«چهگوارا» چرا اشتباهی رفت به نياوران
مهدی نورعليشاهی
جام جم آنلاين: جوانك شلوار جين به پا دارد و البته روي تيشرت آستين كوتاهش چشمان «چهگوارا» است كه زل ميزند در حدقه چشمانت. دانشجوي معماري است و آخرين بار كه موزه رفته 13 ساله بوده است. با هيجان برگرفته از نوستالوژي حاد! ميگويد دهه فجر بوده و يكبار به موزه سعدآباد رفته كه بسيار هم به او خوش گذشته است. تاكيد ميكند موزه سعدآباد تهران جاي خوبي است كه او را با تاريخ كهن ايران آشنا كرده است. ميگويد كه هر بار كه از پيچ نياوران! رد ميشود ياد خاطره كودكياش ميافتد كه از اين موزه بازديد كرده است. اين عاشق ايراني چهگوارا، اما تنها شهروند تهراني نيست كه نميداند كاخ موزه سعدآباد يك موزه به معناي عام نيست و يك كاخموزه است كه تنها فصلي از تاريخ معاصر ايران را در سينه دارد و نه تاريخ كهن ايراني كه در تجريش واقع شده است نه نياوران. اين روزها، روزهاي هفته ميراث فرهنگي است و انگار هيچ اتفاقي نيفتاده است. تهران را ميگويم. موزهها و كاخموزهها كه انگار نه انگار. انصاف كجا رفته؛ حقيقت را نگاه كني ميبيني كه كاخ موزهها به مدد بليت نيمبها در روز اول هفته ميراث كمي با حضور كودكان ساندويچ به دست شلوغ شدند، اما نه... اين اتفاق نوع ديگري بايد تلقي شود. انگار بايد گفت كه مردم با مفهوم موزه قهر هستند. البته اين را از ياد نبريم كه وقتي آموزش ميراث فرهنگي صحيح نباشد اتفاق در نهايت اينگونه رخ ميدهد. راستي چه انتظاري ميتوان از هزاران هزار كودك و بزرگسال همشهريمان داشت كه خاطره ديروزشان از مفهوم موزه را تنها با يك اردوي نيمروزي از يك كاخموزه در شمال تهران سپري ميشود. لزوم اختصاص فصلي يا درسي در مفهوم ميراث فرهنگي سالهاست كه دغدغه بسياري از دوستداران ميراث ايراني است كه هنوز محقق نشده است. ميراث فرهنگي نياز به آموزش دارد. آموزشي سختگيرانه، اما همراه با كارگاههاي عملي كه موزهها آن را تشكيل ميدهند. اين شعار تكراري است، اما بد نيست در پايان اين سطور به آن اشاره شود كه مردمي كه گذشته خود را نشناسند، آينده خويش را نميشناسند. راستي چند درصد تهرانيها ميدانند كه مثلا موزه ايران باستان در كدام منطقه واقع شده است؟