چرا صدای دعوت به آرامش شنيده نمي شود؟
محمدعلي وکيلي
ابتکار: اتفاقات و رخدادهاي کنوني کشور از آنچنان اهميتي برخوردارند که ذهن هر تحليلگري را (فارغ از موضوع و نوع نگاهش) به خود مشغول مي کند. مردم عادي هم به سادگي از کنار اين وقايع نمي گذرند آنها هم از فرجام وپيامدهاي گسترده رخداد ها مي پرسند. نگراني و تاثر در چهره آنها مشهود است.جالب اينکه مردم کوچه و بازار خيلي زودتر از سياسيون و نخبه ها صداي آژير خطر را احساس کردند و با تعجب از هم مي پرسندچه اتفاقي افتاده؟ آقايان را چه شده است؟ چرا باهم نمي سازند؟ دعوا بر سر چيست؟ چرا ديگر بس نمي کنند؟ و تا کي بناست ادامه يابد؟ و دهها سوال ريز و درشت که همچنان نقل محافل کوچکشان مي باشد. کش و قوسهاي بعد از انتخابات و سريال رفتارهاي غير منطقي هر دو جريان معارضه جو زمينه نگراني و بهت مردم را فراهم آورده است.در شش ماه گذشته فضاي اداري کشور دچار قفل زدگي گرديد. هيچ گونه تحرکي در فضاي تنبل اداري و اجرايي کشور در خصوص حل مشکلات مردم به چشم نمي خورد. بسياري از پروژه هاي عمراني به حالت تعطيل در آمده است.برغم گذشت نيمه اول سال، هنوز موافقتنامه هاي مالي فيما بين دستگاههاي اجرايي و سازمان برنامه به امضا نرسيده است.بلا تکليفي و سر در گمي و انتظار اقدامات غير منتظره شرايط کشور را به نقطه غير قابل دفاع و دلهره آفريني رسانده است.در کشور ما هرگاه فضا غبار آلود شده است و صداها در هم شده، آن صدايي که شنيده نمي شود، صداي حق است.در شرايط کنوني صداي حق، دعوت به آرامش، صبوري، خويشتن داري و مدارا است.همه بايد تلاش کنند که بحرانهاي سياسي به مطالبات اجتماعي سرريز نشود. سر ريز بحران سياسي به مطالبات اجتماعي، اعتراض ها و جنبش هاي عمومي را به دنبال خواهد داشت و در چنين صورتي، جبرانش کار سختي خواهد بود چرا که ترک در شالوده هاي اجتماعي موجب شکاف در سقف قدرت سياسي مي شود. واقعيت اينکه آنچه اين روزها در قالب اعتراضات مطرح مي شود قابل تقسيم به دو نوع مطالبه است.بخشي از مطالبات صرفا سياسي است و محصول محافل کوچک سياسي و گاها هم طراحي دشمن است اما همواره بخش اصلي مطالبات که خود را در اشکال سياسي نشان مي دهد مطالبات به حق و حقوق متوقع جامعه است.هنر يک حکومت شنيدن اين دسته از مطالبات است. نبايد به گناه گروه اول رانده و پس زده شود.تبديل مطالبات مردم به حمايتهاي اجتماعي هنر يک سيستم سياسي کارآمد است. با رصد واکنشها به اعتراضات و اتفاقات اخير دو نوع رويکرد قابل استنباط است.رويکردي معتقد به فيلترينگ انتظارات اجتماعي است رويکردي هم معتقد به پاسخگويي به مطالبات عمومي است. مدافعان رويکرد اول ميگويند حکومت بايد به واسطه نرم افزارهاي مختلف و سخت افزاهاي متفاوت، جلوي بار اضافي بر سيستم را بگيرد.به تعبير ديگر اين رويکرد معتقد است اعتراض خاصيت افراد فضول و غير نجيب است.حکومت اگر ترتيب اثر دهد زمينه توقعات را بالا برده و مهارش کار آساني نخواهد بود و مردمي که عادت به گرفتن حقوق خود از طريق اعتراض کنند،مهار ناپذير خواهند شد در حالي که مدافعان رويکرد دوم مي گويند فيلترينگ مطالبات عمومي به مرور از سرمايه ي اجتماعي مي کاهد و موجب کاهش اعتماد عمومي مي گردد و به تعميق شکاف مردم و نظام ختم مي شود. طبيعي است اعتماد عمومي پيوند مستمري با کارآمدي دولتها دارد. ناکارآمدي به شکل فرسايش در حفظ سرمايه اجتماعي خلل ايجاد مي کند. بنابر اين رويکرد دوم به ثواب و صلاح نزديک تر است.رويکرد فيلترينگ مطالبات مبتني بر امنيتي کردن فضا است و امنيتي شدن فضاي عمومي همان چيزي است که دشمن خواهان آن است. با اين توصيف معلوم مي شود که دو نوع صدا در ارتباط با وقايع اخير به گوش مي رسد.يک صدا همان فرياد گروههاي خاص است که زباني تند و بياني آشتي ناپذير دارند و هر روز بر طبل بحران مي کوبند و در قاموس اين گروه چيزي به نام منافع ملي و مصلحت عمومي مطرح نيست،صدايي که اين روزها کمتر شنيده مي شود صداي صلح و مسالمت و دعوت به آرامش و گذشت است و بيم آنستکه به مرور فضاي عمومي از صداي اول پرشود و صاحبان صداي دوم نااميد گردند.