموزه های آن یعنی" پرهیز از اسراف و تبذیر" در شمار مقتصد ترین کشورها و ملتزم ترین کشورها در حفظ سرمایه های ملّی و انسانی باشد یکی از سرمایه سوز ترین و مصرفی ترین کشورهای دنیا است. سال ها است که عادت کرده ایم آب وبرق و گاز وتلفن و بنزین و....را به بدترین شکل ممکن و بیرحمانه ترین صورت (گوئی با آینده خود و نیاکانمان دشمنی خونی داریم ! ) مصرف کنیم و متأسّفانه غمگنانه باید گفت فرهنگ سازی ها هم چون دیر آغاز شده( و ما از سن ّ اثرپذیری خارج شده ایم !) اثر چندان قابل ذکر و محسوسی در کنترل این پدیده زشت نداشته است.مسئولین امور اگر خیرخواه این ملّت هستند باید تلاش کنند این آموزش ها و فرهنگ سازی ها از نسل نورسته و از مهد کودک ها و دبستان ها شروع شود و یقین داشته باشید که این برنامه ریزی ها در آینده نه چندان دور ثمر خواهد داد و همین فرزندان آموزش دیده، مهمترین کنترل کننده و هشداردهنده در برای والدین و بستگان بی ملاحظه خود خواهند شد .گو اینکه وقتی کلمه آموزش را بکار می گیریم، منظور آموزش صرفا در مورد اصلاح الگوی مصرف نیست.باید باور بیاوریم که اگر کودکانمان از دوران طفولیت با مقررات راهنمائی و رانندگی ،با راه های مبارزه با زلزله ،با مسائل بهداشتی،با مواد مغذّی و رژیم های غذائی سالم ،با آموزه های دینی و اخلاقی و......آشنا شوند بی هیچ تردیدی آینده ما از حال، بسی بهتر و درخشانتر خواهد بود و بسیاری لطمات اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی،سیاسی و.....بر پیکره جامعه اسلامی ما وارد نخواهد شد. در هرحال امید است در این سال نو همه مسئولین همت کنند و ارتباط صحیح و دقیقی بین آنچه به صلاح ما است، با محتوای آموزش های مراکز آموزشی متعدّد کشور برقرار کنند و تکرار می کنم خصوصا از نسل نو در سال نو غافل نباشند. و امّا آنچه باعث شد این نوشته ناقص را تقدیم کنم بیان این نکته بود که ای کاش در سال جدید دولت مردان حاضر و آینده، همچنان که با شجاعت طرح سهمیه بندی بنزین را با پیش بینی های خوب اجراء کردند و از به هدر رفتن ذخایر کشور، بالاخره بطور نسبی جلوگیری کردند(اگر چه اطلاعات دقیق و به روزی در خصوص میزان صرفه جویی های ناشی از اجرای این طرح به مردم داده نشده است) ما در سال جدید شاهد تلاش همه جانبه مدیران عالی نظام اسلامی در استفاده بهینه از نیروهای کیفی و ذخایر انسانی و منابع مدیریتی کشور باشیم و مسئولین امر با دیدی باز و سینه ای فراخ ،میدان را برای رشد همه استعدادهای مدیریتی و انسانی، بی توجّه به خط ّ و ربط ها و جدال های بی سرانجام و فرصت سوز باندی و جناحی، فراهم کنند و نگذارند صاحبان تجربه و دانش و تعهد به بهانه های واهی در کنار بمانند و افراد خدای ناخواسته نالایق و فرصت طلب با هو و جنجال و رابطه های آلوده، بر مقدّرات این ملّت مظلوم حاکم شوند.اگر خداوند مسرفین را دوست نمی دارد(انّ الله لایحبّ المسرفین) و اگر تحمّل الگوی مصرف ناصحیح و بنیان برانداز فعلی ناممکن باشد که هست واگر به هدر دادن منابع گناهی عظیم باشد که هست باید بدانیم که هیچ منبعی به اندازه منابع انسانی برای هر کشوری مهم ومفید نیست و به هدر دادن هیچ ذخیره ای به اندازه ذخایر مدیریتی و معنوی و انسانی خسارتبار نیست.اگر چه در عین حال باید تغییر الگوی مصرف در زمینه آب و برق و گاز و تلفن و بنزین و نفت و گازوئیل و...بعنوان ذخایر اقتصادی کشور نیز که مع الاسف کشور ما را در شمار کشورهای اوّل دنیا در سوء مصرف قرار داده است هم باید در برنامه ریزی ها و آنچه در بحث فرهنگ سازی گفته شد مورد تاکید جدّی باشد. از سویی یکی دیگر از جلوه های سوء مصرف ، بکارگیری و مصرف ناصحیح ذخایر کلامی ما است.رواج بیماریهای خطرناک اجتماعی و اخلاقی چون غیبت ، تهمت ، دروغ و... نمادهایی از این عادت به مصرف ناصحیح کلمات برای وصول به مقاصد است که در این زمینه هم متاسفانه وضعیت ما در مقایسه با آموزه های قرآنی و الهی اسفبار است.چیزی که در جدل ها و جنگ های آلوده سیاسی بهاء ندارد آبرو و اعتبار افراد است.بمحض برداشت مخالفت و عدم همگرایی با خط و باند های قدرت متاسفانه چنان طومار افراد محترم و معتبر بازیچه مقاصد سیاسی و جنگ های قدرت می شود که انسان هاج و واج می ماند که آیا کسانی که چشم بسته و دهان باز کرده اند و از خدا نمی ترسند و آبروی افراد را که مهمترین سرمایه آنها است و با عمری تلاش و خون دل بدست آورده اند یک شبه میریزند واقعا بویی از مسلمانی برده اند؟! در سال جدید می توان با اراده ای محکم همه صاحبان قدرت با خدای خود عهد کنند که بلاهای دین سوز زبان را ترک گویند و مطمئن باشند اگر طالب رضای خدا هستند رضای او با این کار حاصل می شود و اگر دنبال محبوبیت و مقبولیت در بین مردم هستند هم راهش همین است .ملّت شرافتمند ایران بارها اثبات کرده اند که در ترازوی ذهن و دل آنها هیچ چیز به اندازه صداقت و نجابت وعدالت افراد وزن ندارد.فی الجمله یکی دیگر از مصارفی که نیاز به اصلاح الگو دارد مصرف کلمات و استفاده از واژه های مطهّر و پرهیز از گناهان مهلک زبان است ..... sokhany1383@yahoo.com