نتایج عملی برداشت 100میلیاردی چیست؟
محمود فراهانی
مجموع برداشتهای مستقیم یا با مجوز دولت از حساب ذخیره ارزی، طی سال های 84تا87بالغ بر 100.3 میلیارد دلاربوده است.این برداشت ها اساسا تحت دوقالب براشت های بودجه ای دولت وتسهیلات به بخش غیر دولتی انجام شده است. آمارهای بانک مرکزی و گزارش بودجه سازمان معاونت وبرنامه ریزی رئيس جمهوري نشان می دهد از رقم مذکور80.7میلیارد دلار بابت مصارف بودجه ای از حساب برداشت شده است ونزدیک 20میلیارد دلار باقی نیز علی الاصول می بایست در قالب تسهیلات به بخش غیر دولتی برداشت وسپس پرداخت شده باشد. برداشت رقم 80.7 میلیارد دلار نیز در دوقالب انجام شده یکی سلسله برداشت هایی که بر اساس قوانین بودجه سالانه انجام شده است ومعادل ریالی این برداشت ها 52.3هزار میلیارد تومان است. يكي از روشهاي محاسبه برداشت ريالي به دلاري محاسبه بر اساس متوسط نرخ ارز فروخته شده در بودجه طی سال های 84تا87 است كه به ترتیب معادل 897.5، 909.7، 890 و 924 تومان بوده است. با توجه به اينكه برداشت ها بر اساس قانون هاي بودجه سنواتی طی سال های 84تا87 به ترتیب 6.9، 14.3، 10.7، 20.4 هزار میلیارد تومان ودر مجموع 52.3 هزار میلیارد تومان است ،معادل دلاری این ارقام بر اساس نرخ ارز فروخته شده در سال مورد نظر در سال های 84تا87 به ترتیب حدودا معادل 7.7، 15.7، 12، 22.1، میلیارد دلار ودر مجموع 57.5 میلیارد دلار است. بخش دیگر برداشت های بودجه ای دولت، به پرداخت بدهی های خارجی کشور اختصاص مي يابد که با توجه به کسر 57.5 میلیارد دلار از 80.7میلیارد دلار ، مشخص مي شود طی سالهای 84تا87 دولت حدودا 23.2 میلیارد دلار نیز از حساب ذخيره ارزی بابت رد دیون خارجی برداشت کرده است. بنابر اين به طور خلاصه دولت در قالب برداشت های بودجه ای خود بالغ بر 57.5 میلیارد دلار بر اساس مصوبات مجلس در قوانین بودجه سنواتی واصلاحات انجام شده و23.2 میلیارد دلار را نیز برای پرداخت بدهی های خارجی طی سالهای 84تا87 برداشت کرده است. بدیهی است جامعه انتظار دارد تا دولت نهم اکنون در ماههای پایانی تصدیگری خود مشخص کند ، ارقام مذکور در چه محل هایی خرج شده ومصرف 80.7 میلارد دلاردر کشور در بعد بهره وری وایجاد کارایی در اقتصاد کشور چه نتایجی را در پی داشته است . اهميت گزارش دهي دولت زماني بيشتر عيان مي شود كه بدانيم 80.7 میلیارد دلار در واقع چهار برابر عملكرد بودجه عمرانی کشور( 19 هزار ميليارد تومان) در سال 87 است ، بدیهی است که جامعه نظارتي وکارشناسی کشورضرورت دارد تا این گزارش را به صورت كاملا دقيق و روشن طلب كند كه دولت 80.7میلیارد دلار را چگونه ،کجا وبا چه نتایجی خرج كرده است. تسهیلات به بخش غير دولتي اما در بخش تسهیلات به بخش خصوصی يا به تعبير بهتر غير دولتي نیز دولت مجموعا نزدیک 20میلیارد دلار (19.6) مجوز برداشت صادر كرده است البته نما گرهای بانک مرکزی مجموع تسهیلات به بخش خصوصی طی سال های 84تا پایان ده ماهه 87 را معادل 7.4 میلیارد دلارذکر می کند. از يك سو این سوال مطرح است که مابه التفاوت رقم 19.6و 7.4 میلیارد دلارمعادل 12.2 میلیارد دلار تحت چه عناوینی ودر چه محل هایی هزینه شده است واز سوی دیگربا فرض اینکه 20میلیارد دلار یادشده صرف تسهیلات به بخش غیر دولتی شده کارنامه این صرف هزینه چگونه است .به عبارت دیگر با 20 میلیارد دلار سرمایه می توان تاچهار برابر به صورت فاینانس منابع خارجی يا داخلي جذب کرد و اثر سرمایه گذاری 100میلیارد دلاری در بخش تولید باید نرخ سرمایه گذاری در کشور را به شکل چشم گیری افزایش دهد اما می بینیم که نرخ سرمایه گذرای در دولت نهم کاهش پیدا کرده است. بنابراین بهتر است دولت این گزارش را نیز به جامعه بدهد که 20میلیارد دلار تسهیلات به بخش غیر دولتی چگونه خرج شده وچه نتایج عملی را در پی داشته است.