با شهروندان شهر رمضان
مرتضی طلایی
از شهيد اين روزها و مردي كه مرزهاي خوب بودن انسان را تا به آنجا بالا برد كه نگريستن به آن كلاه از سر عقل ميافكند، كلامي در بسياري اوقات در سرم طنين افكن ميشود: فرصتها چونان ابر بهار در گذرند. امروز با نيم نگاهي به اوراق تقويم، با اين حقيقت رو به رو ميشويم كه بيش از دو ثلث روزهاي بهشتي رمضان و دو شب از شبهاي محتمل قدر به لمحهاي گذشته و ماييم و روزهايي كه اينك از شماره انگشتان دست كمترند و يك شب ديگر از شبهايي كه افواج رحمت از آسمان به زمين ميريزد. رمضان امسال نيز چونان نسيمي در تموز پرحرارت وزيد و تا اندكي ديگر روزهايش به سر ميرسند و به راستي چونان ابر بهار ميگذرد فرصت آسماني رمضان. در سالهايي كه لباس مقدس خدمت به مردم عزيز را در رداي پليس به تن داشتم با واقعيتي از جنس كاهش معنيدار و محسوس ارتكاب جرايم در ماههاي رمضان و محرم رو به رو بودم. به عينه ميديدم، جاري شدن اين كلام معصوم در باب به زنجير شدن شياطين در رمضان را و اين چيزي نيست جز تاثير اجتماعي باورهاي مذهبي، آئينها و شعائر ديني در زندگي اجتماعيمان. گويي با آمدن شهر(ماه) رمضان، وارد شهري ديگر با قواعد و آداب خاص خود ميشويم. مراقبه و حفاظت نفس رنگ ديگر، قبح گناه جديت بيشتر و جايگاه اعمال صالح در جدول كارهاي روزانه مان مرتبتي بالاتر به خود ميگيرد. شهروندان شهر رمضان با هم نوع مهربان تر، نسبت به آسيبهاي اجتماعي چون فقر حساس تر، دلهاي شان به هم نزديك تر، گذشتها بيشتر و كج رويها كمتر ميشود. اين فرصت به نسبت باقي روزهاي سال بسيار اندك است و سوال اينكه چگونه ميتوان شهروند مقيم در شهر رمضان شد؟ چگونه ميشود ديگر ماهها را به اين روزهاي خدايي پيوند زد؟ و چه گامهايي بايد برداشته شود تا جامعهاي كه نام جامعه ديني را بر تارك دارد به اكثر وجه به مسماي خويش شبيه شود؟ سلام آنگونه كه من آموخته ام ديني كاملا اجتماعي است، آنگونه كه رسولش رهبانيت امت خود را جهاد ميخواند. دين ما علاوه بر تحسين رابطه فرد با خالق، هدف برساختن جامعه و گروهي خدايي را تعقيب ميكند و از اين روست كه شريعتش را مملو از دستورات زيست جمعي مييابيم. اگر به مناسك رمضان بنگريم درمييابيم كه در ذات ماهي كه اختصاص بيشتري به عبادت دارد، مناسك و اعمالش تا چه حد جمعي و اجتماعي است. تاكيد بر افطاري دادن حتي اگر به نيمهاي از خرما باشد، قرار گرفتن حداكثري در صفوف جماعت، برگزاري جمعي اعمال قدر و... نشان ميدهد كه مسلمين در عين اينكه چشم به آسمان و درگاه ربوبي دارند در عين حال در دعاهايشان نيز جمعي ميخوانند و ميخواهند. خدايشان نيز نشانه ايمان را در رحمت و مهرباني در ميانشان خوانده و در شريعت ما، پروردگار عالميان، صاحب درياهاي عفو،رحمت وگذشت، همو كه در قرآنش وعده بخشيدن همه گناهان را داده در گاه حق مردم، بسيار سختگير ميشود و شايد اين باورهاي دروني و اهميت حقوق هم نوع است كه جرات خطا و گناه به ويژه آنگاه كه با ورود در محدوده جرم در واقع حقي از جامعه و مردم را سلب ميكند، به حداقل ميرساند. براي رمضاني شدن و مهم تر از آن رمضاني ماندن، طريقي نيست جز آنكه روح رمضان را براي روزهاي پس از آن با خود همراه كنيم. مهرباني را، توجه به اقشار در معرض آسيب را، مراقبت از نفس سركش را، پرهيز از خودخواهي لجام گسيخته، منفعت شخصي انديشي و براي بالا رفتن پا بر شانه مردمان گذاشتن را، عفو و بخشش را، دوري از گناهان بزرگ زباني چون دروغ، تهمت و غيبت را و نيكانديش را از انبان پر سخاوت رمضان با خود برداريم. مدتي است كه آسمان آبي ايران ما شاهد ابرهايي از كشمكش است، دلهايي شكسته و دلهاي خير خواه اين ملك و ملت نگران حوادثي كه شرنگ وار، كام مان را تلخ كرده. امروز كه تن و جان را در چشمه فياض رمضان شستهايم، روحمان از زلال شهد شبهاي قدر سيراب و رحمت الهي با بند بند وجودمان حس شده، چه اوليتر از اينكه فرصت روزهاي باقي مانده از رمضان، عيد فطر و روزهاي بعد از آن را زمينه رفع كدورتها، جبران خسارتها و وفاق ملي قرار دهيم؟ به ياد بياوريم همه ما با هر سليقه و نظر بر خوان اين ماه نشستيم، خداي واحدي را به اسماي مباركش در سحرها خوانده ايم و با رزق الهي افطار كرده ايم در شبهاي قدر، تقدير نيكو و حسن را براي خود، خانواده، جامعه و سرزمين مان خواسته ايم. نه اينست كه در شبهاي قدر و در بارگاه ربوبي به خطاهايمان اقرار و از حضرت رحمان بخشش خواسته ايم؟ آيا نيكو نيست كه بخشش و رحمت را در ميان خودمان جاري و ساري سازيم باشدكه خداوند نيز نظر رحمت خويش بر ما افكند؟ در اين روزهاي پاياني ماه، در آستانه بيست و سومين شب ماه و در ايامي كه معطر به نام مولاي متقيان، امام عارفان و مقتداي صالحان، مردي كه به مهرباني حتي با قاتل خويش فرامي خواند، خداوند را به عزت و رحمتش بخوانيم تا ما را ساكن دائمي و شهروند شهر رمضان قرار داده و ايران ما را براي هميشه تاريخ، سرزمين مهر، گذشت و سربلندي قرار دهد. انشاءالله. منبع: تهرانامروز