سهم خاویار در صادرات غیر نفتی ایران

تجارت غیرقانونی خاویار به عنوان یک کالای مصرفی بسیار با ارزش از چنان وضعی برخوردار شده که در آینده با ادامه این روند نابودی این نوع از ماهیان دریای خزر دور از ذهن نخواهد بود و از آن پس فقط در داستا‌ن‌ها از آن یاد خواهد شد.

کد خبر : 81741

سالانه بیشتر از 90 درصد خاویار و ماهی‌های خاویاری جهان در دریای خزر تولید می‌شود و با توجه به ارزش بالای آن یکی از منابع بالای درآمدی برای صادرکنندگان است. به گزارش شبکه ایران، تجارت غیرقانونی خاویار به عنوان یک کالای مصرفی بسیار با ارزش از چنان وضعی برخوردار شده که در آینده با ادامه این روند نابودی این نوع از ماهیان دریای خزر دور از ذهن نخواهد بود و از آن پس فقط در داستا‌ن‌ها از آن یاد خواهد شد. اخباری حاکی از آن بود که در سال‌های آغازین قرن حاضر، تجارت غیرقانونی ماهی‌های تولید کننده خاویار نزدیک به 5 تا 6 برابر ارزش تجارت قانونی آن در بازار جهانی داد و ستد می‌شد. همین مساله سبب شده تا شمار ماهی‌های تولید کننده خاویار در دریای خزر کاهش چشمگیری پیدا کند. قاچاق و صید بی‌رویه، آلودگی آب دریا ورود انواع فاضلاب‌ها و آلاینده موجب شده تا نسل ماهیان خاویاری در بزرگترین دریاچه بسته جهان در معرض خطر جدی قرار گیرد. این تجارت غیرقانونی خاویار و ماهی‌های خاویاری در شرایطی که این گونه از ماهی‌ها تنها نیمی از عمر خود قدرت باروری دارند و گاهی هر پنج سال یک بار تولید مثل می‌کنند، آسیب زیادی به صنعت تولید ماهی‌های خاویاری در دریای خزر وارد می‌کند. دریای خزر به عنوان بزرگترین منبع ماهیان خاویاری دنیا، 90 درصد خاویار جهان را تامین می‌کند ولی استحصال خاویار در سال گذشته در آن کمتر از 10 تن بود در حالی‌که دهه 60 میزان استحصال خاویار در کشور بیشتر از 200 تن در سال بوده است. ورود سالانه پنج میلیون تن مواد آلاینده از استان‌های شمالی ایران به دریای خزر، زنگ خطر ناشی از مرگ تدریجی ذخایر این دریا را به صدا درآورده و تداوم روند آلودگی، این دریا را به زباله دانی در آینده تبدیل می‌کند. از سویی، گونه‌های مختلف ماهی موجود در این منطقه بویژه ماهی‌های خاویاری سبب شده است تا دریای خزر مورد توجه بسیاری از کشورهای جهان قرار گیرد. با توجه به ارزش بالای آن یکی از منابع بالای درآمدی برای صادرکنندگان است.همین مساله سبب شد تا حجم تجارت غیرقانونی ماهی‌های خاویاری و خاویار در این کشورها ارتقا یابد. این تجارت غیرقانونی عاملی شد تا مجمع بین‌المللی تجارت گونه‌های در حال انقراض سازمان ملل، صادرات خاویار و ماهی‌های خاویاری را محدود کند. دانشمندان این مرکز پیشنهاد کردند سالانه تنها 100 ماهی استروژن _ خاویاری _ در کل دریای خزر صید شود و برخی دیگر نیز خواستار ممنوعیت صید این ماهی گرانقیمت شدند و طرح توسعه مزارع پرورش ماهی‌های خاویاری را ارائه دادند. پیش از وضع محدودیت در تولید و صادرات، قیمت هر پوند خاویار صادراتی ایران معادل 2هزار و 960 دلار آمریکا بود اما پس از اجرای طرح محدودیت صادرات قیمت هر پوند خاویار به بیش از پنج هزار دلار رسید. هم اکنون صید بی‌رویه، قاچاق خاویار، عدم رعایت صید، بازسازی نکردن ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر و افزایش آلودگی آب دریا در اثر فاضلاب کشورهای همسایه ایران از دلایل عمده خطر انقراض این‌گونه ماهیان است. به گفته مدیر امور ماهیان خاویاری مازندران، این ماهیان خاویاری فسیل‌هایی زنده‌ای هستند که از میلیون‌ها سال پیش در دریا حضور دارند و متاسفانه در بحث حفاظت از این ماهیان خاویاری فقط دو کشور ایران و روسیه کار می‌کنند. سایر کشورها این ماهیان خاویاری را بدون اینکه یک ماهی خاویاری تکثیر کنند، به تاراج می‌برند ولی در کشور ما سال گذشته حدود 20 میلیون قطعه لارو ماهیان خاویاری تکثیر و به دریا رهاسازی شده است. سهمیه صید در زمان شوروی سابق سهم زیادی از آبها در اختیار این کشور بود. براین اساس دولت شوروی قانون مدونی برای صید این دسته از ماهی‌ها وضع کرد ولی بعد از فروپاشی این سرزمین هر یک از کشورها قانون تازه‌ای تدوین کردند و همین مساله صید را افزایش داد. این افزایش صید سبب شد تا دانشمندان نیز اعلام کنند شمار ماهی‌های خاویاری طی یک قرن اخیر 90 درصد تنزل یافته است و در صوت ادامه این روند تا 10 سال آینده هیچ ماهی تولیدکننده خاویار در دریای خزر باقی نخواهد ماند. آن‌ها مهمترین مساله را صید غیر قانونی توسط افراد ناآشنا به این‌گونه ماهیان گرانقیمت می‌دانند. زیرا این افراد حتی جنس نر و ماده این ماهی را نیز تشخیص نمی‌دهند و پس از صید بی‌درنگ اقدام به باز کردن شکم ماهی می‌کنند. در سال 2007 میلادی سهمیه صید ماهی‌های خاویاری در کشورهای حوزه دریای خزر یک‌هزار و 71 تن اعلام شد. از این میزان 450 تن سهم ایران ، 286 تن سهم روسیه ، 182 تن سهم قزاقستان ، 90 تن سهم آذربایجان و 63 تن سهم ترکمنستان بود. ایران اجازه دارد 47 درصد از تولید خود را به بازارهای صادراتی عرضه کند. طبق این قانون کشور روسیه 4/26 درصد ، قزاقستان 5/14 درصد، آذربایجان 3/7 درصد و ترکمنستان 8/4 درصد از تولید خاویار و ماهی خاویاری خود را به بازارهای جهانی عرضه خواهد کرد. استحصال دو هزار کیلو خاویار از دریای خزر مدیر امور ماهیان خاویاری مازندران از استحصال 2هزار و 670 کیلوگرم خاویار از دریای خزر در سال گذشته خبر داده که ارزش اقتصادی این مقدار بیش از هفت میلیون یورو است. این مقدار 32 درصد بیشتر از مدت مشابه سال 1386 بوده است.

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: