امتیاز آمریکا به هند علیه ایران
چیزی که ظاهراً کلینتون در سفر خود به هند بیش از همه تلاش نموده است تا به مانور درباره آن بپردازد موضوعات اقتصادی میان طرفین می باشد.
امید: آمریکا همزمان با افزایش فشارهای خود بر جمهوری اسلامی ایران، در جهت همسو نمودن هند با اهداف خودحاضر است امتیازات فراوانی را به این کشوردر باره انرژی هسته ای واگذار کند. سفر اخیر هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا به هند و بررسی موضوعات مذاکره وی با مقامات هندی وسیر متفاوت سیاست خارجی دولت اوباما با بوش پسر به خوبی بیانگر آن است که آمریکا همزمان با افزایش فشارهای خود بر جمهوری اسلامی ایران، در جهت همسو نمودن هند با اهداف خودحاضر است امتیازات فراوانی را به این کشوردر باره انرژی هسته ای واگذار کند. چیزی که ظاهراً کلینتون در سفر خود به هند بیش از همه تلاش نموده است تا به مانور درباره آن بپردازد موضوعات اقتصادی میان طرفین می باشد. هرچند این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار می باشد اما نمی توان دیدار وزیر خارجه آمریکا را به این موضوع تقلیل داد. در این جا صرف نظر از اهمیتی که هر کدام از موضوعات طرح شده در مذاکرات طرفین دارد، موضوع ایران در مذاکرات طرفین مورد بررسی قرار می گیرد. اینکه کلینتون در این دیدار در مذاکره با مقامات هندی چه انتظاراتی را از آنها در همراهی با آمریکا علیه ایران مطرح می نماید و در مقابل هندی ها چه واکنشی را بدین موضوع نشان می دهند؟ در ابتدا به نظر می رسید که در مذاکرات میان کلینتون و مقامات هندی مسئله پرونده هسته ای جمهوری اسلامی ایران نیز مورد بحث قرار گیرد. چنانکه قرار شد شرکت هندی ریلاینس که یکی از تامین کنندگان اصلی بنزین وارداتی به ایران است تحریم شود، اما هیلاری کلینتون در کنفرانس خبری خود پس از دیدار با مقامات هندی تایید کرد که در مورد صادرات بنزین شرکت ریلاینس به ایران با مقام های دولت هند گفتگویی نداشته است. ظاهرا جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات علنی میان طرفین چندان مطرح نبوده است. اما در چارچوب دیپلماسی منطقه ای و استراتژی موازنه منطقه ای که آمریکا دنبال می نماید، به نظر می رسد می توان سایه ایران بر روند مذاکرات طرفین را متصور بود. هند در تلاش است تا خود را به عنوان یک بازیگر قدرتمند در معادلات منطقه ای و جهانی ارتقاء دهد. بر این اساس مذاکرات و روابط میان این کشور و آمریکا در همین راستا قابل ارزیابی است . اما جدای از اهدافی که هند از تعامل با آمریکا دنبال می کند، می بایست به در خواست های آمریکا نیز گوش فرا دهد. از جمله در خواست های آمریکا جدای از موضوعات مرزی که میان این کشور و پاکستان در جریان می باشد. مسئله آینده سیاست هایی است که آمریکا در قبال ایران متصور می باشد. علی رغم اینکه هند چندان جایگاهی در اولویت های استراتژی باراک اوباما ندارد ، اما هند به خوبی می داند که آمریکا برای پیگیری اهداف خود در خاورمیانه و به خصوص پاکستان و افغانستان نیازمند همکاری و همسویی هند با این کشور می باشد. با این حال می توان موءلفه جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات طرفین را در موارد ذیل تشریح کرد: 1- اول اینکه آمریکا در همسویی کشورهایی همچون هند علیه پرونده هسته ایران را لازم دارد. در اینصورت که هند می تواند با رای ممتنع و یا موافق با تصمیمات آمریکا در نهادهای بین المللی مرتبط با پرونده هسته ای به آمریکا در دست یابی به اهداف خود کمک نماید. 2- هند با همسویی با آمریکا در سیاست های آتی آن کشور علیه ایران می تواند جدای از فرصت هایی که از امریکا بدست می آورد در مقابل وزنه خود را در مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران و در خواست امتیازات از جمهوری اسلامی ایران نیز بالا ببرد. این هزینه فایده کردن از اصول قدیمی است که کشورها در نظام بین الملل دنبال می کنند و هند با همین استراتژی به خوبی می تواند در مذاکرات با ایران در حوزه انرژی موقعیت دست بالا را بدست آورد. 3- آمریکا همزمان با افزایش فشارهای خود بر جمهوری اسلامی ایران، در جهت همسو نمودن هند با اهداف خود امتیازات فراوانی را به هند در باره انرژی هسته ای می دهد. چنانکه در ادامه توافقنامه هسته ای که میان هند و آمریکا در دوران بوش به امضا رسید با سفر کلینتون توافقنامه هسته ای با ابعاد وسیعتری مورد موافقت طرفین قرار گرفت. آمریکا و هندوستان دو معاهده تازه را به امضا رساندند که به واسطه آن دهلی نو قادر خواهد بود تجهیزات جنگی و فن آوری هسته ای غیر نظامی آمریکا را در مقیاس بزرگ خریداری کند. یکی از قرادادهای میان واشنگتن و دهلی نو به شرکت های آمریکایی اجازه می دهد در دو نقطه هند، تاسیسات هسته ای بسازند. قرارداد دیگر نیز در آن هند تضمین می کند که تکنولوژی بسیار پیشرفته تسلیحاتی که از آمریکا خریداری می کند، به هیچ کشور دیگری راه نیابد. چنانکه این قرار داد احتمال فروش سلاح های آمریکایی به هند از جمله جت های جنگنده را افزایش دهد. این موافقتنامه از آن جهت اهمیت دارد که آمریکا در عین پافشاری بر به رسمیت نشناختن حق هسته ای جمهوری اسلامی ایران، در مقابل همکاری هسته ای با کشورهای منطقه همچون هند( که مقامات آن بارها از عدم آمادگی در پذیرش کنونی همکاری هسته ای با آمریکا سخن به میان آورده اند) به خوبی می توان سیاست های موازنه ای آمریکا در منطقه را ملاحظه نمود.