در برنامه چهارم 70درصد عقب هستیم
تولید ناخالص داخلی بدون نفت در چهار ساله آخر برنامه سوم توسعه بالغ بر 13 برابر درآمدهای نفتی بوده که نسبت این دو شاخص در برنامه چهار ساله اول برنامه چهارم توسعه به شش برابر کاهش یافته است.
مقايسه نسبت توليد ناخالص داخلي با ميزان درآمد نفت و گاز طي چهار ساله آخر برنامه سوم و چهار ساله اول برنامه چهارم نشان مي دهد كه ميزان توليد ناخالص داخلي در حال حاضر به جاي حدود 300 هزار ميليارد تومان ميبايست بين 900هزار تا يك مييليون ميليارد تومان(هزارتريليون تومان) باشد. به عبارت ديگر در برنامه چهارم حدود 70 درصد عقب تر از جايي هستيم كه بايد باشيم. به گزارش سرويس اقتصادي«فردا»، افزايش درآمدهاي نفتي، تحقق اهداف برنامه چهارم توسعه كه به عنوان برش اول از چشم انداز 20 ساله كشور از اهميت بالايي برخوردار است را بسيار قابل دسترس نشان داد.اما در عمل چندان تناسبي ميان رشد توليد ناخالص داخلي و ديگر شاخص هاي كمي برنامه با رشد حدود 135 درصدي درآمدهاي نفت و گاز ديده نشد. مقايسه رشد توليد ناخالص ملي و درآمدهاي نفتي نشان دهنده كاهش 54 درصدي توان بهره برداري كشور از درآمدهاي نفتي دارد. با نسبت گرفتن از ميزان توليد ناخالص داخلي به درآمدهاي نفت و گاز طي چهار ساله آخر برنامه سوم(80تا 83) و چهار ساله اول برنامه چهارم(84 تا 87) مشخص مي شود كه در زمان وفور درآمد نفتي بيشتر به اسراف درآمدها روي آورده ايم. محاسبات نشان مي دهد در سالهاي برنامه سوم، زماني كه قيمت نفت در كشور ما در مرز 20 دلار بوده ميزان توليد ناخالص داخلي كشور 13 برابر درآمد نفتي بوده اما در چهار سال اول برنامه چهارم اين نسبت به شش برابر كاهش يافته و در واقع مي توان گفت سياستگزاران و فعالان اقتصادي كشور در استفاده از سرمايه هاي نفتي بالغ بر 54 درصد كاهش بهره وري داشته اند. اگر بهره وري از درآمدهاي نفتي در چهارساله اول برنامه چهارم متناسب با چهار ساله آخر برنامه سوم توسعه بود، مي بايست با توجه به متوسط درآمد 72.5 ميليارد دلاري كشور طي سالهاي برنامه چهارم رشد توليد ناخالص داخلي طي چهار سال اخير به طور متوسط به قيمت جاري بين 900000 تا 1000000 ميليارد تومان باشد. در حالي كه به قيمت پايه سال 85 توليد ناخالص داخلي در سال 87 معادل 481هزار ميليارد تومان و متوسط چهار ساله 451 هزار ميليارد تومان است. مقايسه رشد متوسط چهار ساله با ميزان توليد ناخاص داخلي در سال 87 نيز نشان دهنده كندي رشد توليد خالص داخلي است. ميزان توليد ناخالص داخلي به قيمت جاري سال 86 معادل 262هزار ميليارد تومان است كه اين رقم تنها 29 درصد حدود متوسط توليد ناخالص داخلي قابل انتظار معادل 900000ميليارد تومان است. میزان تولید ناخالص داخلی بدون نفت در چهار ساله آخر برنامه سوم توسعه بالغ بر 13 برابر درآمدهای نفتی کشور بوده، این در حالی است که نسبت این دو شاخص در برنامه چهار ساله اول برنامه چهارم توسعه به شش برابر کاهش یافته است. محاسبات آماری براساس آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد متوسط نسبت تولید ناخالص داخلی بدون نفت به درآمدهای نفتی در چهار ساله آخر برنامه سوم(83-80) 13 برابر بوده در حالی که این نسبت در چهار ساله اول برنامه چهارم (87-84) با 54 درصد کاهش به شش برابر کاهش یافته است. در همین حال متوسط سالانه درآمدهای نفت و گاز به قیمت ثابت سال 87 در چهار ساله اول برنامه چهارم نسبت به چهار ساله آخر برنامه سوم با 121 درصد رشد، از 31329 میلیون دلار به 69274 میلیون دلار افزایش یافته است. همچنین متوسط درآمد نفت و گاز به قیمت جاری سال 87 نیز در برنامه چهارم توسعه نسبت به چهار ساله آخر برنامه سوم توسعه 135 درصد رشد کرده و از 30852 میلیارد دلار به 72495 میلیارد دلار افزایش یافته است.اما تولید ناخالص داخلی بدون نفت کل تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت سال 85 در چهار ساله برنامه چهارم توسعه نسبت به چهار ساله آخر برنامه سوم توسعه به ترتیب 25 و 22 درصد افزایش داشته است. به عبارت دیگر درآمدهای نفتی و گازی کشور رشدی 135 درصدی را تجربه کرده اما تولید ناخالص ملی با نفت و بدون نفت تنها 27 و 23 درصد رشد کرده است. آمار نشان می دهد مجموع درآمدهای نفت و گاز در چهارساله آخر برنامه سوم بالغ بر 125 میلیارد دلار و در چهار ساله اول برنامه چهارم 277 میلیارد دلار است.