ارتقای شغلی به چه بهايی؟
كتايون مصري
جام جم آنلاين: ارتقاي شغلي به چه قيمتي؟ مدتي است وزارت آموزش و پرورش در پي ساماندهي نيروي انساني و ارتقاي كيفي اين نيروها از آنان خواسته تا به توليد محصولات جديد فكري بپردازند و اين محصولات را در نشريات عمومي و تخصصي به چاپ برسانند. گذشته از پژوهشهاي ارزشمندي كه در همين راستا بعضي از معلمان ارائه دادهاند، اما اجبار فرهنگيان به چاپ مقاله در روزنامهها و نشريات تخصصي به ازاي اخذ گروه و ارتقاي شغلي، مصائب جديدي را براي اين قشر به همراه آورده است. تجربه اجراي اين طرح كه هدف آن رشد كيفي كاركنان آموزش و پرورش به خصوص معلمان است نشان ميدهد كه معلم رياضي مجبور شده مقالهاي از تربيت كودكان بنويسد. معلم علوم از اثرات ورزش ميگويد، دبير حرفه و فن از تغذيه و معلم بهداشت از راههاي انتقال مفهوم و بالاخره دبير فيزيك از بيماريهاي خاص مقاله ارائه ميكند كه همه نشاندهنده خروج طرح از مسير اصلي آن است. سطح علمي بعضي مقالات بشدت پايين است. به دليل مشغله زياد بسياري از فرهنگيان ناچارند به كپي محصولات فكري نوشته شده يا سفارش مقاله روي بياورند. روزي نيست كه معلمي از آن سوي خط تلفن خواستار چاپ مقالهاش در روزنامه يا مجلهاي نباشد تا شايد به مدد اين كار، گروهي ارتقا يابد، در حالي كه آموزش و پرورش چشم بر روي فضاي مسموم اين طرح بسته است. چون بسياري از اين مقالات به دليل رعايت نشدن اصول اوليه تحقيق يا گرتهبرداري ناقص از دسترنج سايرين امكان چاپ در روزنامه يا مجله را ندارند و در مدت كوتاهي طرح وزارت آموزش و پرورش برخي فرهنگيان را نزد اصحاب رسانه به لحاظ علمي بياعتبار كرده است. اين فضا در حالي در تعامل بين فرهنگيان و جامعه شكل گرفته كه ناصر سليمانزاده، كه روزي رئيس اداره ارزشيابي وزارت آموزش و پرورش بود، چهار ماه قبل به جامجم گفته بود: ما وجود اين آسيبها را بررسي كردهايم، حتي اگر عدهاي تخلفي انجام دهند و با دادن پول سفارش مقاله دهند، باز هم چون عده اين افراد كم است، نميتوانيم كل طرح را ارزشمند ندانيم! در واقع از اول مهر 87 به جامعه فرهنگيان ابلاغ شده كه نيازي به چاپ مقاله در مطبوعات نيست و در صورتي كه آنان بتوانند محصول فكري مفيد و ارزشمندي ارائه دهند، باز هم موفق به كسب گروه شغلي مورد نظر خواهند شد. ولي جالب است كه هنوز فرهنگيان از وجود اين ابلاغيه بياطلاعند و بر چاپ مقاله در مطبوعات پافشاري ميكنند. اين بيخبري خالي از تبعات سوء نيست كه به نظر ميرسد مسوولان وزارت آموزش و پرورش از آن بياطلاعند. مروري بر موضوعات مقالههاي ارسالي به مطبوعات كه از سوي فرهنگيان تاليف شده نشان ميدهد كه اين مقالات بيش از آن كه حاوي پژوهش علمي باشند، در حد يك تاليف آن هم در رشتهاي غير از رشته تخصصي معلمان است. ابزار شدن ارتقاي شغلي و كسب گروه براي معلمان باعث شده تا شان و جايگاه اجتماعي معلمان كه مقاله به دست از اين روزنامه به روزنامه ديگر ميروند، تحتالشعاع قرار بگيرد و حتي فرهنگيان از چنين طرحي گلهمندند. از سوي ديگر طرح ساماندهي نيروي انساني وزارت آموزش و پرورش كه مبدع طرحهاي مشابه است ، حتي به بحث آموزش ضمن خدمت فرهنگيان كه ميتواند آنان را در نگارش و انجام يك مقاله علمي ياري دهد ، بياعتنا مانده و محتواي اين آموزشها در سطح باقيمانده است. در ادامه اجراي طرح ساماندهي بايد از مسوولان اين وزارتخانه و مدافعان آن پرسيد: ارتقاي شغلي قرار است به چه قيمتي به دست آيد و آيا گروه اعطا شده به فرهنگيان با اين شيوههاي كجدار و مريز موثر است؟!