كمر بافتهای فرسوده هنوز می لرزد
بميها هم شبي كه مي خوابيدند ، نميدانستند كه خورشيد فردا را نميبينند و زمين و زمان در لحظهاي بر سرشان خراب ميشود.
كوچههاي تنگ، جويهاي قديمي و باريك، سيمها و كابلهايي كه معلوم نيست از كجا تا كجا كشيده شده و خانههاي 40 و 50 متري كه از درون هر يك از آنها حداقل دو خانواده زندگي ميكنند. اين تصور عامي از خانهها در بافت فرسوده است ، محدودهاي كه نه با زلزله، كه حتي با وزش باد شديدي تمام ديوارها و سقفهايش به لرزه در ميآيد و اين فضا را تنها كساني كه در اين خانهها زندگي كردهاند، درك كنند در حالي كه توان نجات خود از اين شرايط را ندارند. متاسفانه تعداد اين افراد در پايتخت ايران بيش از چهار ميليون است و هر روز هم به تعدادشان اضافه ميشود. به گزارش گروه اجتماعی «فردا» ،بر اساس آْخرين آمارهاي اعلام شده 150 كيلومتر مربع از 270 كيلومتر مربع پايتخت شامل بيش از 800 هزار واحد مسكوني بافت فرسوده است و سه هزار و 260 هكتار از اين ميزان در حالي شهروندان تهراني را در خود جاي داده كه با خطر جدي ريزش روبرو است. بارها اعلام شده كه جمعيت ساكن در بافتهاي فرسوده نيمي از جمعيت تهران را تشكيل ميدهد، بارها شنيدهايم كه تهران روي گسلهاي فعال قرار گرفته و هر روز و هر لحظه در خطر وقوع زلزله قرار دارد و بارها و بارها هم از مسئولان شنيدهايم كه قرار است فلان اعتبار و فلان طرح و برنامه را اجرا كنند اما متاسفانه و با وجود همه اعلام خطرها و نگرانيها در مورد وقوع ناگهاني حادثه و فاجعه مرگ و مير ميليونها نفر از همشهريان تاكنون هيچ يك از برنامهها محقق نشده و هر روز بر محدوده بافتهاي فرسوده شهر ما افزوده ميشود. تاكنون شهرداري تهران در دوره مديريت محمد باقر قاليباف اقداماتي را در راستاي ساماندهي بافتهاي فرسوده داشته است و اعتباراتي در اين راه پيش بيني و هزينه شده اما متاسفانه پس از حداقل سه سال كمتر از 500 واحد مسكوني در بافتهاي فرسوده جايگزين شده است و طرحهاي شهرداري در مورد طرح پلاك به پلاك يا كيلد به كليد و يا طرحهاي مشاركتي نوسازان به اذعان اعضاي شوراي شهر تهران موفق نبوده است. در عين حال ارائه تسهيلات و تشويقهاي مختلف از جمله تراكمهاي تشويقي و تخفيفها و وامهاي متعدد نتوانسته روند ساخت و ساز و نوسازي در بافتهاي فرسوده را تند كند چرا كه عمده ساكنان مناطق بافتهاي فرسوده را خانوادهها و اقشاري تشكيل ميدهد كه خانه 40 و 50 متري همه سرمايه زندگي آنها است و آنها در اين فضاي محدود عادت كردهاند و شرايط فرهنگي اين اقشار كه عمدتا در سنين بالا هستند اجازه نميدهد كه ريسك جا بجايي و احتمالا آوارگي را براي خود رقم بزنند. اين ترس از آوارگي يك شبه براي اين اقشار پديد نيامده و تجربه محلاتي نظير اتابك و خوب بخت براي مردم گوياي آخر و نتيجه اين معامله است. نكته قابل توجه در مورد بافت هاي فرسوده تهران اعتبار پيش بيني شده در مورد آن است، چرا كه شهرداري تهران به هيچ وجه توان اقدام براي نوسازي 800 هزار واحد مسكوني فرسوده را ندارد و اين موضوع را نيز شهردار و ساير مسئولان مرتبط بارها اعلام كرده و نسبت به تشويق بخش خصوصي تاكيد داشتهاند اما متاسفانه هنوز نتوانستهاند بخش خصوصي قدرتمند و مشتاقي را با خود همراه كنند. شهرداري تهران در عين حال از سال 86 و 87 تا كنون مجوز انتشار 400 و 700 ميليارد تومان اوراق مشاركت در بافتهاي فرسوده را به دست آورد ، مجوزي كه در سال 88 هنوز 400 ميليارد تومان از آن با وجود تائيد دولت هنوز اجرايي نشده است و اين در حالي است كه بنا بر اظهارات رسول خادم ـ رييس كميسيون برنامه و بودجه شوراي شهر تهران ـ يك فوريت مجوز انتشار 2 هزار ميليارد تومان اوراق مشاركت ديگر در سال 88 به تصويب شوراي شهر تهران رسيده است. همه موارد ذكر شده در مورد تهران است و نبايد از نظر دور داشت كه متاسفانه در ساير شهرهاي كشور نيز روند نوسازي بافتهاي فرسوده ناموفق بوده و تنها طرحهاي محدودي نظير طرح« ثامن» در مشهد تا حدودي موفق بوده است. به هر روي در حال حاضر جان مردم تنها در تهران بسته به اما و اگر و شايد و بايد مسئولان و به عبارتي بسته به مويي است كه نميدانيم تا فردا دوام ميآورد يا نه ! بميها هم شبي كه مي خوابيدند ، نميدانستند كه خورشيد فردا را نميبينند و زمين و زمان در لحظهاي بر سرشان خراب ميشود. آنها در روستا و شهرهاي كوچك و محروم زندگي ميكردند اما جاي بسي شرمندگي است كه با يك زلزله در پايتخت يك كشور حداقل چهار ميليون انسان زير سقف بيش از 800 هزار واحد مسكوني فرسوده در خطر دفن شدن باشند و يا حتي سالها با احتمال خطر مرگ زندگي كنند !